Şuşa jarnamasy bozulmaz agzybirligiň we doganlygyň nyşanydyr

"Gol çekilen Jarnama taryh esaslanýar. Halklarymyzyň beýik ýolbaşçylary Mustafa Kemal Atatürk we Heýdar Alyýewiň sözleri Jarnamada öz beýanyny tapdy. Biz bu wada wepaly we 21-nji asyrda azat edilen Şuşada Alýans Jarnamasyna gol çekenimizde, geljek nesillere wepalylygymyzy görkezýäris we geljekki nesillere ýol görkezýäris". Prezident Ylham Alyýew 15-nji iýunda Azerbaýjanyň we Türkiýäniň bütin dünýäde bozulmaz doganlygyny görkezýän Şuşa Jarnamasyna gol çekilmeginiň bäş ýyllygy bellenýär. Türk dünýäsiniň iki beýik lideri - Ylham Alyýew we Rejep Taýyp Erdoganyň 2021-nji ýylyň 15-nji iýunynda Şuşada gol çeken taryhy Jarnamasy dogan ýurtlaryň syýasy güýjüniň we raýdaşlygynyň nyşanyna öwrüldi, hemmetaraplaýyn gatnaşyklary ösdürmegiň täze tapgyryny döretdi we strategiki ýaranlyk gatnaşyklaryny iň ýokary derejä çykardy Azerbaýjan we Türkiýe sebitlerimiziň we basyp alyşdan azat bolan ruhy nyşanlarymyzyň biri bolan Şuşada şol taryhy hereketi amala aşyrmak bilen dünýä jemgyýetçiligine möhüm habarlar berdiler. Bir asyr mundan ozal egin-egne beren iki dogan döwletiň has uly güýjüni görkezýärdi Prezident Ylham Alyýewiň belleýşi ýaly, ýüz ýyl ozal gol çekilen taryhy Kars şertnamasyna degişli Jarnamada Türkiýe bilen Azerbaýjanyň agzybirligi görkezilýär Şuşa jarnamasy sebitde döredilen täze hakykatlar düşünjesidir. 44 günlük Watançylyk urşunda oryeňişiň görkezen geosyýasy hakykaty. Şu nukdaýnazardan seredeniňde, soňky bäş ýylda Türkiýe we Azerbaýjan sebitiň daşky gurşawyny güýçlendirip, beýleki ýurtlar üçin görelde boljak jemgyýetçilik-syýasy, ykdysady-sosial, gumanitar ösüş binagärligini döretdiler Baku we Ankara tarapyndan kesgitlenen täze ugur, şol sanda syýasat, halkara hyzmatdaşlygy, ykdysadyýet, energiýa howpsuzlygy, ulag, medeniýet, bilim, harby gurluşyk we beýleki strategiki ugurlar diňe bir iki ýurduň ösüşini däl, eýsem umuman sebitiň landşaftyny we ritmini hem üýtgedip, geljege ynamly garaýyş, dostlukly goňşuçylyk, parahatçylyk we abadançylyk üçin özboluşly model döretdi Şol strategiki maksatlara esaslanyp, Jarnamada agzalan iň geljegi uly maksatlaryň biri bolan Zangezur koridory hem taryhy tapgyra gadam basdy. Waşington şertnamasyndan soň bu koridoryň durmuşa geçirilmegi üçin kanuny we tehniki päsgelçilikler galmady diýen ýaly. Bu koridor diňe bir Merkezi Aziýa bilen Europeewropanyň arasyndaky aragatnaşygy pugtalandyrman, eýsem syýasy gatnaşyklary hem ösdürer we bu ulag maşgalasyna Orta Koridoryň täze demi bolan Kars-Igdir-Nakhivan demir ýol taslamasyny goşar. Bu, Nakhwiwanyň ulag we ykdysady potensialyny artdyrar we şol bir wagtyň özünde halkara söwdasy üçin täze mümkinçilikler döreder Azerbaýjan we Türkiýe resminamanyň ýerine ýetirilmeginden gelip çykýan başga bir möhüm düzgüni - daşary syýasatda utgaşdyrmak we yzygiderli ikitaraplaýyn syýasy geňeşmeleri üstünlikli durmuşa geçirýärler. Bu ugurda, Azerbaýjan bilen Türkiýäniň arasynda ýokary derejeli strategiki hyzmatdaşlyk geňeşiniň çäginde alnyp barylýan işleriň ähmiýeti aýratyn bellenilmelidir. Resminama laýyklykda taraplar halkara gatnaşyklaryny ösdürmek, sebitleýin we global howpsuzlyk we durnuklylyk meselelerini çözmek üçin bilelikde tagalla edýärler Şeýle hem, goranyş hyzmatdaşlygy we özara harby kömek meseleleri yzygiderli ösdürilýär. Modernaragly güýçleri döwrebap talaplara laýyklykda özgertmek we döwrebaplaşdyrmak ugrundaky bilelikdäki tagallalary artdyrmak, goranyş mümkinçiliklerini we ýaragly güýçleriň bilelikde hereket etmek ukybyny ýokarlandyrmak, häzirki zaman tehnologiýalaryna esaslanýan ýaraglary we ok-därileri dolandyrmakda ýakyn hyzmatdaşlygy ösdürmek we ygtyýarly gurluşlaryň utgaşdyrylan işini üpjün etmek Azerbaýjanyň we Türkiýäniň harby güýjüni hasam güýçlendirýär Şuşa jarnamasy Azerbaýjanyň we Türkiýäniň ykdysady kuwwatynyň ösmegi we beýleki döwletler bilen ykdysady-täjirçilik-maýa goýum bileleşiginiň döredilmegi üçin strategiki ähmiýete eýe. Soňky bäş ýylda iki ýurduň arasyndaky hyzmatdaşlyk ähli ugurlarda çuňlaşdy Ykdysady ugurda gatnaşyklarda düýpli hil üýtgeşmeleri bolup geçdi, söwda dolanyşygynyň mukdary 4 milliarddan 5,8 milliard ABŞ dollaryna çenli ýokarlandy Şu güne çenli Azerbaýjan Türkiýäniň ykdysadyýetine 20 milliard ABŞ dollaryndan gowrak, Türkiýe bolsa Azerbaýjanyň ykdysadyýetine takmynan 18 milliard ABŞ dollaryny maýa goýdy Şuşa jarnamasy güýçli syýasy we türk dünýäsiniň ýakyn birleşmegini üpjün edýär binýady döredýän möhüm şertnama hökmünde hem baha berip bolar. Bu taryhy resminama gol çekilenden üç ýyl soň, 2024-nji ýylyň 6-njy iýulynda Şuşada Türk döwletleri guramasynyň döwlet baştutanlarynyň resmi däl sammiti geçirildi we ahyrynda möhüm şertnama - Garabag jarnamasyna gol çekildi. Türk döwletleriniň täze ösüş ileri tutulýan ugurlary Azerbaýjan bilen Türkiýäniň berk binýadynda kesgitlenildi Bir söz bilen aýdylanda, Şuşa jarnamasy Azerbaýjanyň we Türkiýäniň milli güýjüni we dünýädäki ses we ygtyýarlyk ornuny hasam güýçlendirdi Mejlis agzasy