Paýtagtda Bütindünýä daşky gurşaw güni boýunça halkara konferensiýa geçirildi

Şu gün ýurduň oba hojalyk toplumynyň binasynda “Garaşsyz bitarap Türkmenistan ýylynda daşky gurşawyň abadançylygy we halkara hyzmatdaşlygy - maksatly ganatly atlaryň watany” atly halkara ylmy we amaly konferensiýa geçirildi Bu çäre Bütindünýä daşky gurşaw gününe gabat geldi we biziň ýurdumyzyň halkara jemgyýetçiliginiň global ekologiýa abadançylygyny üpjün etmek tagallalaryna goşýan goşandyny aýdyň görkezýär Maslahata degişli ministrlikleriň we jemgyýetçilik guramalarynyň ýolbaşçylary, şeýle hem BMG we onuň ýöriteleşdirilen guramalary ýaly abraýly halkara we sebit guramalarynyň ýolbaşçylary we wekilleri gatnaşdy Häzirki wagtda Prezident Serdar Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda Türkmenistanyň ösümlik we haýwanat dünýäsiniň dürlüligini gorap saklamaga, tebigy baýlyklardan tygşytly peýdalanmaga we daşky gurşawyň abadançylygyny üpjün etmäge gönükdirilen giň gerimli maksatnama çäreleri; Oururdumyz daşky gurşawyň abadançylygyny durnukly ösüşiň möhüm şerti hökmünde görýär we daşky gurşaw diplomatiýasy pudagynda halkara arenasynda möhüm başlangyçlary yzygiderli öňe sürýän we üstünlikli durmuşa geçirýän millet hökmünde özüni görkezdi Türkmenistan daşky gurşawy goramak boýunça halkara hyzmatdaşlygyna uly ähmiýet berýär. Birleşen Milletler Guramasy bu ugurda möhüm rol oýnaýar. Muny BMG-nyň biodürlülige, çölleşmäge, howanyň üýtgemegine garşy göreşmek, ozon gatlagyny goramak, serhetüsti suw akabalaryny we halkara kölleri goramak we ulanmak baradaky resminamalaryny, şeýle hem UNUNESKO-nyň dünýä medeni we tebigy mirasyny goramak baradaky resminamalaryny tassyklamagy tassyklaýar Maslahata gatnaşyjylar üçin Türkmenistanyň daşky gurşawy goramakdaky üstünlikleriniň sergisi guraldy Umumy mejlisiň başynda Prezident Serdar Berdimuhamedowyň daşky gurşaw işgärlerine we garaşsyz, bitarap Türkmenistanyň halkyna gutlag sözi okaldy Habarda bellenip geçilişi ýaly, häzirki döwlet daşky gurşaw syýasatynyň esasy maksady halkymyz üçin amatly ýaşaýyş şertlerini döretmek, tebigy baýlyklardan paýhasly peýdalanmak, ösümlik we haýwanat dünýäsini goramak we baýlaşdyrmak, özboluşly, deňsiz-taýsyz we owadan tebigatymyza hormat goýmak we geljekki nesiller üçin has gülläp ösýän görnüşde goramakdyr. Häzirki döwürde ata-babalarymyzdan miras galan daşky gurşawy goramak boýunça milli däp-dessurlar hasam ösýär we täze, çuňňur many alýar Döwlet baştutanynyň gutlag sözi bu çäräniň ähmiýetini hasam artdyrdy Türkmen wekiliýeti, Türkmenistanyň prezidentiniň paýhasly ýolbaşçylygynda daşky gurşawy goramak we daşky gurşawy goramak döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugruna öwrülendigini aýtdy. Muňa Türkmenistanyň Howanyň üýtgemegi boýunça milli strategiýasynyň kabul edilmegi, ýurduň howanyň üýtgemegi baradaky Pari Paris şertnamasynyň durmuşa geçirilmegine goşan goşandyny tassyklamagy we Global Metan borçnamasyna goşulmagy şaýatlyk edýär Şeýle hem, daşary ýurtda giňden goldaw alan ýokary derejeli forumlarda ýurdumyzyň öňe süren oňyn başlangyçlarynyň ähmiýetini bellemek möhümdir Täze senagat toplumlary gurlanda daşky gurşawyň talaplaryna laýyk gelmäge aýratyn üns berilýär, esasanam ekologiýa taýdan zyýanly maddalary ýok etmäge kömek edýän ösen tehnologiýalary we tehniki çözgütleri ulanmaga, bu dünýä jemgyýetçiliginiň parnik gazlarynyň zyňyndylaryny azaltmak tagallalaryna möhüm goşantdyr Häzirki wagtda ýurdumyzyň baý we täsin ösümlik we haýwanat dünýäsini ylmy taýdan öwrenmek we gorap saklamak üçin giň gerimli maksatnama tagallalary edilýär. Specialörite goralýan tebigy ýerleriň meýdanyny giňeltmäge-de uly üns berilýär Häzirki wagtda adamzat çynlakaý howplara duçar bolýar: buzluklaryň eremegi, suw baýlyklarynyň azalmagy we hapalanmagy, topragyň hiliniň ýaramazlaşmagy, çölleşmek we biodürlüligiň ýitmegi - global howanyň üýtgemeginiň netijeleri. Şonuň üçin bu ugurdaky ähli ýurtlaryň tagallalaryny birleşdirmek möhümdir Şeýle hem, çykyşlarda türkmen döwletiniň baştutanynyň şu ýylyň aprel aýynda Astana şäherinde geçirilen sebitleýin daşky gurşaw forumynda öňe süren başlangyçlarynyň we teklipleriniň ähmiýeti nygtaldy. Bu, biziň ýurdumyzyň daşky gurşawyň abadançylygyny üpjün etmekde halkara hyzmatdaşlygyna ygrarlydygyny aýdyň tassyklaýar Soň bolsa halkara we sebit wekilleri guramalar konferensiýa ýüzlendiler Ilkinji çykyş eden BMG-nyň Türkmenistanda ýaşaýan utgaşdyryjysy Dmitriý Şlapaçenko boldy Bütindünýä daşky gurşaw gününe bagyşlanan bu çärä gatnaşmagyň özi üçin uly hormatdygyny belläp, myhman şeýle möhüm duşuşygy gurnandygy we Birleşen Milletler Guramasy bilen hyzmatdaşlygy yzygiderli güýçlendirýändigi üçin türkmen tarapyna tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirdi Bütindünýä daşky gurşaw güni diňe bir simwoliki senä däl, daşky gurşawyň abadançylygynyň bähbidine ähliumumy herekete çagyryş bolup, daşky gurşaw bilen adamyň saglygy, durnukly ösüş we howpsuzlyk arasyndaky aýrylmaz baglanyşygy ýada salýar Häzirki wagtda howanyň üýtgemeginiň netijeleri - temperaturanyň ýokarlanmagy, ýiti suw ýetmezçiligi, topragyň zaýalanmagy we biodürlüligiň ýitmegi barha aýdyň görünýär. Bu meseleler global derejede häsiýetlidir, gyssagly çözgütleri talap edýär we halkara hyzmatdaşlygyny güýçlendirýär Şunuň bilen baglylykda, türkmen hökümeti daşky gurşawyň durnuklylygyna we howanyň üýtgemegine garşy göreşmekde ygrarlydygyny görkezýär. Mälim bolşy ýaly, Türkmenistan 2017–2022-nji ýyllar üçin Daşky gurşawyň ýagdaýy baradaky ilkinji milli hasabatyny taýýarlamagy tamamlady. Bu, daşky gurşawyň ýagdaýyna we tendensiýalaryna baha bermäge mümkinçilik berýän daşky gurşaw görkezijilerine esaslanýan möhüm maglumat bazasydyr. Häzirki şertlerde Milli hasabat durnukly ösüş, ýaşyl ykdysadyýet ýörelgelerini öňe sürmek we daşky gurşawyň umumy ýagdaýyny gowulandyrmak boýunça kararlar kabul etmekde möhüm esas bolup hyzmat eder. Hasabatyň neşir edilmegi, Türkmenistanyň Orhus konwensiýasyndaky borçnamalaryna ygrarlydygyny tassyklaýar Şeýle hem, türkmen hökümetiniň Merkezi Aziýada howanyň üýtgemegi tehnologiýalary üçin sebit merkezini döretmek başlangyjy möhümdir. Bu innowasion çözgütleri durmuşa geçirmek, tejribe alyşmak we sebit ýurtlarynyň howa tehnologiýalary pudagynda potensialyny ösdürmek üçin möhüm platforma bolup hyzmat eder BMG-nyň Türkmenistanda ýaşaýan utgaşdyryjysy, Durnukly ösüş hyzmatdaşlygy çarçuwasyna laýyklykda howanyň durnuklylygyny güýçlendirmek we ýaşyl ösüş ýörelgelerini öňe sürmek baradaky başlangyçlary goldaýandygyny aýtdy Häzirki konferensiýa diňe bir maglumat alyşmak we howanyň üýtgemegini gowşatmak, uýgunlaşmak we tebigy baýlyklary durnukly dolandyrmak üçin täsirli çözgütleri öňe sürmek üçin täsirli platforma bolman, eýsem bu ugurda halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmek üçin ajaýyp mümkinçilikdir diýip, D.Şlapaçenko BMG-nyň Türkmenistandaky wekilhanasynyň ähli adamzadyň peýdasyna ýaşyl, has durnukly we öz içine alyjy geljegi gurmaga gönükdirilen başlangyçlaryny goldamagyny dowam etdirjekdigini aýtdy Soňra BMGÖM-nyň Türkmenistanda ýaşaýan wekili Narine Sahakýan çykyş etdi Bütindünýä daşky gurşaw güni ýygnananlary mähirli gutlaýan Narine Sahakýan, şeýle möhüm çärä gatnaşmak mümkinçiligine minnetdarlyk bildirdi Bellenilişi ýaly, şu ýyl BMG-nyň howandarlygynda daşky gurşawy goramak barada habardarlygy ýokarlandyrmak boýunça alnyp barylýan işler durnukly ösüşi üpjün etmekde möhüm ähmiýete eýe Bütin dünýä daşky gurşaw we howanyň kynçylyklary bilen ýüzbe-ýüz bolýan döwürde halkara hyzmatdaşlygyny, özara ynamy we daşky gurşaw howpsuzlygyny üpjün etmek üçin bilelikdäki tagallalary güýçlendirmek möhümdir Suw baýlyklaryndan tygşytly peýdalanmak, ýerleri durnukly dolandyrmak, çölleşmäge garşy göreş we üýtgeýän howa şertlerine uýgunlaşmak diňe bir daşky gurşawy goramak bilen çäklenmän, azyk howpsuzlygyna, ykdysady durnuklylyga we ilatyň abadançylygyna gönüden-göni täsir edýär Bu nukdaýnazardan BMG Ösüş Maksatnamasy Türkmenistan hökümetiniň daşky gurşawy goramak, howanyň üýtgemegine uýgunlaşmak we tebigy baýlyklardan tygşytly peýdalanmak syýasatlaryna işjeň goldaw bermegini dowam etdirýär Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmek we daşky gurşaw meselelerine netijeli uýgunlaşmak üçin raýat jemgyýetiniň we hususy pudagyň işjeň roly möhümdir. Bu nukdaýnazardan BMGÖM, Türkmenistan hökümeti bilen bilelikde durnukly ösüş we daşky gurşaw meseleleri boýunça jemgyýetiň habardarlygyny ýokarlandyrmak başlangyçlaryny üstünlikli durmuşa geçirýär Sözüniň ahyrynda Narine Sahakýan BMG Ösüş Maksatnamasynyň Türkmenistan bilen hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de pugtalandyrmak borjuny tassyklady. durnukly ösüş we daşky gurşawy goramak Soňra Birleşen Milletler Guramasynyň Çagalar Gaznasynyň (ICEUNISEF) Türkmenistandaky wekili Jalpa Ratna çykyş etdi we şu günki çärä gatnaşmagyň özi üçin uly hormatdygyny aýtdy. Bellenilişi ýaly, ICEUNISEF howanyň üýtgemegine diňe bir daşky gurşaw meselesi däl-de, eýsem çagalaryň geljegi bilen gönüden-göni baglanyşykly mesele hökmünde garaýar, sebäbi howanyň üýtgemegi olaryň saglygyna, bilimine, iýmitlenişine, howpsuzlygyna we umumy abadançylygyna täsir edýär Jalpa Ratna, Guramanyň Türkmenistanyň daşky gurşawy goramak, durnukly ösüş we howanyň üýtgemegi baradaky başlangyçlaryna ýokary baha berýändigini, olaryň milli we dünýä derejesinde netijeliligini we durnuklylygyny üpjün etmek üçin möhüm esas bolup hyzmat edýändigini aýtdy ICEUNISEF-iň wekili Türkmenistanda çagalaryň daşky gurşaw baradaky habardarlygyny ýokarlandyrmak boýunça alnyp barylýan işler barada aýdyp, mekdepleriň roluna aýratyn ünsi çekdi. Daşky gurşawy goramak sapaklary häzirki wagtda ýurdumyzyň mekdeplerinde okuw meýilnamasyna girizilip, daşky gurşawy goraýan raýatlaryň täze neslini ösdürmäge kömek edýär. Şol bir wagtyň özünde, türkmen mekdep okuwçylary dürli ýaryşlarda energiýa tygşytlylygy, suwuň netijeliligi, galyndylary dolandyrmak we biodürlüligi gorap saklamak boýunça çözgütleri we gözleg işlerini hödürleýärler Sözüniň ahyrynda, Türkmenistanyň daşky gurşaw syýasatynyň çagalaryň bähbitlerini göz öňünde tutýandygyny belläp, BMG Çagalar Gaznasynyň wekili ICEUNISEF-iň bu ugurdaky işjeň goldawyny tassyklady Şeýle hem konferensiýada sanly aragatnaşyk arkaly halkara guramalarynyň we pudak edaralarynyň wekilleriniň çykyşlary geçirildi Bütindünýä daşky gurşaw gününiň tebigata hormat goýmak we daşky gurşawy goramak baradaky umumy jogapkärçiligimizi ýada salýan ähli adamzat üçin möhüm waka bolup durýandygy bellendi. Howanyň üýtgemegi we onuň täsirlerini azaltmak häzirki döwürde iň möhüm global meseleleriň biridir Mundan başga-da, Türkmenistanyň bu ugurda alyp barýan syýasatlary we başlangyçlary ýokary öwgä mynasyp Türkmen hökümetiniň biodürlüligi gorap saklamak we dünýä jemgyýetçiligi üçin görelde bolup durýan suw baýlyklaryny tygşytly peýdalanmak baradaky tagallalaryna aýratyn üns berildi Countryurdumyzyň Howanyň üýtgemegi boýunça Milli strategiýa we beýleki degişli halkara konwensiýalary boýunça öz borçnamalaryny doly ýerine ýetirýändigini bellemek möhümdir Çykyş edenler, şeýle hem, jemgyýetde daşky gurşawy habardar etmek we daşky gurşawa jogapkärli garaýyş döretmek üçin alnyp barylýan tagallalaryň möhümdigini, Türkmenistan bilen daşky gurşawy goramak meselesinde hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmäge taýýardyklaryny tassykladylar Umumy mejlisden soň, ylmy we amaly konferensiýa halkara hünärmenleriniň, hünärmenleriniň, degişli ministrlikleriň we pudak edaralarynyň wekilleriniň çykyşlary, şeýle hem pikir alyşmak tematiki bölümlerde işini dowam etdirdi Birinji bölüm ekologiýa we howanyň kanunlaryna bagyşlandy, bu ýerde tebigy baýlyklardan peýdalanmak üçin halkara hukuk kadalaryny gowulandyrmak, daşky gurşaw kanunçylygyny ösdürmek we döwletara şertnamalarynyň netijeliligini ýokarlandyrmak meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Çykyş edenler, Türkmenistanyň bu ugurda milli kanunçylyk binýadyny yzygiderli pugtalandyrýandygyny, halkara daşky gurşaw konwensiýalaryna işjeň gatnaşýandygyny we anyk hukuk başlangyçlaryny öňe sürýändigini aýtdy Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmekde ekologiýanyň roly baradaky bölüm önümçilikde ekologiýa taýdan arassa we innowasiýa tehnologiýalaryny ornaşdyrmak, ýaşyl ykdysadyýete geçmek we tebigy baýlyklary tygşytly peýdalanmak ýaly strategiki maksatlara gönükdirildi. Daşky gurşawy goramagyň BMG SDG-lerine ýetmek, şeýle hem azyk we ykdysady howpsuzlygy üpjün etmek üçin zerur şertdigi nygtaldy Indiki bölüm Aral deňziniň sebitindäki daşky gurşawyň ýagdaýyny gowulaşdyrmaga gönükdirildi. Çekişme daşky gurşaw betbagtçylygynyň netijelerini azaltmak, ekosistemasyny durnuklaşdyrmak we bu ugurda sebitleýin we halkara tagallalary birleşdirmek meselesine gönükdirildi. Bellenilişi ýaly, Aral deňzini tygşytlamak boýunça halkara gaznasynyň çäginde we BMG-nyň bu ugurdaky maksatnamalary Türkmenistanyň başlangyçlarydyr “Garaşsyz bitarap Türkmenistan ýylynda daşky gurşawyň abadançylygy we halkara hyzmatdaşlygy - maksatly ganatly atlaryň watany” atly ylmy we amaly konferensiýanyň ahyrynda gatnaşyjylar a Prezident Serdar Berdimuhamedowa minnetdarlyk bildirýärin. Addressüzlenmede döwlet baştutanyna ýurduň daşky gurşawynyň abadançylygyny üpjün etmek, türkmenleriň tebigatyny we tebigy baýlyklaryny gorap saklamak we bu ugurda halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmek ugrundaky tagallalary üçin minnetdarlyk bildirildi Şeýlelik bilen, ylmy we amaly konferensiýa global daşky gurşaw howpsuzlygyny üpjün etmekde, biodürlüligi gorap saklamakda we Durnukly ösüş maksatlaryna hil taýdan täze derejä ýetmekde halkara hyzmatdaşlygyny ýokarlandyrmakda möhüm rol oýnady. Pikir alyşmak döwründe geljekki nesiller üçin has gowy durmuş üçin has ýaşyl we has durnukly dünýä gurmak üçin täsirli hyzmatdaşlygyň täze ugurlary kesgitlenildi