Salgyt düzgünlerini öz içine alýan kanun taslamasy Türkiýäniň Milli mejlisinde kabul edildi

Salgyt bilen baglanyşykly düzgünleri goşmak bilen käbir kanunlara üýtgetmeler girizmek baradaky kanun Türkiýäniň Milli mejlisiniň Baş Assambleýasynda kabul edildi Kanun jemgyýetçilik algylaryny ýygnamagyň tertibi baradaky kanuna üýtgetmeler girizýär. Şoňa görä-de, döwlet karzynyň möhleti dolmak ýa-da ele salynmagy ýerine ýetirilmegi ýa-da ele salnan harytlaryň nagt görnüşine öwrülmegi döwlet bergisini gaty kyn ýagdaýa salsa, karz berijiniň döwlet administrasiýasy ýa-da karz berijiniň ýazmaça görnüşde talap edilmegi we kepillik göz öňünde tutulan halatynda göterimleri tölemek bilen döwlet karzyny yza süýşürip biler Karz ýygnamak bölümleri tarapyndan yza süýşürilen döwlet bergisiniň umumy bergileri 1 million liradan geçmese, girew talap edilmez. Jemgyýetçilik bergileriniň bu mukdardan yza süýşürilmegi bilen, talap edilýän kepillik mukdary 1 million liradan geçýän bölegiň ýarysy bolar. Prezidente bu mukdary 10 esse köpeltmek, ýarym esse azaltmak, kanuny mukdaryna getirmek we kreditor döwlet dolandyryş edaralary üçin bu çäkleriň arasynda dürli mukdarlary kesgitlemek hukugy berler Miras we Geçiriş Salgyt Kanunyna goşulan bu düzgün, daşary ýurt serişdeleriniň ýurda gelmegini höweslendirmek bilen, miras we emläk salgydy boýunça emläk geçirimlerinde ýygnaljak salgyt stawkasy, bu boşadylmakdan peýdalanýan döwürde girdeji salgydy kanunynyň çäginde girdeji salgydyndan boşadylanlardan girdeji salgydy boşadylýar Girdeji salgydy baradaky kanuna girizilen üýtgetme bilen, zähmet haky hasaplanýan we mugt ýa-da Senagat we Tehnologiýa ministrligi tarapyndan kesgitlenen kriteriýalara laýyk gelýän tehnologiýa kärhanalarynda işleýän işgärlere mugt ýa-da iş berijiler tarapyndan arzanladylan paýlar üçin girdeji salgydy boşadylýar Şoňa laýyklykda boşadylmaga sezewar bolup biljek iň ýokary çäk degişli ýylda umumy aýlyk hakynyň iki essesi hökmünde kesgitlenildi. Mundan başga-da, bu usul bilen alnan paýnamalaryň saklanyş möhletini gysgaltmak bilen, eger paýnamalar satyn alnan gününden başlap 2 ýylyň dowamynda ýok edilse, ähli boşadylan salgyt iş berijiden ýygnalýar, gijikdirilen göterim bilen, boşadylan salgydyň 75 göterimi 3 ýyldan 4 ýyla çenli aralykda ulanylsa we boşadylan salgydyň 25 göterimi 5 göterim bilen 6 ýyl aralygynda gijikdirilen göterim bilen ýygnalýar Daşary ýurtlarda gazanylan girdejiler we girdejiler üçin salgytdan boşatmak Girdeji salgyt kanunynda "Daşary ýurtlarda gazanylan girdejiler we girdejiler üçin salgytdan boşatmak" atly täze makala döredilýär Şoňa görä-de, Türkiýede mesgen tutan hasaplanýan hakyky adamlar, Türkiýede ýerleşmek hasaplanylmazyndan ozal soňky 3 senenama ýylynda Türkiýede ýaşamak we salgyt jogapkärçiligi bolmazlygy şerti bilen, Türkiýäniň daşynda gazanan girdejileri we girdejileri üçin 20 ýyl girdeji salgydyndan boşadylar Bu düzgüniň çägindäki tebigy şahslaryň gozgalmaýan emläk kapital girdejileri, gozgalýan kapital girdejileri ýa-da Türkiýede gazanylan maýa girdejileri üçin jogapkärçilik çekmegi, bu kadadan çykmakdan peýdalanmaz. Bu girdejiler we girdejiler üçin ýyllyk deklarasiýa tabşyrylmaz we beýleki girdejiler üçin deklarasiýa tabşyrylsa, bu girdejiler deklarasiýa goşulmaz. Salgyt salynýan girdejileri we girdejileri kesgitlemekde boşadylan girdejiler we girdejiler bilen baglanyşykly çykdajylar we çykdajylar hasaba alynmaz Bu boşadylmanyň çägindäki girdejiler we girdejiler sebäpli daşary ýurtlarda tölenýän salgytlar Türkiýede bahalandyrylan girdeji salgydyndan aýrylyp bilinmez. Boşadylmak üçin şertleriň ýerine ýetirilmeýändigi soňra kesgitlense, hasaplanmadyk salgytlar ýitirilen hasap ediler. Gazna we Maliýe ministrligine düzgüniň ýerine ýetirilmegi bilen baglanyşykly proseduralary we ýörelgeleri kesgitlemäge ygtyýar berler. Bu düzgün, 2026-njy ýylyň 1-nji ýanwaryndan başlap, Türkiýede mesgen tutan hasaplanýanlara ulanyljak neşir edilen gününden güýje girer Girdeji salgyt kanunyna girizilen üýtgetmä laýyklykda, daşary ýurt göni maýa goýum kanunynda kesgitlenen kwalifikasiýa hyzmat merkezlerinde işleýän kwalifikasiýa hyzmat merkezlerinde işleýän ökde hyzmat ediş işgärleriniň zähmet hakynyň umumy aýlyk hakynyň 3 essesinden köp bolmadyk bölegine (Senagat zolaklary kanunynyň çäginde kesgitlenen senagat zolaklarynda, Prezident tarapyndan sebitiň daşary ýurt maýa goýum dykyzlygy boýunça iş salyşýan salgyt merkezleri üçin girdeji salgydy boşadylýar) ulanylýar) Prezident, şu abzasda görkezilen 3-nji we 5-nji gatlary bir ýa-da aýratynlykda, bir gata çenli kesgitleýär, iki esse köpeltmäge ygtyýar berler "Kwalifikasiýa hyzmat merkezi" Kanun bilen, Daşary ýurt göni maýa goýumlar kanunyna "Kwalifikasiýa hyzmat merkezi" atly täze düzgün goşuldy Şoňa laýyklykda hünärli hyzmat merkezi azyndan 3 dürli ýurtda işjeň işleýän, degişli kompaniýalara ýa-da kompaniýalar toparyna hyzmatlar bermek we ikinji abzasda görkezilen işleri amala aşyrmak üçin döredilen we ýyllyk girdejileriniň azyndan 80 göterimini daşary ýurtlardaky kompaniýalar ýa-da kompaniýalar toparyndan alýan maýa kompaniýalaryna degişlidir Bu merkezler maliýe maslahat berişini, strategiki dolandyryş maslahat berişini, töwekgelçilikleri dolandyrmagy, nagt we likwidligi dolandyrmagy, maliýeleşdirme we karz amallaryny, maýa goýum we maýa gurluşyny meýilleşdirmek, býudjet düzmek, maliýe hasabatlylygy we derňewi, halkara buhgalteriýa we ýerine ýetiriş, auditorçylyk, sanly üýtgeşme we tehnologiýa geňeşi, maýa goýum we maglumatlar derňewi, hukuk geňeşi (içerki işler ýa-da türk kanunlary, adwokatlar we kärdeşler arkalaşygynyň çäginde hyzmatlar berip biler, adwokatlar, kärdeşler arkalaşygy, hyzmatlar bilen üpjün edilip bilner) we bu hyzmatlar bilen baglanyşykly dolandyryş hyzmatlary; Satuw, satuwdan soňky goldaw, tehniki goldaw, gözleg we ösüş, daşarky üpjünçilik, täze öndürilen önümleri synag etmek, laboratoriýa hyzmatlary ýaly işler üçin utgaşdyrmak we dolandyryş hyzmatlaryny berer Bu çäkde hyzmatlary gönüden-göni ýerine ýetirýän we goldaw işgärlerini hasaba almaýan işgärler ökde hyzmat işgärleri hasaplanarlar. Senagat we Tehnologiýa ministrligine Gazna, Maliýe we Söwda ministrlikleriniň pikirini alyp, bu düzgüniň durmuşa geçirilmegi bilen baglanyşykly proseduralary we ýörelgeleri kesgitlemäge ygtyýar berler Tranzit we kwalifikasiýa hyzmatlaryndan alnan girdejiler üçin salgyt aýyrmalary Kanun Korporatiw salgyt kanunyna üýtgetmeler girizýär Şoňa görä-de, daşary ýurda satyn alnan harytlary Türkiýä getirmezden ýa-da daşary ýurtlarda haryt satyn almak we satmakda araçylyk etmekden alnan girdejiler boýunça arzanladyş stawkasy 95 göterim bolar (bu nyrh sebitiň daşary ýurt maýa goýum dykyzlygyna laýyklykda Prezident tarapyndan tassyklanan senagat zolaklary we Stambul Maliýe Merkezi Sebitinde işleýän edaralar üçin I Kanun şertnamasy) Bu arzanladyşdan peýdalanmak üçin girdeji, hasaplaşyk döwri üçin ýyllyk salgyt deklarasiýasynyň tabşyrylan senesi bilen Türkiýe geçirilmelidir we araçylyk işi bilen baglanyşykly harytlary satyjy we alyjy Türkiýede bolmaly däldir. Prezidente bu nyrhlary nola çenli peseltmäge we 100 göterime çenli ýokarlandyrmaga ygtyýar berler Daşary ýurt göni maýa goýumlar kanunynyň çäginde ökde hyzmat merkezleri hökmünde işleýän edaralar üçin, bu işleriň çäginde daşary ýurtlardan alýan girdejilerine arzanladyş nyrhy 95 göterim bolar (bu nyrh sebitiň daşary ýurt maýa goýum dykyzlygy boýunça Prezident tarapyndan tassyklanan senagat zolaklaryndan bolanlar we Stambul Maliýe Merkeziniň Maliýe Merkezi Maliýe Merkezine gatnaşýan hünärmenler merkezi. Kanun) Göz öňünde tutulan arzanladyş, kärhananyň hyzmat ediş merkeziniň işine başlaýan hasabat döwründen başlap, girdejiniň alynýan hasabat döwri üçin ýyllyk salgyt deklarasiýasynyň senesi boýunça Türkiýa geçirilse, 20 hasabat döwründen başlap ulanylar. Prezidente bu nyrhlary 50 göterime çenli azaltmaga we 100 göterime çenli ýokarlandyrmaga ygtyýar berler Bu düzgün, neşir edilen senesinden başlap, 2026-njy ýylyň 1-nji iýulyndan başlap tabşyrylmaly we 2026-njy ýylyň 1-nji ýanwaryndan başlap salgyt döwri üçin kärhana girdejileri üçin güýje girýär