T24-e uly buýsanç: Stenford uniwersitetiniň gözleglerine görä, emeli intellekt esasan maglumatlary barlamak üçin T24 ulanýar! | T24

2009-njy ýylyň 1-nji sentýabrynda haýsydyr bir edaranyň, kompaniýanyň, şahsyýetiň, gaznanyň ýa-da şuňa meňzeş daşarky çeşmäniň goldawyny almazdan ismurnalistikany maliýe we ideologiki gatnaşyklardan garaşsyz alyp barmak üçin ýaýlyma başlanan T24-e ähliumumy salgy berýän gözlegleriň netijeleri yglan edildi. Stenford uniwersitetiniň gözleg topary tarapyndan geçirilen gözlegde T24, emeli intellekt platformalarynyň türk maglumat barlagynda iň köp ulanylýan çeşmeleriniň arasynda birinji orny eýeledi Stambul Syýasat Merkeziniň (IPC) "Emeli intellekt we jemgyýet" seminar tapgyrynyň dördünji ýygnagynda, habarlary barlanda emeli intellekt ulgamlarynyň haýsy çeşmeleri ulanýandygyny öwrenýän ajaýyp gözleg. Google, OpenAI, Microsoft (xAI) we Antropic ýaly tehnologiýa ägirtleriniň söhbetdeşliklerini gözden geçiren gözlegde, T24 Türkiýede iň ynamdar we sitata berlen habar çeşmesi hökmünde birinji ýeri eýeledi Galatasaraý uniwersitetiniň hukuk fakultetiniň mugallymy Dos. Zeynep Aýata tarapyndan dolandyrylýan "Maglumat ekosistemasy" atly seminarda gözlegçiler Yrd. Dos. Doktor Onur Warol we Gülin Çawuş emeli intellekt modelleriniň täzelikleri barlamak prosesi bilen baglanyşykly netijelere baha berdiler. 8-nji iýunda IPM Karaköýde geçirilen çärede Stenford uniwersitetiniň sekiz gözlegçisi (Mirac Suzgun, Emili Şen, Federiko Biançi, Aleksandr Spanger. Tomas Ikard, Daniel E. Ho, Dan Jurafski, Jeýms Zou) tarapyndan geçirilen gözleg ara alnyp maslahatlaşyldy Gemini, ChatGPT, Klod we Grok ýaly emeli intellektual söhbetdeşlikleriň habarçy hökmünde ygtybarlylygyny gözden geçiren gözlegde, emeli intellektiň häzirki habarlary barlamak ukyby alty dilde jemi 12,600 sorag bermek arkaly synag edildi, iňlis, fransuz, arap, hindi, rus we türk Gözlegiň umumy gurluşy, emeli intellektiň täzelikleri okamak endiklerini we "gözleg kömegi bilen önümçilik" (RAG) ulgamlarynyň çäklerini ýüze çykarmagyna esaslanýar Gözlegiň iň täsir galdyryjy netijelerinden biri, T24-iň türk habarlary baradaky soraglara jogap berende maglumat barlamak prosesinde emeli intellekt modelleri tarapyndan iň köp ulanylýan çeşme bolmagydy Gözlegiň "Sebit boýunça iň köp ýerleşdirilen domenler" derňewinde, alty dürli emeli intellekt modeliniň 14 günüň dowamynda beren jogaplary gözden geçirilende, T24 her gün ortaça 12,6 sitat bilen türk ekosistemasynda birinji orny eýeledi. Türk maglumatlaryny barlamak prosesinde emeli intellekt gurallary üçin ilkinji salgylanma bolan T24, Iňlis Wikipediýasy (11.4), Anadolu Agentligi (10.6) we BBC (10.4). Cumhuriyet, Haberler.com we The Guardian bu ugurda emeli intellekt platformalary tarapyndan iň köp ulanylýan beýleki çeşmeleriň hataryndady Tablisada gök reňkde görkezilen çeşmeler, degişli sebitiň ýa-da diliň ene dilinden daşarda ýaýlym çeşmelerine degişlidir. Gözlegçiler muny "Anglophone gözleg merkezi", ýagny "Iňlis merkezinde giriş smenasy" diýip häsiýetlendirýärler. Türk bölüminde gök reňkde görkezilen Wikipediýa, BBC we The Guardian ýaly çeşmeler iňlis dilindäki guramalar Beýleki tarapdan, T24, Anadolu gullugy, Cumhuriyet we Haberler.com ýaly türk dilinde ýaýlym berýän çeşmeler gara reňkde görkezilýär Gözleg, şeýle hem AI ulgamlarynyň ýerli habarlara jogap bereninde, ýerli iňlis ekosistemalaryny global iňlis mazmuny arkaly süzüp, iňlis çeşmelerine ýüz tutýandygyny görkezýär Gözlegleriň Türkiýä gönükdirilen maglumatlar seljermesine girizilen "Model paýlaýyş meýilnamasy" global emeli intellekt ägirtleriniň ýerli habar çeşmeleri bilen gatnaşygyny açýar Diagrammadaky her geometrik şekil başga bir emeli intellekt modelini alamatlandyrýan bolsa (Gök tegelek: Gemini fleş, gök üçburçluk: Gemini Pro, Gara plýus: Grok 4, Gyzyl göwher: Klod 4.5, Greenaşyl tegelek: GPT-5, Greenaşyl meýdança: GPT-4o Mini), simwollaryň setirdäki ýagdaýy degişli çeşmä gündelik sitata dykyzlygyny görkezýär Günde ortaça 12,6 sitat bilen Türkiýe sanawynyň başynda durýan T24 (tr) setirinde, sag tarapda ýaşyl we gyzyl nyşanlaryň toparlanmagy, esasanam OpenAI-iň täze nesil modellerini (GPT-5 we GPT-4o Mini) we Antropik (Klod 4.5) modellerini görkezmek, dünýädäki iň meşhur chatbotlaryň T24-i Türkiýäni görkezmek üçin esasy gün tertibi hökmünde saýlaýandygyny görkezýär Yrd. Sabançi uniwersitetiniň kompýuter ylymlary we in Engineeringenerçilik bölüminiň mugallymy. Dos. Doktor Onur Warol, Stenford uniwersitetiniň gözleg toparynyň işi barada teswir berdi. Onlaýn maglumatlary seljermek we modellemek bilen meşgullanýan Warol gözlegleriň netijelerine teswir berdi we "Türkçe üçin iň esasy çeşme T24. Soňra Wikipediýa, soň AA, soň halkara çeşmeler ýa-da ýerli habar gulluklary gelýär ... Kimdir biri Wikipedi täzeden ýazyp başlasa ýa-da esasy akymda ygtybarly görünýän habar kanalyny açsa, bu modeller şol maglumatlar bilen üpjün ediler" -diýdi Seminarda geçirilen gözlegleriň netijelerine baha beren Gülin Çawuş, T24-iň sanawyň başynda bolmagynyň tötänleýin däldigini we garaşsyz metbugat guramalarynyň emeli intellekt döwründe täze göreş meýdanyna duçar bolandygyny aýtdy. T24-iň ilkinji bolup geçen gözlegine baha berende, serantant "Garaşsyz metbugat guramalary ýa-da T24 reýtingi gaty gowy we manyly" diýdi. Serantant, "T24 SEO (gözleg motory optimizasiýasy) mazmunyny öndürmäge köp üns berýär we girdeji modelini şoňa esaslaýar" teswirine esaslandy T24-iň belligi: T24 şu güne çenli SEO mazmunyny öndürmek üçin redaktorlary we çeşmeleri paýlap bilmedi we edip bilmedi Gözleg, diňe bir emeli intellekt ulgamlarynyň nädip takyk jogap berýändigi däl-de, eýsem maglumatlary haýsy çeşmelerden alýandyklary baradaky soragy döredýär Gözlegçiler, eger emeli intellekt geljekde maglumata girmegiň esasy guralyna öwrülse, haýsy çeşmeleriň görünip biljekdigini we haýsy neşirlere salgylanýandygyny demokratik maglumat ekosistemasy üçin möhüm ähmiýete eýe boljakdygyny bellediler Çawuş seminarda bu meselä ünsi çekdi we metbugat guramalary tarapyndan öndürilen mazmunyň emeli intellekt ulgamlary tarapyndan ulanylýandygyna garamazdan, hiç hili ykdysady modeliň emele gelmändigini, şonuň üçin mazmun öndürijiler bilen emeli intellekt kompaniýalarynyň arasynda täze gatnaşyklaryň ara alnyp maslahatlaşylmalydygyny aýtdy Kukiler, web sahypasyndan iberilen we ulanyjynyň brauzeri tarapyndan ulanyjynyň web brauzeri tarapyndan ulanyjynyň kompýuterinde saklanýan ownuk böleklerdir. Brauzeriňiz her habary gutapjyk diýilýän kiçijik faýlda saklaýar. Serwerden başga bir sahypa haýyş edeniňizde, brauzeriňiz gutapjygy serwere iberýär. Gutapjyklar, web sahypalary üçin maglumatlary ýatda saklamak ýa-da ulanyjylaryň brauzer işjeňligini ýazdyrmak üçin ygtybarly mehanizm hökmünde döredildi Bu gutapjyklar web sahypasynyň işlemegi üçin zerurdyr we ulgamlarymyzda öçürilip bilinmez. Bular, adatça, diňe amallaryňyzy gaýtadan işlemek üçin döredilýär. Bu amallar, gizlinlik islegleriňizi düzmek, hasabyňyza girmek ýa-da anketany doldurmak ýaly hyzmat islegleriňizi öz içine alýar. Bu gutapjyklar barada blokirlemek ýa-da duýduryş bermek üçin brauzeriňizi sazlap bilersiňiz, emma şeýle etseňiz sahypanyň käbir bölekleri işlemän biler Bu gutapjyklar, sahypamyzyň işleýşini ölçäp we gowulandyryp biler ýaly, sahypa girýänleriň we traffik çeşmeleriniň sanyny sanamaga mümkinçilik berýär. Haýsy sahypalara iň az girilýändigini we girýänleriň sahypa nädip girýändiklerini öwrenmäge kömek edýär. Bu gutapjyklar tarapyndan toplanan ähli maglumatlar jemlenendir we şonuň üçin anonimdir. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, sahypamyza haçan gireniňizi bilmeris Bu gutapjyklar, wideo we göni söhbetdeşlik ýaly ösen işlemegi we şahsylaşdyrmagy hödürlemäge mümkinçilik berýär. Bular biziň ýa-da sahypalarymyzda ulanýan hyzmatlarymyzy üçünji tarap üpjün edijiler tarapyndan kesgitlenip bilner. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, bu funksiýalaryň hemmesi ýa-da käbiri dogry işlemän biler Bu gutapjyklar, mahabat hyzmatdaşlarymyz tarapyndan sahypamyzda goýuldy. Bular, gyzyklanma bildirýän profiliňizi döretmek we beýleki sahypalarda degişli mahabaty görkezmek üçin degişli kompaniýalar tarapyndan ulanylyp bilner. Brauzeriňizi we enjamyňyzy özboluşly kesgitlemek arkaly işleýärler. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, dürli saýtlarda şahsylaşdyrylan mahabat tejribesini hödürläp bilmeris Bellik: Kukiler syýasatyna garamazdan mahabatlar görkezilýär Bu gutapjyklar, mazmunymyzy dostlaryňyz we toruňyz bilen paýlaşmak üçin sahypamyzda ýerleşdirilen dürli sosial media hyzmatlary tarapyndan döredilýär. Beýleki sahypalary ulananyňyzda we gyzyklanma profiliňizi döredeniňizde brauzeriňizi yzarlap bilerler. Bu, girýän beýleki sahypalaryňyzdaky mazmuna we habarlara täsir edip biler. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, bu paýlaşma gurallaryny ulanyp ýa-da görüp bilmersiňiz