Azerbaýjanyň özygtyýarly daşary ýurt emläkleri 2026-njy ýylda 93B dollara ýeter - Fitch

BAKU, Azerbaýjan Agentlik bu reýtingiň Azerbaýjanyň aşa güýçli daşarky balansy, reýting deň-duşlarynyň arasynda iň pes hökümet karzy ýüklemesi we iri özygtyýarly baýlyk gaznasynyň aktiwlerinden alnan düýpli maliýe çeýeligi bilen goldanmagyny dowam etdirýändigini aýtdy Fitch, Eastakyn Gündogarda dowam edýän geosyýasy dartgynlyklar bilen goldanýan nebitiň has ýokary bolmagyna Azerbaýjanyň uglewodorod girdejilerini güýçlendirer we ýurduň daşarky ýagdaýyny hasam ýokarlandyrar diýip garaşýar. Göz öňünde tutulan 93 milliard dollarlyk özygtyýarly daşary ýurt aktiwlerinden takmynan 84 göterimi Azerbaýjanyň Döwlet Nebit Gaznasy (SOFAZ), galan bölegi Azerbaýjanyň Merkezi Bankynyň halkara gorlarynda saklanar Netijede, Azerbaýjanyň sap özygtyýarly daşary ýurt aktiwleriniň jemi içerki önümiň 73 göterimine ýetjekdigi çaklanylýar, bu “BBB” kategoriýasynda görkezilen ýurtlaryň arasynda iň ýokary derejedir Güýçli bolmak üçin häzirki hasap we býudjet profisitleri “Fitch” -iň habaryna görä, ýokarlanan energiýa bahalary, ortaça importyň ösüşi bilen birlikde, 2025-nji ýylda 4,6 göterim bilen deňeşdirilende, 2026-njy ýylda Azerbaýjanyň häzirki hasabynyň profisitini jemi içerki önümiň 9 göterimine çenli ýokarlandyrar Agentlik 2027-nji ýylda nebitiň we gazyň bahasynyň arzanlamagyna garaşsa-da, häzirki hasabyň profisitiniň beýleki ýurtlaryňkydan has güýçli bolmagyna garaşýar we bu ýurda has haýal bolsa-da walýuta aktiwlerini ýygnamagyny dowam etdirýär Maliýe tarapynda, “Fitch” 2027-nji ýylda moderasiýa etmezden 2026-njy ýylda jemi içerki önümiň 5,6 göterimine çenli ýokarlanjakdygyny çaklaýar Agentlik hökümet çykdajylarynyň ileri tutulýan ugurlarynyň milli goranyşa we Azerbaýjan tarapyndan gaýtadan dikeldilen ýerleriň durkuny täzelemäge gönükdiriljekdigini aýtdy Maliýe reformalary uzak möhletli durnuklylygy goldaýar Fitch, şeýle hem, Azerbaýjanyň maliýe syýasaty çarçuwasyndaky gowulaşmalara ünsi çekdi Hökümetiň 2027–2030-njy ýyllar aralygyndaky nebit bahasy 65 dollar bahasyna esaslanýan maliýe strategiýasyna laýyklykda, häkimiýetler nebit däl esasy defisitini 2029-njy ýyla çenli jemi içerki önümiň 13 göterimine, 2025-nji ýylda 18,6 göterimden we 2022-nji ýylda 22,2 göterime çenli azaltmagy maksat edinýär Agentlik maliýe çarçuwasyna soňky we meýilleşdirilen düzedişleriň, şol sanda orta möhletli maliýe maksatlaryna üýtgetmeler girizmekde has çäklendirmeleri we hökümetiň SOFAZ-dan býudjet geçirmelerini kem-kemden azaltmak niýetiniň, salgyt syýasatynyň aýlawly tebigatynyň öňüni almaga kömek edip biljekdigini aýtdy Şeýle çäreler, makroykdysady deňagramsyzlyk töwekgelçiligini peselder, syýasatyň öňünden kesgitlenilmegini ýokarlandyrar we orta möhletde özygtyýarly daşarky aktiwleriň dowamly toplanmagyny goldaýar