Gazagystanda hepde: Alyhezretiňiz - Аналитический интернет-журнал Власть

Russiýanyň prezidenti Wladimir Putin 27-nji maýda Prezident Kassym-Jomart Tokaýew bilen gepleşikler geçirmek we ertesi gün asewraziýa Ykdysady Bileleşiginiň mejlisine gatnaşmak üçin Astana uçdy. Putin ikitaraplaýyn söwdadaky öňegidişlige ýokary baha berdi. Tokaýew Putini "görnükli döwlet işgäri" diýip atlandyrdy 28-nji maýda Gazagystan bilen Russiýa Gazagystanyň ilkinji atom elektrik stansiýasynyň gurluşygy üçin hyzmatdaşlygyň şertleri barada şertnama baglaşdy. Gazagystanyň Atom Energiýasy Guramasy NPP-iň umumy bahasynyň 16,4 milliard dollar boljakdygyny (öňki çaklamadan 14 milliard dollar töweregi) we ilkinji bölümiň 2034-nji ýylyň ahyryna çenli ulanylmaga beriljekdigini aýtdy 25-nji maýda Gazagystanyň Adalat ministrligi Russiýanyň Gazpromyna garşy çykarylan karary ýurduň içinde ýerine ýetirmejekdigini aýtdy. Geçen hepde Astana Halkara Maliýe Merkeziniň eminlik topary, Russiýanyň gaz monopolisti bilen bolan jedelde Ukrainanyň Naftogaz kompaniýasyna goldaw berdi. Bu karar Gazpromda Gazpromyň emlägine garşy 1,4 milliard dollar tölegiň ýerine ýetirilmegi üçin ýaşyl yşyk beren ýaly görünse-de, Adalat ministrligi munuň gutarnykly karar däldigini we entek durmuşa geçirilip bilinmejekdigini aýtdy. Şeýle hem ministr, "Gazagystanyň kanuny mehanizmleriniň ýurisdiksiýasy bilen baglanyşykly jedelleriň çözülmegini üpjün etmeýändigini" aýtdy we kararyň doly ýatyrylmagyna gapy açdy Aktiwist Marat uzanuzakow 27-nji maýda Astanada: "Haý, kezzap, Gazagystandan çykyň. Ukraina şöhrat!" Gazagystanyň we ukrain baýdagynyň fonunda. Putinanuzakow Putini aç-açan agzamasa-da, Putiniň 2024-nji ýylyň noýabr aýynda Gazagystana eden öňki saparyna garşy çykyş edipdi, şol bir wagtyň özünde aktiwistler Baurzhan Baltaşew we Ualikhan Negmetow bilen bilelikde tussag edilipdi we jerime salyndy Maliýe bazarlaryny kadalaşdyrmak gullugy 26-njy maýda kynçylyk çekýän banklary düzgünleşdirjek karar taslamasyny neşir etdi. Resminamada maliýe guramasy howply ýagdaýa düşensoň, Agentlik emläkleriniň, paýnamalarynyň ýa-da bukjalarynyň müşderileriň we paýdarlaryň razylygy bolmazdan geçirilmegini aňsatlaşdyryp biljekdigi aýdylýar Telekeçi Şahkmurat Mutalip, Gazagystanyň iň uly dag magdanlarynyň biri bolan asewraziýa Resurslar Toparynyň möhüm paýdary boldy. Bu habar 22-nji maýda, ERG Patoh Çodiýewiň we merhum Aleksandr Maşkewiçiň maşgalasynyň paýlaryny näbelli mukdarda Mutalip şäherine satandygyny habar berende habar berildi. Mutalip indi “Nature Energy Solutions” kompaniýasynyň üsti bilen 39,3% paýa eýe. Merhum Alijan Ibragimowyň maşgalasy 20,7%, Gazagystanyň hökümeti bolsa 40% paý alar. Birnäçe habara görä Mutalip, häzirki wagtda Glencore eýeçiligindäki Kazzinc-de paý satyn almaga gyzyklanma bildirdi. Mart aýynda FT dag magdany Glencore-nyň Mutalip-e 1,4 milliard dollarlyk umumy teklipden 800 million dollar töweregi pul berjekdigini habar berdi Mutalip, 28-nji maýda Şymkentde ýerleşýän futbol kluby “Ordabasy” -ny hem satyn almalydy. Satuw auksiony geçirilmedi we klub henizem şäher häkimliginiň elinde. Fewral aýynda Mutalip, Integra Construction KZ kompaniýasynyň üsti bilen 225 million teňňe (470,000 dollar) töweregi klub satyn almak barada memoranduma gol çekdi Jemgyýetçilik ägirt uly Merkezi Aziýa Elektrik Korporasiýasy golçur Pavlodar ýyladyş torunyň 100% paýyny hökümete mugt geçirdi. Korporatiw maglumatlaryň üsti bilen 28-nji maýda habar berlen şertnama ýanwar aýynyň ahyrynda geçirildi. Aleksandr Klebanowyň we Sergeý Kanyň eýeçiligindäki CAEC-iň üçünji gezek ýerli ýyladyş kompaniýalaryny döwlete mugt geçirmegi: 2024-nji ýylda Ekibastuz ýyladyş we 2026-njy ýylyň fewral aýynda Petropawlowsk ýyladyş ulgamy üçin hem şeýle boldy Paýtagt şäheriň peýdaly kompaniýasy “Astana-REC” 5-nji iýundan başlap nyrhlary 12,5 göterim ýokarlandyrmak üçin 25-nji maýda ýüz tutdy. Döwlet eýeçiligindäki kompaniýanyň ýolbaşçylaryna görä, bu ýokarlandyryş elektrik satyn almak we hyzmat etmek üçin has köp çykdajy bilen baglanyşykly. Döwlet komiteti kompaniýanyň haýyşyny gözden geçirer 2026-njy ýylyň ahyryna Ekologiýa ministrliginiň zyňyndylara gözegçilik ulgamyna 26 iri kärhana birikdiriler. Ministriň orunbasary omomart Aliýew 28-nji maýda Majilise 113 iri kärhanany gözegçilik ulgamyna goşmak maksatnamasynyň tamamlanjakdygyny aýtdy. Zyňyndylar ministrligiň gözegçilik ulgamyna girizildi, ýöne elýeterli däl halk köpçüligi Düýbi Şweýsariýada ýerleşýän dökün öndürýän “EuroChem” 28-nji maýda Zambyl sebitinde kükürt kislotasyny öndürmek üçin esasy zawodyň işe başlandygyny aýtdy. Kuwwaty 800 000 tonna bolup, bu görnüşleriň arasynda iň ulusydyr. “EuroChem” 2014-nji ýylda ýyllyk kuwwaty 840 000 tonna bolan fosfat magdanyny gazyp almak we gaýtadan işlemek toplumyny işe girizdi Daniýanyň FLSmidth-iň golçur kärhanasy 27-nji maýda Karaganda hyzmat merkeziniň 15 million dollarlyk giňeliş ganatyny açdy. Kompaniýa magdan gaýtadan işleýän enjamlary öndürýär we abatlaýar. Esasy magdançylyk kompaniýasy KAZ Minerals iň uly müşderilerinden biridir Iňlis dilindäki habarlarymyza ýazylyň