Üstel: SOFA şertnamasy sebitdäki dartgynlygy ýokarlandyrar

Premýer-ministr Ünal Üstel Kipriň Gresiýanyň Günorta Kipr administrasiýasy bilen Fransiýanyň arasynda gol çekilen Güýçleriň ýagdaýy baradaky şertnama (SOFA) barada ýazmaça beýanat berdi Premýer-ministr Üsteliň beýany: “Günorta Kipr we Fransiýa Kipr Gresiýasynyň Goranmak ministrleriniň goranmak ministrleri tarapyndan gol çekilen Güýçleriň ýagdaýy şertnamasy (SOFA), Kipr adasynyň häzirki hakykatlaryny, halkara hukugynyň esasy ýörelgelerini we sebitde deňagramlylygy saklamaly deňagramlylygy äsgermezlik edýän gaty ýalňyş ädim Göz öňünde tutulýan şertnama adadaky häzirki ýagdaýy we Kipr türk halkynyň barlygyny äsgermezlik edýän bir taraply düşünişiň önümidir. Taryhy, hukuk we syýasy hakykatlardan üzňe bolan bu çemeleşmäniň sebitde parahatçylyga, durnuklylyga we ynam üçin goşant goşmagy mümkin däl Gresiýanyň lideri Nikos Hristodulidis Günorta Kipri işe başlan gününden bäri daşary ýurt harby elementleriniň merkezine öwürmek üçin yzygiderli çäreleri görýär. Bu syýasatlar diňe bir Kipriň däl, eýsem tutuş Gündogar Ortaýer deňziniň howpsuzlygy üçin aladalary döredýär. Adany hyzmatdaşlygyň we gepleşikleriň çäginden harby bäsleşigiň bir bölegine öwürmegi maksat edinýän bu düşünişmek, sebitdäki dartgynlygy ýokarlandyrmakdan başga netije bermez Gol çekilen şertnama adada daşary ýurtly harby işgärleriň hemişelik bolmagy üçin kanuny esas döredýär. Kipr adasy bilen taryhy, geografiki ýa-da syýasy baglanyşygy bolmadyk Fransiýanyň sebitdäki harby güýjüni artdyrmak synanyşyklary Gündogar Ortaýer deňziniň näzik deňagramlylygyna ýaramaz täsir eder Bir tarapdan Kipr Gresiýasynyň administrasiýasy tarapyndan genosid Ysraýyl, beýleki tarapdan kolonialistik Fransiýa bilen döredilen harby we strategiki hyzmatdaşlyk Kipri parahatçylyk we durnuklylyk okundan daşlaşdyrýar we sebitdäki polýarizasiýany çuňlaşdyrýar. Bu syýasatlar diňe bir Kipr türk halkynyň howpsuzlygyna däl, eýsem uzak möhletleýin Kipr grekleriniň howpsuzlygyna-da howp salýar Şeýle harby şertnama gol çekmek, esasanam Birleşen Milletler Guramasynyň Baş sekretarynyň Kiprdäki şahsy wekiliniň adadaky gatnaşyklaryny dowam etdirýän we taraplaryň arasynda gepleşikleri höweslendirmek üçin edilýän synanyşyklar, konstruktiw tagallalary ýerine ýetirmeýän, tersine, ynam döredýän gurşawa zyýan ýetirýän döwürde Kipr türk tarapy hökmünde, adada hemişelik çözgüt, durnukly durnuklylyk we hakyky parahatçylygyň diňe iki halkyň özygtyýarly deňligini we iki döwletiň deň halkara derejesini kabul etmek arkaly mümkin boljakdygyna ýene bir gezek ünsi çekýäris Gündogar Ortaýer deňzinde deňagramlylygy üýtgetmek üçin hereket edýänler muny gowy bilmelidirler; Watan, sebit we dünýä derejesinde möhüm güýç we oýnaýan Türkiýe Respublikasynyň kanuny hukuklaryny we bähbitlerini nyşana alýan islendik başlangyç, Kipr türk halky öz maksadyna ýetip bilmez Şeýle ädimleriň ýaramaz netijeleri, ilkinji nobatda Kipr Gresiýasynyň administrasiýasynyň howpsuzlygyna we sebitdäki durnuklylyga täsir eder. Dartgynlylygy ýokarlandyrman, hyzmatdaşlygy höweslendirýän syýasat alyp barmak ähli taraplaryň umumy bähbidine "Şu pursatdan peýdalanyp, halkara jemgyýetçiligini adanyň hakykatlaryny göz öňünde tutmaga, halkara hukugyna boýun egmäge we Kiprde bar bolan iki döwlet hakykatyna hormat goýmaga çagyrýarys."