Gazagystanda hepde: Özüňize kömek ediň - Аналитический интернет-журнал Власть

ABŞ-nyň Günorta we Merkezi Aziýa boýunça ýörite wekili Serjio Gor 10-njy iýunda Astana eden sapary wagtynda Prezident Kassym-Jomart Tokaýewe “Ak tamda dostunyň” bardygyny aýtdy. Gor, prezident Donald Trumpyň Tokaýewiň ABŞ başlangyçlaryny goldaýandygy üçin minnetdarlygyny görkezdi Häkimiýet başyndaky syýasy güýç bolan Amanatyň agzalary 12-nji iýunda gurultaýda partiýany täze döredilen Adilete birleşdirmegi teklip etdiler. Amanatyň agzalary öňki günlerde prezidentiň gün tertibinde "agzybirlik, agzybirlik we ylalaşyk" çagyryş edipdi. Adilet 1-nji iýunda syýasy partiýa hökmünde hasaba alyndy. [Dowamyny şu ýerde.] Has kiçi syýasy partiýanyň lideri Ak ololuň lideri 10-njy iýunda Wlasta beýleki partiýalar bilen birleşmek islemeýändigini aýtdy Kokshetau kazyýeti, hasaba alynmadyk Alga, Gazagystanyň guramaçylyk komitetiniň başlygy Amangeldy Jakhini 10-njy iýunda ekstremist bir gurama gatnaşandygy we maliýeleşdirendigi üçin ýedi ýyl azatlykdan mahrum etdi. Alga, Gazagystan! ekstremist gurama däl. Onuň agzalary resmi syýasy partiýa bolmak üçin onlarça gezek ýüz tutdular. Partiýanyň öňki lideri Marat illanbaýew şuňa meňzeş aýyplamalar bilen 2024-nji ýylda ýedi ýyl azatlykdan mahrum edildi Gazagystanyň konstitusiýa kazyýeti 11-nji iýunda kazyýetden öňki tussaglygy alty aýdan uzaltmagyň konstitusiýa garşy däldigini aýtdy. Birnäçe ýagdaýda kazyýetden öňki tussaglyk bir aý möhlet bilen buýruk berilýär we soňra her aý uzaldylýar. Kazyýet "bu kanuny anyklyk ýörelgesine ters gelýär" -diýdi. 12-nji iýunda Almatydaky kazyýet raýat aktiwisti Sanzhar Bokaýewiň deslapky tussag edilmegini iýul aýynyň ortalaryna çenli yzygiderli dördünji gezek uzaltdy DEMOSCOPE gözlegine görä, korrupsiýa we ýeterlik hünärli mugallymlar Gazagystanda bilimiň ösmegine esasy päsgelçilikleri görkezýär. Anketiň netijeleri 9-njy iýunda çap edildi. Soraga gatnaşanlaryň 30% -den gowragy pes hünärli mugallymlara we giňden ýaýran korrupsiýa tejribesine ünsi çekdi Wlast tarapyndan geçirilen gözleg, KIMEP uniwersitetiniň kämillik ýaşyna ýetmedik jynsy zorluk baradaky aýyplamalary Gazagystanyň kanunlaryna laýyklykda ýerine ýetirilendigine garamazdan habar bermedi. 12-nji iýunda neşir edilen derňew, KIMEP-iň häzirki fakultetiniň özüni alyp barşynyň taryhyny ýalňyş görkezýändigi sebäpli Sosial ylymlar kollejiniň öňki dekany Jeýson Gainousyň işinden çekilmeginden bir hepde soň geçirildi. [Has giňişleýin okaň.] 6-njy iýunda hökümet salgyt töleýjileriň pensiýa gaznasynyň az bölegini öňünden yzyna alyp biljekdigi barada karar berdi. Gazagystanyň leeke pensiýa gaznasy pensiýa gatançlaryny ýygnaýan döwlet eýeçiligindäki maýa goýum kompaniýasydyr. Soňky ýyllarda adamlaryň öňünden çekilmegi artdygyça, hökümet mundan beýläk çäklendirmeler girizmek kararyna geldi Ykdysadyýet ministriniň orunbasary Azamat Amrin 11-nji iýunda hökümetiň ýakyn aýlarda iň pes aýlyk hakyny ýokarlandyrmak meselesine seredjekdigini aýtdy. Amrin bu ösüşiň “býudjetine baglydygyny” we 2026-njy ýylyň birinji ýarymynda ykdysady görkezijiler barada deslapky statistika çap edilende awgust aýynda teklip ediljekdigini aýtdy Häzirki üpjünçilik zynjyrynyň kesilmegi Gazagystanyň eksport üçin has köp nebit üpjün etmegine sebäp boldy diýip, energiýa ministri lalanlan Akkenzenow 10-njy iýunda aýtdy: "Hormuz bogazyndaky çäklendirmeleri göz öňünde tutup, hyzmatdaşlarymyz üpjünçiligiň artmagyny soraýarlar". Geçen hepde äpet Kaşagan nebit ýatagynyň operatory meýilleşdirilen ýatak tehniki hyzmatynyň 2027-nji ýyla yza çekiljekdigini habar berdi. Şol bir wagtyň özünde, 2026-njy ýyldaky önümçilik çaklamalary şu ýylyň başynda ýüze çykan bökdençlikler sebäpli 100,5-den 98 million tonna çenli azaldyldy Almaty şäheriniň häkimi Darkhan Satybaldynyň 11-nji iýunda Pekine eden iş saparyndan soň, Integra Construction KZ, Almatyda Hytaý demirýol dolanyşyk paýdarlar jemgyýeti bilen bilelikde ýeňil demirýol otlusyny (LRT) gurmak barada memoranduma gol çekdi. Iýun aýynyň başynda Tokaýew Almaty administrasiýasyna LRT we SkyTrain ulgamlaryny goşmak bilen şäher transport infrastrukturasyny giňeltmegi tabşyrdy. Magdan gazyp almakdan gozgalmaýan emläk ýaly birnäçe taslamada paý satyn alýan “Integra” telekeçi Şahmurat Mutalipiň eýeçiliginde Günorta Koreýanyň potratçysy Hyundai Engineering, 8-nji iýunda Gazagystanyň demirgazyk-günbataryndaky Karaçaganak ýatagynyň golaýynda gaz gaýtadan işleýän zawod gurmak barada şertnama gol çekendigini aýtdy. 2,5 milliard dollarlyk zawod 5 milliard kub metre çenli gaz işleder. Soňky iki ýylda zawody gurmak baradaky şertnama birnäçe gezek sylaglandy we maýadarlar bilen çaknyşyk sebäpli yzyna alyndy. Onýyllyklaryň dowamynda Karaçaganak gazy Russiýanyň Orenburg zawodynda gaýtadan işlenildi Trumpyň çagalary bilen baglanyşykly bir kompaniýa, Gazagystanyň iň uly wolfram ýataklaryndan biriniň paýyny almak üçin 114,8 million dollar töledi. Fewral aýynda geçirilen şertnamanyň gymmaty 11-nji iýunda taslamanyň 30% -ine eýeçilik edýän magdançylyk kompaniýasy Tau-Ken Samrukyň ýyllyk hasabatynda aýan edildi. Trump bilen baglanyşykly “Cove Kaz Capital” -yň 70% paýy bar Tokaýew 11-nji iýunda prokuraturanyň maýa goýujylaryň hukuklaryny goramak ygtyýarlygyny güýçlendirýän düzedişlere gol çekdi. Kanunçylyk üýtgetmeleri gorag we kazyýet işlerini gowulandyrmagy maksat edinýär Maýa goýum taslamalary we uglewodorod gözleg taslamalary üçin daşky gurşaw rugsatlaryny almagyň tertibini ýönekeýleşdirýän kanun taslamasy, 10-njy iýunda Mejlisiň aşaky palatasy Majilisde ilkinji ses berişlik tapgyryndan geçdi. Mundan başga-da, daşky gurşaw kanunçylygyna teklip edilen üýtgetmeler inspektorlara prokuratura deslapky rugsady bolmazdan saýtlara baryp görmäge mümkinçilik berer Gazagystanyň konstitusiýa kazyýeti 9-njy iýunda häkimiýetleriň milli howpsuzlyga howp salýan adatdan daşary ýagdaýlar wagtynda aragatnaşyk ulgamlaryny we internete girmegini kanuny taýdan petikläp biljekdigi barada karar çykardy, bu karar aktiwistler we adam hukuklaryny goraýjylar tarapyndan köplenç tankyt edilýän praktikanyň kanunydygyny tassyklaýar. Karara görä, Milli howpsuzlyk komiteti Aragatnaşyk kanunynda ýörite maddany ulanyp biler. [Has giňişleýin okaň.] 9-njy iýunda Satbaýew uniwersitetiniň gidrogeologiýa gözleg merkeziniň başlygy Dulat Kalitowyň Aktobe sebitindäki Kokhide suw howdanyna nebitiň syzmagy bilen baglanyşykly geçirilen derňewiň, ýerli ekologiýa aktiwistleriniň öňe süren zatlarynyň fewral aýynda ulanylandygyny aýtdy. [Has giňişleýin okaň.] Maliýe gözegçiligi gullugy Gazagystanda ýaşamaýan daşary ýurtlulara salgyt töleýjileriniň belgileriniň galp berilmegi bilen baglanyşykly derňewi tamamlady. Agentligiň 12-nji iýunda beren hasabatyna görä, hasaba alyş işgärleri galplyga gatnaşdylar. Salgyt töleýjiniň belgisini almak bank hasaby açmak we Gazagystanda birnäçe döwlet hyzmatlaryna girmek üçin zerurdyr Iňlis dilindäki habarlarymyza ýazylyň