Stambulda 2026-njy ýyldaky galyndylar forumy: Syýahatçylyk infrastrukturasy üçin 12,3 milliard lira berildi

Çeşmeleriň tygşytly peýdalanylmagyna, galyndylaryň öndürilmegini azaltmaga we tebigy baýlyklary goramaga esaslanýan halkara galyndylar forumy öz işine başlady Daşky gurşaw meseleleriniň dünýä derejesinde ösýän we howanyň krizisiniň täsiri günsaýyn duýulýan bir döwürde, halkara jemgyýetçiliginiň ünsüni özüne çeken forum, Zol galyndylar gaznasynyň hormatly prezidenti birinji aýaly Emine Erdogan tarapyndan açyldy. Durnukly gelejek üçin iň möhüm gurallaryň biri hökmünde tapawutlanýan nol galyndy syýasatlarynyň ara alnyp maslahatlaşylan açylyş maksatnamasyna döwletiň ýokary derejeli wekilleri gatnaşdy. Dabarada; Medeniýet we syýahatçylyk ministri Mehmet Nuri Ersoý, Adalat ministri Akin Gürlek, Daşky gurşaw, şäherleşme we howanyň üýtgemegi ministri Murat Kurum, ulag we infrastruktura ministri Abdulkadir Uraloğlu, milli bilim ministri Yusufusuf Tekin, Zähmet we sosial üpjünçilik ministri Wedat Işıkhan, Maşgala we durmuş hyzmatlary ministri Mahinur Özdemir Senagat we tehnologiýa ministri Mehmet Fatih Kajyr, Oba hojalygy we tokaý ministri İbrahim umumakly we Youthaşlar we sport ministri. Osman Aşkyn Bak gatnaşdy Açylyş dabarasyndan soň guramanyň çäginde "Ynam, adalat we geçiş prosesiniň adam taraplary" atly panel geçirildi. Maslahata gatnaşyjylara ýüzlenip, Medeniýet we syýahatçylyk ministri Mehmet Nuri Ersoý, zibil taşlamagyň daşky gurşaw krizisine garşy göreşde däl-de, eýsem zerurlyga öwrülendigini aýtdy we daşky gurşawy goramak üçin umumy erk talap etdi. Daşky gurşaw kadalaryna we syýahatçylyk sebitlerine infrastruktura maýa goýumlaryna berilýän goldaw barada jikme-jik maglumat beren ministr Ersoý, soňky sekiz ýylda bu ugurda takmynan 12,3 milliard lira serişdäniň geçirilendigini aýtdy Hapa suwlary arassalaýan desgalardan başlap, agyz suwy ulgamyna syýahatçylyk sebitlerine maýa goýumlaryna çenli köp sanly taslama goldaw berilmegini dowam etdirýär. Käbir zerur infrastruktura maýa goýumlary Medeniýet we syýahatçylyk ministrligi tarapyndan gönüden-göni amala aşyryldy we durmuşa geçirildi. Serik, Bodrum we Kemer etraplarynda tamamlanan hapa suwlary arassalamak taslamalary bu maýa goýumlarynyň mysaly hökmünde görkezilýär. Ministrlik tarapyndan gönüden-göni gurlan bu desgalaryň sebitiň tebigy gurluşyny goramaga we syýahatçylyk işleriniň dowam etdirilmegine goşant goşýandygy mälim edildi Gök baýdak maksatnamasy kenar ýakalaryny goramakda we daşky gurşawyň habardarlygyny ýokarlandyrmakda möhüm wezipe eýeleýär. Arassa deňizleri we plýaacheslary alamatlandyrýan bu maksatnamanyň çäginde Türkiýanyň halkara üstünliklerine ünsi çeken ministr Ersoý: "Häzirki wagtda Türkiye bu ugurda dünýäde 580 gök baýdak kenary bilen üçünji ýerde durýar" -diýdi. Ol: Medeniýet we syýahatçylyk ministri Mehmet Nuri Ersoý dünýäniň ençeme ýyl bäri daşky gurşaw problemalary bilen ýüzbe-ýüz bolýandygyny ýatlatdy we döwlet derejesinde berlen wadalara we kararlara garamazdan, iş ýüzünde umumy erkiň entek döredilmändigini aýtdy. Häzirki wagtda ýüzbe-ýüz bolýan daşky gurşaw krizisleriniň ululygynyň we ýaýramagynyň bilelikde hereket etmek meselesinde ýeterlik öňegidişligiň bolmandygyny mälim eden Ersoý: "Gynansagam, dünýä derejesinde eýýäm giç. Biziň hemmämiz munuň üçin iň agyr bahany töleýäris". diýdi Ersoý soňky döwürde artan tebigy betbagtçylyklar barada durup geçdi; Fireangyndan suw joşmalaryna, gurakçylykdan açlyga çenli yzygiderli bolup geçýän wakalaryň adamzadyň ýagdaýyny aç-açan görkezýändigini mälim etdi. Ministr bu habardarlyk bilen hereket etmegiň zerurdygyna ünsi çekip, her kime zibil taşlaýyş usulyny merkezleşdirmäge we bu işde jogapkärçilik çekmäge çagyrdy Zir-zibil taşlamagyň diňe bir daşky gurşawy goramak bilen çäklenmän, eýsem ykdysadyýete möhüm goldaw berýändigi hem paýlaşyldy. Galyndylary gaýtadan işlemek we organiki galyndylary ulanmak prosesleriniň howa krizisine garşy göreşde möhüm rol oýnaýandygyny mälim eden Ersoý, tebigy baýlyklary goramak ugrundaky bu ädimleriň suw we energiýa sarp edilişinde hem tygşytlylygy üpjün edýändigini aýtdy. Galyndylaryň nol hereketiniň üstünlikli bolmagy üçin zerur ädimler sarp etmegi azaltmak, gaýtadan işlemegi giňeltmek we gaýtadan ulanmak medeniýetini güýçlendirmek ýaly sanawlara girizildi Halkara arenasynda öz üstüne alnan jogapkärçilikleri ýerine ýetirmek üçin güýçli tagallalaryň edilendigini mälim eden Ersoý, Türkiýanyň şu güne çenli edýän tagallalarynyň öz maksatlaryna ýetendigini aýtdy. Zir-zibil galyndylaryny öwrenmekde alnan netijeler, Türkiýiň gatnaşýan şertnamalaryna we beren borçnamalaryna laýyklykda hereket etmeginiň möhüm görkezijisidir. hödürlendi Türkiýanyň global garaýyşyna ünsi çekip, Ersoý Prezident Rejep Taýyp Erdogan tarapyndan öňe sürlen "Dünýä bäşden uludyr" we "Has adalatly dünýä mümkin" çemeleşmeleriniň ýurduň global syýasatlaryna ýolbaşçylyk edýändigini aýtdy. Bu nukdaýnazardan, Türkiýäniň öz bähbitlerini goramak bilen bir hatarda adamzadyň umumy geljegini hiç wagt yzda goýmaýandygy nygtaldy Ilkinji gezek Prezident Rejep Taýyp Erdogan tarapyndan gol çekilen we halkara derejesine çykarylan we “Zero Galyndylar Gaznasynyň” hormatly prezidenti Emine Erdoganyň ýolbaşçylygyndaky Global Zol Galyndylary Deklarasiýasy dünýä derejesinde daşky gurşawy habardar etmekde güýçli erk-islege öwrüldi. Medeniýet we syýahatçylyk ministri Mehmet Nuri Ersoý, etabyň ýeten nokadyna baha berip, şu güne çenli halkara guramalary tarapyndan jemi ýedi baýrak bilen hasaba alnandygyny aýtdy Zol galyndylar hereketiniň çäginde geçirilen işleriň anyk netijeleri halk bilen paýlaşyldy. Ministr Ersoý 2025-nji ýylyň ahyryna çenli 90 million tonna galyndylaryň gaýtadan işlenendigini we şeýlelik bilen ýurduň ykdysadyýetine 365 milliard liranyň gönüden-göni goşant goşandygyny mälim etdi. Gaýtadan işlemek bilen, elektrik, suw we nebit sarp etmekde uly tygşytlylyk gazanylýar; Poligonlarda giňişligiň tygşytlanandygy, köp agaçlaryň kesilmeginden halas edilendigi we parnik gazlarynyň zyňylmagynyň ep-esli derejede öňüni alýandygy nygtaldy. Türkiýäniň galyndylary dolandyrmakda göreldeli netijeleri berendigini mälim eden Ersoý, Daşky gurşaw, şäherleşme we howanyň üýtgemegi ministri Murat Kuruma we onuň toparyna şu sözler bilen ýüzlendi: "Ministrimiz Myrat Kurum, kärdeşleri we gyzyklanýan taraplar bilen bilelikde biziň ýurdumyzy özi bilen bäsleşýän öňdebaryjy orny eýeledi. Tüýs ýürekden sag bolsun aýdýaryn." Medeniýet we syýahatçylyk ministrligi hökmünde durnuklylyk düşünjesini syýahatçylyk syýasatynyň merkezinde goýandyklaryny mälim eden Ersoý, bu ugurda ädilen ädimleriň halkara arenasynda ilkinji ädimdigini aýtdy. Geçirilen bilelikdäki ädimleri düşündirip, Ersoý: "Dünýäde täze ýer açmak bilen, 2022-nji ýylda Global Durnukly Syýahatçylyk Geňeşi bilen hyzmatdaşlykda" Türkiye Durnukly Syýahatçylyk Maksatnamamyzy "taýýarladyk we durmuşa geçirdik" -diýdi. Ol: Maksatnamanyň çäginde desgalar üçin üç basgançakly sertifikasiýa ulgamy ornaşdyrylýar. Bar bolan maglumatlara görä, iň ýokary derejeli GSTC şahadatnamasy bolan üçünji basgançakly desgalaryň sanynyň 2 müňden geçendigi mälim edildi. Pudagyň geljegi baradaky meýilnamalary paýlaşan Ersoý, Türkiýedäki ähli syýahatçylyk desgalarynyň 2030-njy ýyla çenli halkara ülňülerine doly laýyk geljekdigini mälim etdi. Bu işiň dowam etdirilmeginde azyk we içgi hyzmatlary üçin täze durnuklylyk binýadynyň üstünde işlenjekdigi we uglerod aýak yzlaryny hasaplamak ýaly goşundylar bilen pudagyň daşky gurşawy has-da güýçlendiriljekdigi bellenildi Zir-zibil taşlamagyň diňe bir daşky gurşaw meselesi däldigini aýdyp, Ersoý bu ýagdaýyň dünýä derejesinde ykdysady we ynsanperwerlik netijelerini döredýän esasy zerurlyga öwrülendigini öňe sürdi. Çeşmeleriň dikeldilmelidigini, galyndylaryň öňüni almalydygyny we tegelek ykdysadyýet modeliniň jemgyýetiň ähli gatlaklarynda ýaýradylmalydygyny bellän Ersoý: "Şonuň üçin galyndylaryň nol hereketi häzirki dünýä üçin zerurlyk däl, zerurlyk". diýdi Geljekki nesillere ýaşap boljak dünýäni terk etmek üçin has güýçli ädimleriň edilmelidigine ünsi çeken Ersoý, bu prosesi goldaýan ähli gyzyklanýan taraplara, esasanam Zol galyndylary gaznasyna minnetdarlyk bildirdi we dünýä derejesinde bilelikdäki herekete çagyrdy