CBRT ýylyň ilkinji maliýe durnuklylygy hasabatyny çap etdi: Türk maliýe ulgamy global töwekgelçiliklere we ýokary inflýasiýa garamazdan güýçli | T24

Türkiýe Respublikasynyň Merkezi Banky tarapyndan neşir edilen 2026-njy ýyldaky ilkinji Maliýe durnuklylygy hasabatyna görä, Türkiýäniň maliýe ulgamy global geosyýasy töwekgelçiliklere we ýokary inflýasiýa basyşyna garamazdan durnukly gurluşyny saklady CBRT hasabatynda soňky geosyýasy ösüşleriň haryt bahalarynyň ýokarlanandygy we global inflýasiýa perspektiwasyndaky näbelliligiň ýokarlanandygy aýdyldy Döwlet karzlarynyň, esasanam ösen ýurtlarda durnuklylygy baradaky aladalaryň obligasiýa göterim mukdaryny ýokary derejede saklaýandygy nygtaldy Hasabatda energiýa bazarlaryndaky näbellilikleriň we daşarky maliýeleşdirmegiň zerurlygynyň ösýän ýurtlar üçin töwekgelçilik döredýändigi aýdylýar. Gaznanyň akymynyň global inflýasiýa dünýägaraýşyna we maýa goýujylaryň töwekgelçilik islegine duýgur bolýandygy bellendi CBRT karzyň umumy ösüşiniň güýçli ugruny dowam etdirendigini habar berdi, ýöne karz düzümi türk lirasynyň peýdasyna üýtgäp başlady TL täjirçilik karzlarynyň ösüşiniň dowam edýändigi, daşary ýurt walýuta karzlarynyň pes derejesiniň saklanýandygy mälim edildi Hasabatda makroprudensial çäreleriň aýry-aýry karzlara edýän täsiri görnüp başlady. Esasanam aýry-aýry kredit kartoçkalarynyň we overdraft hasaplarynyň ösmeginde ep-esli haýallyk ýüze çykdy CBRT-e görä, bank pudagynyň aktiwleriniň hiliniň çäkli ýaramazlaşmagyna garamazdan, ulgam boýunça töwekgelçilikleri dolandyrmak güýçli bolmagynda galýar Sarp ediji karzlarynyň we kredit kartoçkalarynyň üýtgedip gurulmagynyň şahsy karz töwekgelçiligini çäklendirýändigi mälim edildi Hasabatda KOK karzlarynda möhleti geçen bergileriň ýokarlanmagynyň dowam edýändigi aýdylýar. Muňa garamazdan, täjirçilik karzlarynyň umumy töwekgelçilik perspektiwasynyň aýry-aýry karzlara garanyňda has oňyn bolandygy nygtaldy Maliýe şertleriniň berkdigine garamazdan, hakyky pudagyň bergileriniň ortaça derejeden pesdigi mälim edildi. Kompaniýalaryň daşary ýurt karzy täzeleniş işiniň güýçli dowam edýändigi mälim edildi Hasabatda hakyky pudagyň daşary ýurt walýutasynyň açyk pozisiýasynyň eksporta bolan gatnaşygynyň ortaça derejeden pesdigi bellenildi. Uly göwrümli kompaniýalarda daşary ýurt walýuta karzlarynyň ulanylyşynyň artandygy, TL-iň maliýeleşdirilmeginiň has giň bazada ýaýrandygy mälim edildi CBRT maglumatlaryna görä, raýatlaryň TL goýumlaryna bolan meýli dowam edýär. Beýleki tarapdan, gymmat bahaly metal hasaplarynyň daşary ýurt walýuta goýumlaryndaky paýynyň altynyň bahasynyň ýokarlanmagy sebäpli ýokarlanandygy mälim edildi CBRT bank pudagynyň likwidliliginiň geljeginiň güýçlidigini aýtdy. Likwidligiň öwezini dolmagyň derejesiniň kanuny çäklerden ýokary bolmagy banklaryň gysga möhletli borçnamalaryny aňsatlyk bilen ýerine ýetirip biljekdigini görkezýär Hasabatda geosyýasy töwekgelçiliklere garamazdan, türk banklarynyň daşarky karz dolanyşygynyň güýçli bolmagy bellenildi. Täzeleniş nyrhlarynyň 100 göterimden gowrakdygy, esasanam ikinji çärýekde berlen karzlarda berildi CBRT banklaryň maýasynyň ýeterlik derejesiniň kanuny çäklerden çykmagyny dowam etdirýändigini mälim etdi. Maýa buferleriniň we erkin düzgünleriň banklaryň bolup biljek töwekgelçiliklere garşy durnuklylygyny goldaýandygy mälim edildi Hasabatda maýa goýum gaznalaryna we alternatiw maliýeleşdiriş modellerine bolan tendensiýanyň ulgamdaky bank däl maliýe guramalarynyň agramyny ýokarlandyrandygy bellenildi. Bu ösüşiň maliýe ulgamynyň çuňlaşmagyna goşant goşandygy, şeýle hem täze birikme töwekgelçiligini getirendigi aýdyldy Kukiler, web sahypasyndan iberilen we ulanyjynyň web brauzeri tarapyndan ulanyjynyň göz aýlaýarka ulanyjynyň kompýuterinde saklanýan ownuk maglumatlar bölekleridir. Brauzeriňiz her habary gutapjyk diýilýän kiçijik faýlda saklaýar. Serwerden başga bir sahypa haýyş edeniňizde, brauzeriňiz gutapjygy serwere iberýär. Gutapjyklar, web sahypalary üçin maglumatlary ýatda saklamak ýa-da ulanyjylaryň brauzer işjeňligini ýazdyrmak üçin ygtybarly mehanizm hökmünde döredildi Bu gutapjyklar web sahypasynyň işlemegi üçin zerurdyr we ulgamlarymyzda öçürilip bilinmez. Bular, adatça, diňe amallaryňyzy gaýtadan işlemek üçin döredilýär. Bu amallar, gizlinlik islegleriňizi düzmek, hasabyňyza girmek ýa-da anketany doldurmak ýaly hyzmat islegleriňizi öz içine alýar. Bu gutapjyklar barada blokirlemek ýa-da duýduryş bermek üçin brauzeriňizi sazlap bilersiňiz, emma şeýle etseňiz sahypanyň käbir bölekleri işlemän biler Bu gutapjyklar, sahypamyzyň işleýşini ölçäp we gowulandyryp biler ýaly, sahypa girýänleriň we traffik çeşmeleriniň sanyny sanamaga mümkinçilik berýär. Haýsy sahypalara iň az we iň az girilýär? Sahypa girýänleriň sahypada nähili gezýändiklerini öwrenmäge kömek edýärler. Bu gutapjyklar tarapyndan toplanan ähli maglumatlar jemlenendir we şonuň üçin anonimdir. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, sahypamyza haçan gireniňizi bilmeris Bu gutapjyklar, wideo we göni söhbetdeşlik ýaly ösen işlemegi we şahsylaşdyrmagy hödürlemäge mümkinçilik berýär. Bular biziň ýa-da sahypalarymyzda ulanýan hyzmatlarymyzy üçünji tarap üpjün edijiler tarapyndan kesgitlenip bilner. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, bu funksiýalaryň hemmesi ýa-da käbiri dogry işlemän biler Bu gutapjyklar, mahabat hyzmatdaşlarymyz tarapyndan sahypamyzda goýuldy. Bular degişli kompaniýalar tarapyndan gyzyklanma profiliňizi döretmek we beýleki sahypalarda degişli mahabaty görkezmek üçin ulanylyp bilner. Brauzeriňizi we enjamyňyzy özboluşly kesgitlemek arkaly işleýärler. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, dürli saýtlarda şahsylaşdyrylan mahabat tejribesini hödürläp bilmeris Bellik: Kukiler syýasatyna garamazdan mahabatlar görkezilýär Bu gutapjyklar, mazmunymyzy dostlaryňyz we toruňyz bilen paýlaşmak üçin sahypamyzda ýerleşdirilen dürli sosial media hyzmatlary tarapyndan gurnalýar. Beýleki sahypalary ulananyňyzda we gyzyklanma profiliňizi döredeniňizde brauzeriňizi yzarlap bilerler. Bu, girýän beýleki sahypalaryňyzdaky mazmuna we habarlara täsir edip biler. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, bu paýlaşma gurallaryny ulanyp ýa-da görüp bilmersiňiz