Syýasy ynam we strategiki hyzmatdaşlyk, energiýa we transport taslamalarynyň Durnuklylygyny üpjün edýän esasy faktorlar

Soňky ýyllarda dünýädäki geosyýasy üýtgeşmeler, energiýa bazarlarynda emele gelen täze hakykatlar bu hyzmatdaşlygyň görnüşiniň ähmiýetini ýokarlandyrdy. Şunuň bilen baglylykda, Stambulda geçirilen Azerbaýjan-Türkiýe-Gürjüstanyň daşary işler ministrleriniň 10-njy üç taraplaýyn duşuşygy sebit we halkara nukdaýnazaryndan aýratyn ähmiýete eýe bolan syýasy waka. Stambul duşuşygy diňe bir adaty diplomatik geňeşmeler bilen çäklenmän, sebitiň geljekdäki ösüş ugurlaryny kesgitlemekde möhüm platforma bolup hyzmat etdi Ykdysady ylymlaryň doktory, professor Rasmiýa Abdullaýewa bu pikirleri AZERTAC-a beren beýanatynda aýtdy Onuň sözlerine görä, Azerbaýjan, Türkiýe we Gürjüstanyň arasyndaky üç taraplaýyn hyzmatdaşlyk köp ýyl bäri netijeliligini görkezýär. Bu hyzmatdaşlyk diňe bir syýasy ugry däl, eýsem howpsuzlyk, ykdysadyýet, energiýa, ulag we beýleki ugurlary hem öz içine alýar. Hususan-da, Baku-Tbilisi-Jeýhan nebit, Baku-Tbilisi-Erzurum gaz geçirijileri, TANAP we Baku-Tbilisi-Kars demir ýoly ýaly strategiki taslamalar üç ýurduň üstünlikli hyzmatdaşlygynyň anyk netijeleri hasaplanýar. Şunuň bilen baglylykda, Stambul ýygnagynyň esasy maksatlaryndan biri bar bolan hyzmatdaşlygyň mehanizmlerini has çuňlaşdyrmak we hyzmatdaşlygyň täze ugurlaryny kesgitlemekdi Bilermen, Azerbaýjan topraklaryny basyp alyşdan azat edensoň, Günorta Kawkazda täze geosyýasy hakykatyň dörändigini aýtdy. Sebit eýýäm täze tapgyra gadam basdy, bu ýerde hyzmatdaşlyk we integrasiýa mümkinçilikleri konflikt tapgyryndan giňelýär. Azerbaýjan, Türkiýe we Gürjüstan sebitde durnukly parahatçylygy we howpsuzlyk gurşawyny üpjün etmek üçin gyzyklanýan taraplar hökmünde çykyş edýärler we olaryň umumy pozisiýasy sebitdäki durnuklylygy berkitmäge möhüm goşant goşýar Duşuşygyň esasy çekişme temalarynyň biri Orta Koridoryň ösüş perspektiwalary boldy. Soňky ýyllarda Europeewropa bilen Aziýanyň arasyndaky söwda gatnaşyklarynyň giňelmegi, global üpjünçilik zynjyrlarynda ýüze çykan kynçylyklar we alternatiw ugurlara bolan isleg Orta Koridoryň strategiki ähmiýetini ýokarlandyrdy. Baku-Tbilisi-Kars demir ýoly, Baku halkara deňiz söwda porty we Türkiýäniň öňdebaryjy logistika infrastrukturasy Europeewropa bilen Aziýanyň arasynda möhüm transport we söwda baglanyşygyny emele getirýär R. Abdullaýewa, energiýa howpsuzlygy meseleleriniň ýygnagyň esasy ileri tutulýan ugurlarynyň biridigini aýtdy. Häzirki wagtda Azerbaýjan Europeewropanyň energiýa howpsuzlygyny üpjün etmekde möhüm hyzmatdaşlaryň biri hökmünde çykyş edýär. Energyewropanyň energiýa çeşmelerini diwersifikasiýa etmek syýasaty Azerbaýjanyň energiýa çeşmelerine bolan gyzyklanmany hasam artdyrdy. Azerbaýjan häzirki wagtda 16 ýurda tebigy gaz eksport edýär. Tebigy gaz satyn almak-satmak baradaky şertnamanyň Gürjüstan bilen uzaldylmagy, şeýle hem SOCAR bilen BOTAS-yň "Abşeron" ýatagynyň ikinji tapgyryndan gaz üpjünçiligi baradaky ylalaşygy energiýa howpsuzlygyny berkitmäge möhüm goşant goşar Iň uly artykmaçlyk hasaplanýan üç ýurduň arasynda özara syýasy ynam we strategiki hyzmatdaşlygyň gurşawy bar. Bu faktor sebitde durmuşa geçirilýän iri energiýa we transport taslamalarynyň durnuklylygyny üpjün edýän esasy faktorlardan biridir. Profesoryň pikiriçe, Azerbaýjan-Türkiýe-Gürjüstan hyzmatdaşlygy diňe bir sebit taslamalarynyň utgaşdyryş platformasyna däl, eýsem geo-ykdysady ähmiýetli strategiki hyzmatdaşlyk mehanizmine öwrülýär Netijede, R.Abdullaýewa ýygnakda IKT, ýokary tehnologiýalar, oba hojalygy, suw baýlyklaryny dolandyrmak we syýahatçylyk boýunça hyzmatdaşlygyň meseleleriniň ara alnyp maslahatlaşylandygyny aýtdy. Şeýlelik bilen, üç ýurduň arasynda bar bolan ykdysady gatnaşyklar ýokary derejede bolsa-da, potensial has giňdir. Esasanam senagat, logistika, sanly ykdysadyýet, syýahatçylyk we oba hojalygy ýaly täze hyzmatdaşlyk mehanizmlerini döretmek mümkin. Umuman aýdylanda, Stambul ýygnagynyň netijeleri üç ýurduň arasyndaky strategiki hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmaga möhüm goşant goşup biler 2026 © AZERTAC. Awtorlyk hukugy goralandyr. Maglumatyň ulanylyşy giperlink bilen görkezilmelidir