Emeli intellekt 2030-njy ýylda takmynan trillion kilowat sagat elektrik sarp edip biler
Emeli intellekt (AI) tehnologiýalarynyň çalt ösmegi tebigy baýlyklaryň sarp edilişiniň ýokarlanmagy bilen utgaşýar. Täze halkara hasabatyna görä, 2030-njy ýyla çenli AI infrastrukturasynyň esasyny düzýän global maglumat merkezleri ýylda 945 terawat-sagat elektrik energiýasyny sarp edip biler AZERT

Emeli intellekt (AI) tehnologiýalarynyň çalt ösmegi tebigy baýlyklaryň sarp edilişiniň ýokarlanmagy bilen utgaşýar. Täze halkara hasabatyna görä, 2030-njy ýyla çenli AI infrastrukturasynyň esasyny düzýän global maglumat merkezleri ýylda 945 terawat-sagat elektrik energiýasyny sarp edip biler AZERTAC BMG-nyň maglumatlaryna salgylanyp, bu mukdaryň 650 milliondan gowrak adamyň ýaşaýan Pakistanyň, Bangladeşiň we Nigeriýanyň ýyllyk energiýa sarp edişinden üç esse köpdügini habar berdi Gözlegiň awtorlary, emeli intellektiň daşky gurşawa ýetirýän täsiriniň elektrik energiýasynyň sarp edilmeginden has ýokarydygyny bellediler. Maglumat merkezleri serwerleri sowatmak we güýç öndürmek üçin ep-esli mukdarda suw talap edýär. Hünärmenler, onýyllygyň ahyryna AI-iň suw yzynyň ýyllyk 1,3 milliard adamyň gündelik suw sarp edişi bilen deňeşdirilende derejä ýetip biljekdigini çaklaýarlar Mundan başga-da, energiýa öndürmek we AI infrastruktura üpjünçilik zynjyrlary üçin ulanylýan ýer meýdany 14,500 inedördül kilometre ýetip biler. Bu Jakartanyň paýtagtyndan takmynan iki esse uludyr Hasabatda esasy çeşme ýüküniň iri göwrümli emeli intellekt modelleriniň ösüşi bilen däl-de, eýsem gündelik ulanylyşy bilen baglanyşyklydygy nygtalýar. Gözlegçiler, emeli intellekt hyzmatlarynyň öndürijiliginiň umumy sarp edilişiniň 80-90 göterimine deňdigini çaklaýarlar Hünärmenler dürli meseleleriň arasynda çeşme sarp edilişinde düýpli tapawutlary belleýärler. Mysal üçin, ýekeje şekil döretmek adaty tekst talaplaryndan takmynan müň esse köp energiýa talap edýär, wideo mazmunyny döretmek bolsa has ýokary hasaplama çykdajylary bilen baglanyşykly Gözlegiň awtorlary, tehnologiki netijeliligiň ýokarlanmagynyň serişde sarp edilişiniň azalmagyna eltmejekdigini aýdýan "Jevons effekti" barada hem duýduryş berýärler. Munuň tersine, has elýeterli we güýçli ulgamlar köplenç islegi artdyrýar we umumy daşky gurşaw ýüküni köpeldýär Aýratynam AI infrastrukturasynyň deň däl paýlanmagy. Aýratyn hasaplaýyş güýjüniň 90 göteriminden gowragy häzirki wagtda ABŞ-da we Hytaýda jemlenendir, 150-den gowrak ýurtda bolsa içerki hasaplaýyş güýji ýok. Mundan başga-da, käbir sebitlerdäki maglumat merkezleri eýýäm energiýa ulgamlaryna we suw çeşmelerine goşmaça basyş edýärler AI infrastrukturasy 2030-njy ýyla çenli ýylda 2,5 million tonna çenli elektron galyndy öndürer we gaýtadan işlemek we ýok etmek ulgamlary üçin has köp kynçylyk döreder diýlip çaklanylýar Emma hasabatyň awtorlary emeli intellektiň mundan beýläk-de ösdürilmeginiň zerurdygyna şübhelenmeýärler. Resurslary sarp etmegiň maglumatlarynyň aç-açanlygyny ýokarlandyrmak, energiýa tygşytly çözgütleri durmuşa geçirmek we emeli intellekt infrastrukturasyny milli energiýa, suw we ýer baýlyklaryny dolandyrmak strategiýalaryna goşmak ýaly has jogapkärli çemeleşmäni talap edýärler 2026 © AZERTAC. Awtorlyk hukugy goralandyr. Maglumatyň ulanylyşy giperlink bilen görkezilmelidir

