Birinji mejlisde Türkiýäniň Milli mejlisiniň açylmagynyň 106 ýyllygy mynasybetli dabara geçirildi

Türkiýäniň Milli Milli Assambleýasynyň (TBMM) döredilmeginiň 106 ýyllygy we 23-nji aprelde Milli özygtyýarlylyk we çagalar güni Anıtkabir saparyndan soň Birinji Mejlisde geçirilen hatyralama çäresi bilen dowam etdi Dabarada çykyş eden Türkiýäniň Milli Milli Assambleýasynyň başlygy Numan Kurtulmuş häzirki dünýäniň global işleýşini aç-açan tankytlady. Kurtulmuş: "Döwletleriň özygtyýarlylygy äsgerilmeýän, güýçliler islänlerine düzgünler girizýän, halkara ulgamynyň hiç bir edarasy diýen ýaly işlemeýän we häkimiýetlere we güýçliler üçin düzgünler ulanylýan dünýäde özygtyýarlylyk ideýasynyň, garaşsyzlyk ideýasynyň we azatlyk ideýalarynyň näderejede zerurdygyny aç-açan görýäris". diýdi Dabara Sinopyň orunbasary Şerif Beýiň 1920-nji ýylyň 23-nji aprelinde "iň garry agza" hökmünde eden çykyşy we Döwlet senasynyň ýaňlanmagy bilen başlandy. 106 ýyllyk Hatyra güni mynasybetli münbere münen Kurtulmuş, Birinji mejlisiň diňe diwarlardan we stollardan ybarat fiziki giňişlik däldigini aýtdy; Türkiýanyň geljegi baradaky uly tagallalaryň we pikirleriň her inedördül dýuýmda ýaňlanýandygyny mälim etdi. Garaşsyzlyk urşy döwründäki kyn şertleri ýatlap, Kurtulmuş: "Polatlyda duşman toplarynyň sesleri eşidilse-de, Birinji Mejlisiň gahrymanlary bu ýurduň nädip halas ediljekdigini, azat ediş göreşinde haýsy strategiýalaryň kesgitlenjekdigini, harby işgärleriň ruhunda ara alyp maslahatlaşdylar we gaty kyn diskussiýalar bilen bu ýurduň azat ediş göreşinde uly görkezme görkezdiler" -diýdi. diýdi Kurtulmuş çykyşynda Birinji mejlisiň diwaryndaky "ve şavirhüm fi'l-emr" aýatyna ünsi çekdi. Principleörelge hökmünde kabul edilen bu aýatyň "maslahat we maslahat bermek arkaly işiňizi ýerine ýetiriň" manysyny aňladýandygyny aýdan Kurtulmuş, ilkinji mejlis agzalarynyň, şol sanda Mejlisiň agzalarynyň esasy maksadyny düşündirdi. Agzalaryň aňynda demokratiýa we geňeşme ideýasynyň bardygyny mälim eden Kurtulmuş, meseläni dar işgärler däl-de, millet bilen maslahatlaşmak arkaly çözmek maksat edinilendigini aýtdy Birinji mejlisiň garaşsyzlyk ugrundaky göreşi amala aşyran we respublikanyň yglan edilmegine mümkinçilik döreden taryhy merkezdigini aýdan Kurtulmuş, bu ýeriň Türkiýede demokratiýa ideýasynyň gülläp ösmegine ýol açandygyny aýtdy Türkiýäniň Milli mejlisiniň başlygy öz çykyşynda Birinji Mejlisiň gahryman pionerlerini, esasanam Gazi Mustafa Kemal Atatürki hormat, minnetdarlyk we minnetdarlyk bilen ýatlady. Diri galan we azatlyk ugrunda göreşen gahrymanlaryň taryh we dünýä ýene-de bir gezek bu halkyň iň kyn şertlerde-de azatlykdan başga pikiri kabul etmejekdigini öwredendigini aýtdy Garaşsyzlyk urşy döwründe mümkin bolmadyk zatlara we halkyň tutanýerliligine ünsi çeken Kurtulmuş, şol ýyllardaky garşylyk ruhunyň häzirki halkara meselelerine-de yşyk berýändigini aýtdy. Garaşsyzlyk we azatlyk ideallarynyň ähmiýetine ünsi çekip, Kurtulmuş: "Geçmiş hakda aýdanymyzda rahat gürleýäris, ýöne 106 ýyl mundan ozal bolan ýagdaýlar hakda pikir edeniňizde, mahrumlyk düşünjesiniň doly güýje giren we bu ýurtdaky adamlaryň mümkinçilikleriniň çäkli bir döwri hakda aýdýarys. Hatda şol döwürde her dürli top, tüpeň we harby artykmaçlyk bilen duşman söweşerdi. hökümdarlar, hiç haçan imperialistlere pursat goýmazdylar we imperialistlere hiç wagt ýol bermejekdigini yglan etdiler, öz abraýyna we özygtyýarlylygyna hiç wagt eglişik etmejekdigini görkezdi. Özbaşdaklyk ideýasynyň we azatlyk ideýalarynyň halkara derejesinde höküm sürýän ýurtlarynda, hökümediň äsgerilmeýän ýerlerinde näderejede zerurdygyny aç-açan görýäris. Düzgünler güýçlere we güýçlilere görä ulanylýan ýerinde, respublikanyň bize galdyran mirasyndan başga-da, garaşsyzlyk we imperializme garşy göreşmek islegini uly miras hökmünde kabul edýäris we bu gün geljek nesillere galdyrýarys, bu pikirleriň diňe bir hormat goýulýandygyny, şol bir wagtyň özünde-de hormat goýýarys. şol göreşde beýan edilipdi, käte biri-birinden tapawutly bolsalar-da, umumy maksady garaşsyzlyk, azatlyk we ýurduň geljegi. .Adyma düşýär " Türkiýäniň Milli mejlisiniň başlygy parlament we maslahat ideýasynyň türk jemgyýeti üçin daşary ýurt düşünjesi däldigini ýatlatdy. Türkiye, 1876-njy ýylda yglan edilen ilkinji konstitusiýa we soňraky Mejlisiň döredilmegi bilen demokratik parlament tejribesine girendigini mälim eden Kurtulmuş, bu agyr prosesiň Türkiýe Milli Mejlisiniň tejribesinden aýrylyp bilinmejekdigini aýtdy. Taryhy dowamlylygy nygtap, Kurtulmuş Mejlisiň döredilmeginiň 150 ýyllygy mynasybetli meýilleşdirilen wakalary şeýle yglan etdi: "Şübhesiz, Mejlisden respublikanyň döredilmegine çenli, 50 ýyllap aşa agyr, aşa kyn we aşa güýçli çekişmeler bilen geçiren döwrümiz aslynda taryhymyzdan daşda däl. Şol mejlisdäki polifoniýa tejribesi we ýurduň bähbidi üçin bilelikde göreşýän şol mejlisdäki dürli pikirleriň tejribesi Türkiýanyň Beýik Milli Assambleýasynyň tejribesinden aýrylyp bilinmez. Şu nukdaýnazardan, şu ýyl 150 ýyllygyny belleýän Mejlisiň döredilmegi, Türkiýäniň Milli Milli Assambleýasy üçin möhüm taryhy salgylanma hökmünde garalmalydyr. Bu döwürde, Türkiýanyň Beýik Milli Assambleýasy hökmünde, Osman imperiýasynyň soňky döwründe demokratiýa synaglary we parlament synaglary bilen baglanyşykly käbir ylmy ýygnaklar bilen parlamentiň temasyny we demokratiýa synaglaryny ýada salarys diýip umyt edýärin. Sebäbi bu pursatdan peýdalanyp, taryhymyzyň biri-birinden aýrylan dürli halklaryň taryhy däldigini ýene bir gezek aýdasym gelýär. 2 müň ýyllyk döwlet däp-dessurymyzda milletimiziň taryhy birek-biregiň dowamy bolan dowamlylygy görkezýär. Seljuklary Osmanlydan aýratyn hasaplap bolmaz. Respublikany Osman imperiýasyndan aýratyn hasaplap bolmaz. Elbetde, her döwrüň şertlerinde tapawutlar ýüze çykdy, ýöne olaryň hemmesi biziňki. "Bu taryhy tejribäni, gowy we erbet zatlary bir halkyň umumy taryhy hökmünde görýäris we hasaplaýarys." 106 ýyl mundan ozal Türkiýäniň Milli Milli Assambleýasynyň ilkinji ýygnagyny geçiren Birinji Mejlis binasynda geçirilen bu dabaranyň manysyna ünsi çekip, Kurtulmuş: "23-nji aprel Milli özygtyýarlylyk we çagalar gününi gutlaýaryn. Assambleýamyzyň döredilmeginiň 106 ýyllygy bilen gutlaýaryn. Şu gün, ilkinji nobatdaky Gudratly Musulmanlarymyza hormat goýýarys. respublikan ideýa, demokratiýa ideýasy, milli özygtyýarlylyk, garaşsyzlyk we azatlyk ugrundaky göreş üçin köp işledi "-diýdi Türkiýäniň Milli mejlisiniň başlygy Numan Kurtulmuş çykyşyndan soň, 1920-nji ýylyň 23-nji aprelinde Mejlisde galdyrylan ilkinji baýdagyň öňünde ädim ätdi we Birinji Milli Milli Assambleýanyň ýörite kitabyna gol çekdi Specialörite depderde ýazan tekstinde Kurtulmuş geçmişiň mirasyna we geljegiň kepili bolan çagalara ünsi çekýär. Uruşlaryň kölegesinde ulalýan nesilleriň ýagdaýyna ünsi çekip, Türkiýäniň Beýik Milli Assambleýasynyň başlygy depderde sözme-söz sözledi: "Eziz halkym, Birinji Mejlisiň gahryman wekilleri, Türkiýe Beýik Milli Assambleýasynyň açylyşynyň 106 ýyllygyny we 23-nji aprelde Milli özygtyýarlylyk we Çagalar güni, bu çagalara hödürlenen dünýä güni. Milli mejlisiň hatyrasynyň öňünde duranyma, milli erkiň haýsy taryhy şertlerde ýüze çykandygyny ýene bir gezek çuňňur duýýaryn. 1920-nji ýylyň 23-nji aprelinde söýgüli halkymyz bütin garyplyga we gabawlara garamazdan öz islegini goraýandygyny bütin dünýä mälim edeninde taryhy öwrülişik boldy. Bu manyly güni çagalara bagyşlamagymyz, milletimiziň geljege bolan garaýşyny, umydyny we siwilizasiýa garaýşyny açyk görkezýär. Häzirki wagtda çagalar dürli geografiýalarda söweşiň, garyplygyň, adalatsyzlygyň we zalymlygyň iň agyr ýüküni çekýärler. Bu surat 23-nji apreliň manysyny hasam artdyrýar. Birinji Assambleýanyň bize ynandyran aňyny dowam etdirmek we demokratiýany, adalaty we milli erk-islegi has-da güýçlendirmek arkaly çagalarymyz üçin has asuda, howpsuz we abraýly geljegi gurmak jogapkärçiligimizdir. Çagalarymyzyň rahatlykda, abadançylykda we umytda ýaşajak güýçli we täsirli Türkiye idealyny tassyklaýaryn. Türkiýäniň Milli Milli Assambleýasynyň ilkinji prezidenti we Respublikamyzy esaslandyryjy Gazi Mustafa Kemal Atatürk we onuň ýoldaşlary, geçmişden şu güne çenli milletimize hyzmat eden ähli deputatlarymyz we şehitlerimiz minnetdarlyk we hormat bilen ýadymda. Ynamlary ygtybarly ellerde " Döwlet işgärleri we syýasy partiýanyň ýolbaşçylary giň teswirnama bilen şahsy kitabyň gol çekilen dabarasyna gatnaşdylar. Maksatnama; CHP başlygy Özgür Özel, İYİ partiýanyň generaly Başlyk Müsawat Derwişogly, AK partiýasynyň toparynyň başlygy Abdullah Güler, Maşgala we durmuş hyzmatlary ministri Mahinur Özdemir Göktaş we Milli Goranmak ministri asaşar Güler gatnaşdy Şeýle hem teswirnama AK partiýasynyň başlygynyň orunbasary Efkan Ala, GNAT-nyň başlygynyň orunbasarlary Celal Adan we Tekin Bingöl, MHP toparynyň başlygynyň orunbasary Erkan Akçaý, Baş ştabyň başlygy general Selçuk Baýraktaroğlu, güýç serkerdeleri, GNAT prezident geňeşiniň agzalary, deputatlar we GNAT administratiw işgärleri bar Resmi dabaranyň tamamlanmagy bilen, Türkiýäniň Milli mejlisiniň başlygy Kurtulmuş we oňa gatnaşýan delegasiýa Birinji mejlisiň nyşanly balkonyna baryp, ýadygärlik suratyny aldylar. Beýleki tarapdan, programmanyň dowamynda Seýmen lybaslaryny geýen çagalar Baş Assambleýanyň zalynda hormat goýmak bilen çäräniň taryhy atmosferasyna ýoldaş boldular