Türkologiýanyň köp asyrlyk mirasy Samarkantda gaýtadan dikeldildi

Türk dünýäsiniň ylym we medeniýet taryhynda möhüm orny eýelän 1926-njy ýyldaky Baku Türkologiýa Kongresiniň mirasy ýüz ýyl soň Samarkantda gaýtadan dikeldildi Modern.az, Samarkandyň Şaraf Raşidow döwlet uniwersiteti, Türk dil instituty, usunus Amre instituty we Marmara uniwersiteti bilen bilelikde guralan Türkologiýa kongresiniň 5-6-njy iýunda türk dünýäsiniň ruhy paýtagty hasaplanýan Samarkandda geçirilendigini habar berýär. Türk dünýäsiniň dürli ýurtlaryndan - Azerbaýjan, Türkiýe, Özbegistan, Gazagystan, Gyrgyzystan, Türkmenistan, şol sanda Demirgazyk Makedoniýa alymlary we gözlegçileri 1926-njy ýylda Bakuwda döredilen türkologiki hereketiň ylmy mirasyna baha bermek we geljek üçin bilelikdäki taslamalary ara alyp maslahatlaşmak üçin birleşdiler. Gurultaýyň çäginde häzirki zaman türkologiýa gözlegleri, umumy elipbiý meselesi, türk halklarynyň taryhy baglanyşyklary we medeni mirasy goramak bilen baglanyşykly meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy Kongrese beýleki alymlar bilen bir hatarda Bakuw Slawýan uniwersitetiniň Balkan barlaglary bölüminiň müdiri, dosent, filologiýa ylymlarynyň doktory Nurlana Gasimli Mustafaýewa wekilçilik etdi. "Ilkinji Baku türkologiýa kongresiniň mirasynda balkan türkologiýasy" atly hasabaty gatnaşyjylar tarapyndan uly gyzyklanma bilen kabul edildi Dos. Nurlana Gasimli Mustafaýewa öz çykyşynda 1926-njy ýylda Bakuw Türkologiýa Kongresiniň türk dünýäsiniň umumy ylmy ýadynyň emele gelmegindäki taryhy roluny seljerdi. Gurultaýyň iki görnükli wekili, nemes türkology Teodor Menzel bilen türk edebiýatşynaslygyny esaslandyryjylaryň biri Mehmed Fuad Köprülü arasynda bolup geçen metodiki çekişmelere ünsi çekdi. Çykyş eden bu ylmy polemikanyň diňe bir türkologiýanyň ösüşi däl, eýsem türk dünýäsiniň medeni aýratynlygynyň kemala gelmegi üçinem möhümdigini aýtdy Balkan türkizminiň türk dünýäsiniň aýrylmaz bölegidigini bellän Nurlana Gasimli Mustafaýewa öz çykyşynda türk medeni mirasynyň Balkan geografiýasynda goralyp saklanmagynyň we geljek nesillere ýaýramagynyň strategiki möhümdigini aýtdy. Balkanlardaky türk diliniň, edebiýatynyň we medeni gymmatlyklarynyň asyrlar boýy milli şahsyýeti goramagyň esasy sütünlerinden biridigini aýtdy. Çykyş eden, Demirgazyk Makedoniýa, Kosowa, Bolgariýa, Rumyniýa we Günbatar Frakiýadaky türk jemgyýetleriniň türk dünýäsi bilen Europeewropanyň arasynda möhüm medeni köpri roluny ýerine ýetirýändigini aýtdy Nurlana Gasimli Mustafaýewa, Balkan şäherlerinde döredilen diwan edebiýatynyň, takka medeniýetiniň we halk edebiýatynyň däplerine degip geçdi we Skopje, Manastir, Saloniki we beýleki merkezleriň türk medeniýetiniň taryhynda möhüm ornuny agzady. Türk dünýäsinde umumy elipbiýi, bilelikdäki bilim maksatnamalaryny we ylmy hyzmatdaşlyk taslamalaryny ösdürmegiň möhümdigini aýtdy we ýüz ýyl mundan ozal Bakuwda öňe sürlen agzybirlik ideýasynyň şu günki güne çenli dowam edýändigini aýtdy Dosent Nurlana Gasimli Mustafaýewa kongresiň türk dünýäsiniň umumy ýadyny saklamak we geljek nesillere geçirmek meselesinde möhüm ähmiýete eýedigini belläp: "Bu gün ata-babalarymyzyň gutarmadyk erkini ýerine ýetirmek üçin birleşdik. Bakuwda ýüzlerçe ýyl öň başlanan ylmy we medeni birleşigiň pikiri, Barkan durmuşynda täze bir kärende. beýik türk dünýäsiniň geljegi we bitewiligi üçin. " Gurultaýyň çäginde geçirilen ýygnaklarda türk dünýäsiniň umumy medeni we ylmy gymmatlyklary, dil bitewiligi, bilim pudagyndaky hyzmatdaşlyk we medeni mirasy goramaga gönükdirilen täze başlangyçlar ara alnyp maslahatlaşyldy. Çäräniň ahyrynda, gatnaşyjylar türk dünýäsinde akademiki hyzmatdaşlygy has-da pugtalandyrmak ugrunda umumy pozisiýany görkezdiler Birinji Baku Türkologiýa Kongresiniň 100 ýyllygy mynasybetli Samarkantda geçirilen bu taryhy ýygnak, türk dünýäsiniň umumy ylmy we medeni mirasyny gorap saklamak, ösdürmek we geljekki nesillere ýetirmek ugrundaky möhüm ädim hökmünde baha berildi. Dosent Nurlana Gasimli Mustafaýewanyň Balkan türkleriniň taryhy we medeni mirasyny açyp görkezýän hasabaty gurultaýyň ajaýyp çykyşlaryndan biri boldy