Asad döwrüniň ilkinji resmisi Siriýada kazyýet işine gatnaşýar: 'Adalat berlip başlandy diýip duýdum'

Geçen ýekşenbe güni Damaskda 2024-nji ýylyň dekabrynda agdarylan Assadyň administrasiýasynyň ilkinji işgäriniň kazyýet işi gyzgalaňly ýagdaýda geçirildi Käbirleri munuň başlangyjydygyny aýtsa-da, käbirleri beýle öňki işgärleri jogapkärçilige çekmek islegi barada alada edýärler, olardan köpüsi bar Deraadaky bu binada "Siriýa halkyna garşy jenaýat" edenligi üçin sud edilýän Atef Nejip öňki re regimeimdäki syýasy howpsuzlyk aňtaw gullugynyň başlygydy Adalat köşgüniň içine ýygnanan mähelle "Halk Atef Nejipiň asylmagyny isleýär!" şygarlaryny gygyrdy 2011-nji ýylda hökümete garşy protestleriň başlanan Deraadaky demonstrasiýalarynda "victoryeňiş alamatlary Hurandan geldi" şygary hem binada eşidildi Başar Assadyň dolandyryşynyň pidalarynyň maşgalalary kazyýet zalynda, Asadyň doganoglany Nejipiň kazyda çykyş etmegini görmek üçin bardy Munuň ýaly ýagdaýlar üçin ýörite döredilen zalda ilkinji diňlenişik boldy Bir ene ümsüm oturdy, gözlerinden ýaş akýardy, töweregindäkiler gozgalaň wagtynda ulanylan başga bir şygar "ölüm, masgaraçylyk ýok" we "Siriýa biziňki, Assadyň re regimeimi däl" diýip gygyrýardylar Arka tarapdaky başga bir aýal gözýaşlaryny süpürýärdi Köp maşgalalar şol pursatda adalatyň berjaý edilendigini we Asadyň döwründe öldürilen ýakynlarynyň ahyrsoňy rahatlykda ýaşaýandyklaryny duýdular Nejip ak-gara türme formasyny geýip, sud zalyna girdi. Maşgalalarynyň nazary bilen gözenegiň aňyrsynda ýerini aldy Öňki razwedka işgäri Daraanyň halkyna garşy jenaýat işi üçin sud edilýär Siriýadaky gozgalaň, "Arap bahary" tarapyndan ylhamlanan Assada garşy grafiti ýazan birnäçe çaganyň Deraada tussag edilmeginden we gynalmagyndan soň başlandy Howpsuzlyk güýçleri köçelere çykan demonstrantlara berk garşylyk görkezdi Nejipiň şol döwürde çagalar maşgalalarynyň wekilleri bilen duşuşyp, "Çagalaryňyzy ýatdan çykaryň. Çaga isleseňiz, has köp çagaly boluň. Nädip bilmeýän bolsaňyz, aýallaryňyzy bize getiriň, biz siziň üçin ederis" diýilýär Asadyň administrasiýasy döwründe adam hukuklaryny goraýjylar we demonstrantlar Adalat köşgünde sud edildi, köpüsi adalatsyz suddan soň ölüm jezasyna höküm edildi Indi köne re regimeimiň işgärleri şol bir ýerde sud edilýär Deraa şäherinden bolan 54 ýaşly aklawçy Nuha al-Masri Nejibe garşy kazyýet işini açanlaryň biri we kazyýet mejlisinde ony görmek üçin Masriniň dogany Nejip howpsuzlyk güýçlerine 2011-nji ýylyň mart aýynda geçirilen protestleri basyp ýatyrmagy buýrandan soň öldürildi "Şu gün adalatyň berjaý edilip başlandygyny duýdum. Bu, hiç kimiň adalatdan goralmaýandygyny görkezýär. Re regimeimiň agzasyny gözenegiň aňyrsynda görmek arzuwdy" -diýdi Nejipiň kazyýet işi köp maşgala üçin öwrülişik nokady bolsa-da, kazyýet işini jemgyýetiň basyşyny ýeňilleşdirmek maksady bilen tankytlaýanlar bar Siriýanyň adam hukuklary boýunça aklawçysy we Siriýanyň hukuk öwreniş we gözleg merkeziniň başlygy Anwar al-Bunni Germaniýada Siriýanyň öňki polkownigi Enwer Raslanyň kazyýet işi üçin subutnamalary ýygnamakda möhüm rol oýnady Bu ýurtda döwlet tarapyndan maliýeleşdirilýän gynamalar bilen baglanyşykly ilkinji kazyýet işi boldy Raslan adamzada garşy jenaýat işinde günäli tapyldy we 58 adamyň öldürilmegi we dört müňden gowrak adamyň gynamalary üçin ömürlik türme tussaglygyna höküm edildi Al Bunni BBC-ä beren beýanatynda "Siriýanyň kanunlarynda uruş jenaýatlaryny we adamzada garşy jenaýat jogapkärçiligini yzarlamak üçin hiç hili düzgün ýok. Bu waka bilen Nejipiň jenaýatlaryny we pidalaryny ýaňsylaýarlar" -diýdi "Kazyýet işi uruş jenaýatlary baradaky kanun parlament tarapyndan kabul edilende we Geçiş Adalat Komissiýasy ýaly başga bir gurama tarapyndan amala aşyrylan bolmalydy. Kazylary başdan geçirmedik bu kazyýet tarapyndan däl." Geçen ýyl hukuk bozulmalaryna garşy göreşmek üçin döredilen Milli Geçiş Adalat Komissiýasynyň başlygynyň orunbasary Zahra Barazi, bu mesele boýunça Adalat ministrligi bilen ýakyndan işleşýändiklerini aýtdy "Biz geljekde kanun parlament tarapyndan kabul edilende adamzada garşy jenaýat we uruş jenaýatlary ýaly täze aýyplamalaryň goşulmagyny üpjün etmek üçin geçiş adalat kanunyny taýýarladyk" "Kazyýet geçiş adalatyna ýöriteleşen kazylar bilen ýörite kazyýet." Siriýanyň täze hökümeti Assadyň administrasiýasynyň köp agzasyny tussag etdi. Iň soňky tussag edilenleriň biri 2013-nji ýylda Tadamon gyrgynçylygynda güman edilýänleriň biri Emced Yusufusuf bolup, 41 parahat ýaşaýjynyň gözüni örtüp, atyp öldürdiler we çukura taşladylar Muňa garamazdan, hökümetiň agyr jenaýatlarda aýyplanýan öňki işgärler baradaky karary Çemeleşmäni tankytlamak barha artýar Mysal üçin, Assada tarapdar söweşiji toparyň öňki serkerdesi Fadi Sakr, Tadamondaky ganhorluklar bilen baglanyşyklydygyna garamazdan hökümetiň parahatçylyk komissiýasy bilen işleşýär Şeýle-de bolsa, bu işiň açylmagy öňki administrasiýanyň pidalary üçin adalat ýolunyň ahyrynda açyk boljakdygyna umyt döretdi Damaskdan goşant goşdy: Lana Antaki