Parahatçylyga garşy prowokasiýa we Bakuda hüjüm: Brýusseliň maksady näme?

24-nji aprelde Europeanewropa Parlamenti "Ermenistanyň Demokratik dowamlylygyny goldamak" atly karar taslamasyny kabul etdi. Resolutionewropa Bileleşiginiň Geňeşiniň 21-nji aprelde Ermenistana (EUPM Ermenistan) täze raýat missiýasy ibermek kararyndan soň bu taslamanyň meselesi, Brýusseliň 7-nji iýunda geçiriljek parlament saýlawlaryna Russiýanyň daşary ýurt gatyşmak töwekgelçiligine garşy ereerewany goldamak syýasatynyň logiki dowamy ýaly bolup görünýär. CouncilB Geňeşiniň karary bilen "bu missiýa daşary ýurt gatyşmagy we maglumat manipulýasiýasy, kiberhüjümler we bikanun maliýe akymlary ýaly köp gatlakly howplara duçar bolan Ermenistana goldaw berer we howplary ýok etmek üçin syýasatlary taýýarlamak boýunça dürli ministrliklere we milli guramalara strategiki maslahat berer" diýilýär. EUewropa Bileleşiginiň Daşary gatnaşyklar we howpsuzlyk syýasaty boýunça ýokary wekili Kaýa Kallas Ermenistanyň köpçülikleýin dezinformasiýa kampaniýalary we kiberhüjümler bilen ýüzbe-ýüz bolýandygyny aýtdy: "Ermeniler iýun aýynda geçiriljek saýlawlara gidenlerinde öz ýurdunyň geljegini saýlamaly. ArmeniaB Ermenistanyň durnuklylygyny goramaga kömek edýär." .B "daşarky gatyşma, kiberhüjümler, maglumat manipulýasiýasy we bikanun maliýe akymlary" diýende, bu Russiýanyň Ermenistana gatyşmagyny aňladýar. Kaýa Kallas muny aç-açan aýdyp, "Russiýa we onuň wekilleri parlament saýlawlaryndan öň Ermenistanda dezinformasiýa kampaniýalaryny güýçlendirýär" -diýdi. 16-njy aprelde Kallas Ermenistanyň 2026-njy ýyldaky parlament saýlawlaryndan öň zyýanly täsirlere garşy göreşmek üçin Moldowadan şuňa meňzeş goldaw sorandygyny habar berdi. TheB tarapyndan Ermenistana iberilen "raýat missiýasynyň" maksady, ermeni häkimiýetleriniň Russiýanyň saýlawlara gatyşmagyna garşy goldaw bermek. Bu nukdaýnazardan Europeanewropa Parlamentinde hödürlenen "Ermenistanyň Demokratik dowamlylygyny goldaýan" karar taslamasynyň hem şol bir sebäbiniň bardygyny göz öňünde tutmak bolar. Şeýle-de bolsa, karar taslamasynyň teksti başga bir suraty açýar: Bu Europeanewropa Parlamentiniň Azerbaýjana garşy gönüden-göni hüjümi we resmi Bakunyň islegi bilen gurlan sebit parahatçylygy; Taslamanyň jikme-jikliklerine seredeniňde muny aýdyň görmek bolýar. 24 punktdan ybarat karar taslamasynyň 7 nokady - 14, 15, 16, 18, 19, 20 we 21 - Azerbaýjana garşy toslama aýyplamalar bar. 14-nji bentde: "Gibrid söweş, dezinformasiýa we daşary ýurt gatyşmagy gyzyklanýan taraplaryň ünsüni bu prosesiň ähmiýetine, esasanam Russiýa we Azerbaýjan tarapyndan barha artýan howp fonunda çekýär" diýilýär. Ermeni häkimiýetleriniň Günbatara gönükdirilen syýasy ugrunyň fonunda ruslaryň saýlawlara gatyşmak howpy gizlin däl, Moskwanyň beýanatlary we maglumat derejesinde bolup geçýän wakalar muny aýtmaga esas berýär. Resmi Irawan, Russiýanyň gatyşmagy töwekgelçiligi sebäpli EUB-den goldaw sorady. Onda näme üçin Azerbaýjan Europeanewropa Parlamentiniň karar taslamasynda Russiýa bilen "deň derejede" goýulýar? Galyberse-de, Ermenistanda durnuklylyk beýleki ýollara garanyňda Azerbaýjan üçin has girdejili. Ilki bilen resmi Baku, Ermenistanyň häzirki häkimiýetleri tarapyndan gol çekilen parahatçylyk şertnamasynyň taslamasynyň tamamlanmagyny we sebitde durnukly parahatçylygyň gazanylmagyny goldaýar. Häkimiýet başyna gelmek isleýän gozgalaňçylar parahatçylyk şertnamalaryna täzeden seredjekdiklerini gizlemeýärler. Ikinjiden, häzirki hökümet Ermenistanyň Azerbaýjana garşy territorial talaplaryny öz içine alýan soňky parahatçylyk şertnamasynyň esasy päsgelçiligi bolan häzirki konstitusiýanyň üýtgedilmegini goldaýar we bu saýlawdan soň geçiriljek referendum bilen amala aşyrylar diýlip garaşylýar. Paşinýanyň garşydaşlary konstitusiýa üýtgetmesine garşy. Bu iki faktoryň fonunda, Azerbaýjanyň "Russiýa bilen bilelikde ermeni saýlawlaryna howp döretdi" diýilmegi ýa manysyzlygyň önümi ýa-da ikitaraplaýyn pozisiýanyň ýüze çykmagy. 15-nji bent: "Ermenistana garşy esassyz territorial talaplary öňe sürmek we Günorta Kawkazda parahatçylygy, durnuklylygy we gepleşikleri bozmak bilen gibrid howpuň bir görnüşini emele getirýän" Günbatar Azerbaýjan "we Zangezur koridoryny berk ýazgarýarys. Bu ýerde, Azerbaýjan Ermenistana garşy "territorial talapçy" hökmünde görkezilýär, Günbatar Azerbaýjan meselesi territorial talap däl-de, gumanitar mesele. Taryhy watanyndan deportasiýa edilen azerbaýjanlylaryň öýlerine gaýdyp gelmek hukugy halkara hukugynda göz öňünde tutulandyr Genevaenewa konwensiýasy "jynsy, dini ýa-da milleti sebäpli öz ýurduna dolanyp bilmeýän ýa-da islemeýänleri" bosgun hökmünde ykrar edýär raýatlary bolan Ermeni SSR-den kowuldy we yzarlamalardan gorkup gaýdyp bilmeýär. Olaryň öýlerine gaýdyp gelmegi Ermenistana garşy territorial talap däl, halkara hukugynyň talaby. Zangezur koridory territorial talap däl, Azerbaýjan bilen Ermenistanyň arasyndaky şertnamanyň bir bölegi, Europeanewropa parlamentarlarynyň logiki däl talaplaryndan tapawutlylykda. Waşingtonda gazanylan şertnama laýyklykda bu "Halkara parahatçylyk we gülläp ösüş üçin Trump ýoly" (TRIPP) diýilýär. Europeanewropa Parlamenti TRIPP taslamasyny "Ermenistana garşy territorial talap" hökmünde görkezýär. 16-njy bentde şol bir sebäpler bar. "Europeanewropa Bileleşigi, Nahçiwan demir ýol taslamasynyň Ermenistandan geçýän ugurlar bilen tehniki we ykdysady taýdan esaslandyrylmagy baradaky şertnamanyň arabaglanyşygyny üpjün etmek, şeýlelik bilen sebit durnuklylygyna, parahatçylyga we birek-birege ynam döretmäge, şeýle hem özygtyýarlylyga we territorial bitewilige esaslanýan sebit aragatnaşygyny dikeltmäge we Ermenistanyň" parahatçylygy söýýän çemeleşmesini "goldamaga çagyrylýar. Waşington şertnamasyna laýyklykda Nakhiwana päsgelçiliksiz geçmeli. TRIPP, Zangezur koridoryndan päsgelçiliksiz geçmegini üpjün etjek taslama. Ylalaşygyň amaly ýerine ýetirilmegi boýunça işler eýýäm başlandy. Bu pozisiýa bilen Europeanewropa Parlamenti Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň goldawy bilen Azerbaýjan bilen Ermenistanyň arasynda gazanylan şertnamalara ähmiýet bermeýär we diňe bir sebit aragatnaşygynyň dikeldilmegine garşy bolman, eýsem parahatçylygyň esaslaryny pese gaçyrmaga synanyşýar. 18-nji bentde: "Waşington sammitiniň netijelerini we Ermenistanyň ylalaşylan parahatçylyk tekstine gol çekmäge taýýardygyny goldaýarys, Azerbaýjany gowy niýet bilen garşylamaga, howplardan gaça durmaga we sebitde demokratik durnuklylyk üçin parahatçylygyň möhümdigini kabul etmäge çagyrýarys" -diýdi. Europeanewropa Parlamenti adaty goşa standart çemeleşmäni açýar we bu meselä bir taraply çemeleşýär. Azerbaýjan Günorta Kawkazda parahatçylygyň esasy başlangyjydyr. 44 gün dowam eden söweşden soň resmi Baku parahatçylyk gepleşikleri meselesinde ilkinji ädimini ätdi. Mundan başga-da, Waşingtonda Azerbaýjan bilen Ermenistanyň arasynda ylalaşyk gazanyldy we başlanan parahatçylyk şertnamasynyň taslamasyna iki ýurduň daşary işler ministrleri gol çekdi. Ermenistany “parahatçylygy söýýän” we Azerbaýjany “parahatçylyga päsgelçilik” hökmünde görkezýän Europeanewropa Parlamenti, tarapgöý çemeleşmesini açyk görkezýär. 19-njy madda: "Biz parahatçylygyň ýola goýulmagyna päsgelçilik hasaplaýan Azerbaýjan tarapyndan bikanun tussag edilen ermeni zamun alnanlaryň gyssagly we şertsiz boşadylmagyna Europeanewropa Komissiýasynyň has köp gatnaşmagyny isleýäris." Garabagda separatistik işler bilen meşgullanýan we Azerbaýjanyň halkyna garşy söweş jenaýatlary eden adamlar hakda aýdýarys. Azerbaýjanyň kanunçylygyna we halkara hukugyna laýyklykda bu adamlaryň jenaýat işleri derňewde we açyk kazyýet işlerinde subut edildi. Europeanewropa Parlamenti olary "girew" diýip atlandyrmak bilen syýasaty syýasylaşdyrmaga we dolandyrmaga synanyşýar. 20-nji bent "Ermenistan hökümetiniň etniki taýdan arassalanan Nagorno-Garabag ermenilerine kömek bermek baradaky tagallalaryny goldaýar, bu goldawyň netijeliligini üpjün etmek üçin ýeterlik maliýe serişdeleriniň bölünip berilmegini talap edýär we zor bilen göçürilenleriň hukuklarynyň halkara kepillikleri astynda howpsuz we päsgelçiliksiz gaýdyp gelmek mümkinçiligini öz içine alýandygyny" aýdýar. Bu talap Europeanewropa Parlamentiniň ýalana hyzmat edýän gurluşdygyny ýene bir gezek aýdyň görkezýär. Birinjiden, "etnik arassalamak" adalgasy syýasy bähbitlere hyzmat edýän talapdyr. Ermenileriň Karabagy meýletin terk edendikleri barada wizual faktlar ýaly ýeterlik subutnamalar bar. 44 gün dowam eden söweşden soň, Azerbaýjan Garabagda galan we howpsuzlygyny üpjün eden ermenileriň birleşmegi üçin programmalar düzdi. Şeýle-de bolsa, separatistik re regimeim ermeni ilatynyň birleşmegine ýol bermedi. 2023-nji ýylyň 20-nji sentýabrynda Garabagda özygtyýarlylygymyz dikeldilenden soň, separatistler ermeni ilatyny sebiti terk etmäge mejbur etdiler. Azerbaýjan ermeni ilatynyň saýlamalaryna ahyryna çenli hormat goýýardy. Ermenileriň Garabagdan meýletinlik bilen gidenlerinden soň, "etnik arassalamak" baradaky aýyplamalaryň Halkara Jenaýat Kazyýeti, Europeewropa Geňeşi ýa-da başga bir halkara guramasy tarapyndan tassyklanmadygy tötänden däldir. Ethnicewropa Parlamenti "etnik arassalamak" adalgasynyň ýeterlik däldigini görkezýär. Ikinjiden, "Ermeniler halkara "Kepillikler bilen Garabaga gaýdyp barmak" islegi, öňki konflikti täzeden başlatmak synanyşygydyr. Ermeniler Garabagda diňe Azerbaýjanyň raýatlary hökmünde ýaşap bilýändikleri sebäpli bu meselede ozal döredilen şertleri meýletin ret etdiler. Şondan soň "halkara kepillikleri bilen gaýdyp gelmek" meselesi, geçen konfliktiň esasy sebäbi bolan separatizmi güýçlendirmek diýmekdir. Ermeni döwleti hem muny goldamaýar. Megerem, Europeanewropa Parlamenti munuň bilen sebitdäki parahatçylyk gün tertibini bozmaga synanyşýar. Karar taslamasynyň 21-nji maddasynda: "Nagorno-Garabagda ermeni medeni, taryhy we dini mirasynyň ýok edilmegi we üýtgedilmegi üçin jogapkärçilik çekýäris we degişli ýerlere baha bermek üçin ESUNESKO missiýasyny ibermek üçin halkara basyşynyň artmagyny goldaýarys" diýilýär. 30 ýyllyk basyp alyş döwründe şäherleri weýran edilen, taryhy-dini ýadygärlikler we gonamçylyklar medeni arassalanan Azerbaýjan "üç maýmynyň" sebäbi bolup durýar. Bilmedim), Europeanewropa Parlamenti öz resminamasy bilen Azerbaýjany günäkärleýär. Armeniaewropa Parlamenti tarapyndan "Ermenistany goldamak" ady bilen hödürlenen karar taslamasy Günorta Kawkazdaky häzirki parahatçylyk meýilnamasyny bozmak synanyşygydyr. Шул Mejlisiň "Ermenistana goldaw" taslamasy deňleşdirilmedi we ýekeje syýasy ugura-da ýetip bilmez, ýa-da ýumşaklyk bilen aýdylanda, Brýussel bilen gatnaşyklarda içgysgynçlyk bar. Näbelliligi aradan aýyrmagyň ýeke-täk ýoly, Europeanewropa Bileleşiginiň syýasy we lobbi bähbitleri üçin Azerbaýjan bilen gatnaşyklarda ynamsyzlygy döretmegini bes etmegidir Kelläňizi galdyryň, näme bilen duşuşjakdygyňyzy görüň: Bakuwdan ermeni oppozisiýasyna duýduryş Tähranyň teklibinde Hormuz meýilnamasy: Eýran ýa-da ABŞ yza çekilermi? Naharda atyş: Trump-a edilen hüjümiň aňyrsynda - Buýrugy kim berdi? Bakuwyň ýer eýesi: Russiýa-Ukraina gepleşikleri Azerbaýjanda geçirilip bilner Gumanitar goldaw we partiýa däl syýasat: Azerbaýjan-Ukraina gatnaşyklarynda ileri tutulýan ugurlar Daşary ýurt diplomatlaryny gorkuzan ermeni wandalizmi - Fotofaktlar Benzin we dizel bilen baglanyşykly karar: 200 manatdan 1 manata çenli azaldyldy Dünýä bazaryndaky howsala: Öwseler gaty peselýär, bahalar ýokarlanýar Gabalada Ylham Alyýewiň adyndan Andreý Babişiň hormatyna resmi nahar geçirildi Azerbaýjanda täze döwlet borjy kesgitlenildi Bilimi döwlet býudjetinden tölener Makronyň Türkiýä garşy bileleşigi Gresiýany sarsdyrdy: warurt söweşe tarap barýar Musanyň "Neftçi" janköýerleriniň Gurban Gurbanowa bolan nädogry hereketlerine reaksiýasy Maý Aýyň galan günleri yglan edildi