Ermenistanda saýlaw netijeleri - Azerbaýjanyň parahatçylyk meýilnamasy saýlaw gutusynda ýeňiş gazandy - SÖENTGI

Ermenistanda 7-nji iýunda geçirilen parlament saýlawlary tamamlandy Bu saýlawlar Ermenistanyň geljegini, özygtyýarlylygyny we paralel ýagdaýda Günorta Kawkazda parahatçylygy we durnuklylygy kesgitlemek nukdaýnazaryndan möhüm hasaplandy. Saýlawdan ozal sebitdäki parahatçylyga garşy çykyş edýän güýçler, ybadathananyň düýpli çagyryşlary, bulam-bujarlygy we dartgynlygy talap edýän syýasy birleşikler, Kremliň wekilleri we Günbataryň käbir toparlary bu gezek şowsuzlyga uçrady Ermeni halky premýer-ministr Nikol Paşinýanyň ýolbaşçylygyndaky "Raýatlar şertnamasy" partiýasyna ýene bir gezek ses berdi. Ermenistan Merkezi saýlaw komitetiniň iň soňky maglumatlaryna görä, dolandyryjy partiýa 727,160 saýlawçy ses berdi. Bu 49,82 göterim diýmekdir Merkezi saýlaw komiteti tarapyndan yglan edilen sanlar, bu gezek revançistleriň ideologiýasynyň we arzuwlarynyň başa barmandygyny görkezýär. Saýlaw gutusynda ermeni jemgyýeti revanhizm we söweş däl-de, parahatçylyk üçin ses berdi. Ermeni saýlawçysy Azerbaýjan tarapyndan hödürlenýän hakykaty, ýagny parahatçylyk we hoşniýetli goňşuçylyk, ykdysady integrasiýa, ykdysady gabawdan çykmak we oppozisiýa tarapyndan hödürlenýän betbagtçylykly ýagdaýa, ýagny uruş we doly izolýasiýa saýlady Görnüşinden, Ermenistanda geçiriljek saýlawlarda aýgytly pursat resmi Bakuwyň teklip eden parahatçylyk meýilnamasydy. Azerbaýjan tarapyndan teklip edilen bu parahatçylyk gün tertibiniň öňünde ybadathana we revançistler boýun egdiler we döreden hyýallary puja çykdy. Ermeni saýlawçylary Bakuwyň teklip eden şertlerinde parahatçylygy kabul etmegiň diňe bir warianty däl, eýsem Ermenistan döwletiniň halas bolmagyň ýeke-täk mehanizmidigine düşündiler Häzirki wagtda Günorta Kawkazda emele gelen syýasy gurşawyň esasy binagäri gönüden-göni Azerbaýjan we Prezident Ylham Alyýewdir. Günorta Kawkazyň geljegi ýurduň baştutanynyň uzakdan görýän syýasaty, köp platformalarda gazanylan ýeňişler, gol çeken halkara taslamalary we teklip eden sebit taslamalary bilen kesgitlenýär Azerbaýjan Ermenistana diňe bir howpsuzlyk kepilligini däl, eýsem ermeni saýlawçylarynyň kararyna gönüden-göni täsir eden ykdysady gabawdan çykmagyň nusgasyny hem hödürledi Bu ýerde bellemeli esasy zat, Paşinýanyň saýlaw kampaniýasynda ulanan parahatçylyk meýilnamasynyň diňe bir beýannama däldigi. Bu gün tertibiniň aňyrsynda hakyky ädimler, tejribe we çuňňur duýulýan faktorlar bardy Mysal üçin, 2025-nji ýylyň 8-nji awgustynda Waşingtonda gol çekilen jarnamadan soň iki ýurduň adaty döwlet serhedinde parahatçylygyň we asudalygyň üpjün edilmegi, bir gezek ýarag dymmagy ermeni jemgyýetinde gorky döredýän we uklamagy gadagan edýän uruş gorkusyny puja çykardy Soňra resmi Bakuwyň başlangyjy bilen sebitdäki ulag çäklendirmeleri aýryldy we Ermenistan üçin dem alyş ýerleri açyldy. Azerbaýjan diňe bir üstaşyr rol oýnamak bilen çäklenmän, şol bir wagtyň özünde bu ýurda nebit önümleri bilen üpjün edip başlady. Ilkinji satuwdan başlap, ermeni saýlawçysy ýurtda benziniň we dizeliň bahasynyň arzanlamagyny duýdy Azerbaýjanyň prezidentiniň sebitleýin durnuklylyk doktrinasynyň çäginde ýakyn geljekde, ýagny parahatçylyk şertnamasyna gol çekilenden soň, göni söwda gatnaşyklaryny ýola goýmak we Ermenistanyň dowamly energiýa garaşlylygyndan dynmak ýaly strategiki ädimleri ätmek mümkinçiligi görkezildi. Muňa ugurdaşlykda, raýat jemgyýetleriniň arasynda özara baryp görmek we ýygnak geçirmek ýaly ynsanperwerlik ädimleri Ermenistandaky revanhist we ybadathana propagandasyna-da uly zarba urdy we saýlawçylar üçin aýgytly boldy Ermeni kanunlaryna görä, ýeňiji güýç parlamentdäki orunlaryň azyndan 52 göterimini almaly. Bir partiýa köplük gazanyp, mandat paýlamakda bu 52% päsgelçilikden geçmese, kanunlar boýunça awtomatiki usulda goşmaça (bonus) mandatlar berilýär. Saýlawlara gatnaşýan köp sanly kiçi partiýanyň sesleri kanunlar bilen (D'Hondt usuly) 4% (partiýalar üçin) we 8% (bloglar üçin) iň pes ses çäginden geçmeýän sesler parlamente girýän 3 esasy güýç arasynda proporsional bölünýär Bu iki faktor sebäpli Paşinýanyň partiýasy mandatlaryň soňky paýlanyşynda parlamentdäki iň az 101 ornundan 64 mandat (takmynan 63,3%) aldy, hakyky sesleriň 49,82% -ini aldy. Bu, "Raýatyň şertnamasy" özbaşdak hökümet gurup biljekdigini aňladýar Bu ýerde esasy mesele, Paşinýanyň ýeňmegi Azerbaýjanyň kanuny garaşýan zatlarynyň ýerine ýetirilendigini we parahatçylyga päsgelçilikleriň ýokdugyny aňladýar. Nikol Paşinýan bu garaşmalaryň ýerine ýetiriljekdigini eýýäm mälim etdi we 2028-nji ýylda Azerbaýjana resmi sapar guramak isleýär. -diýdi 2028-nji ýylda Bakuwda geçirilen Europeanewropa Syýasy Bileleşiginiň sammitine ünsi çekip, Nikol Azerbaýjana resmi sapar etmek isleýändigini aýtdy, aslynda ereerewanyň ýakyn wagtda Baku bilen gatnaşyklary doly düzgünleşdirmegiň zerurdygyna düşünýändigi iň açyk resmi tassyklamadyr. Bu, Azerbaýjanyň garaşýan zatlarynyň geljek ýylyň dowamynda amala aşyp biljekdigini we iki ýurduň arasynda parahatçylyk şertnamasyna gol çekilip bilinjekdigini aňladýar 2026-njy ýylyň ahyryna çenli Ermenistanyň konstitusiýasynda düýpli özgertmeleriň durmuşa geçiriljekdigini çaklamak bolar. Parahatçylyk etabynyň doly hukuk statusyna eýe bolmagy üçin edilmeli ilkinji institusional ädim, ermeni konstitusiýasynda düýpli üýtgeşmeler girizmek, Paşinýanyň ilki bilen üpjün etmeli. Resmi Bakuw, Konstitusiýadan Garaşsyzlyk Jarnamasyna salgylanmanyň ýatyrylmagynyň, ýagny Azerbaýjana garşy esassyz territorial talaplaryň ýatyrylmagynyň gyzyl çyzykdygyny aç-açan aýtdy Ikinji mesele, Garabag kartynyň taryhyň bir burçuna taşlanmagy, ýagny Ermenistanda işleýän Garabag diýilýän guramanyň galyndylarynyň hemmesi kanuny taýdan ýatyryldy. Häzirki wagtda sebitdäki durnuklylyk barada aýdýan bolsak, Ermenistanda hereket edýän öňki separatistik re regimeimiň ähli korrupsiýasy resmi taýdan ýok edilmeli Azerbaýjan Garabagdan utanç bilen gaçyp giden separatistleriň işleriniň haýal etmän bes edilmegini talap edýär. Jaýlary olaryň elinden alynmaly we immigrant hökümeti adalgasyny ulanýanlar jogapkärçilige çekilmeli. Sebäbi bu pikiri aýtmak iki ýurduň arasynda dartgynlyga sebäp bolup biler Şol bir wagtyň özünde, Ermenistan bu ädimi ätmese, Ermenistan hökümetiniň Garabag kartasyny belli bir wagtda ulanyp biljekdigini aňladýar. Resmi Baku hiç hili ýagdaýda muňa rugsat berip bilmez. Şol sebäpden, ermeni hökümeti separatistik re regimeimi derrew ýatyrmakdan başga-da, Russiýada, Fransiýada, ABŞ-da we birnäçe Günbatar ýurtlarynda işini dowam etdirýän Garabag "wekilçilikleri" we "edaralary" resmi we kanuny statusynyň ýatyrylmagyny diplomatik kanallar arkaly üpjün etmeli. Hökmany, sebäbi halkara hukugyny we özygtyýarlylygyny ykrar etmek ýörelgesi talap edýär. Bu ädim ätmek Ermenistanyň söz we kagyz bilen däl-de, hakyky parahatçylyk bilen gyzyklanýandygyny subut eder Saýlawdan soň Azerbaýjan bilen Ermenistanyň arasynda görülmeli möhüm ädimleriň biri serhetleri kesgitlemek prosesiniň çaltlaşdyrylmagydyr. Mejlisde eýýäm sesleriň köpüsini alan Paşinýan radikal oppozisiýanyň basyşlaryndan gaça durmaly we has amaly ädimler ätmeli. Sebäbi serhetleri kesgitlemek hakykatdanam bu sebitdäki dartgynlygy doly ýok etjek hakyky howpsuzlyk mehanizmidir. Öňümizdäki aýlarda serhetleri kesgitlemek prosesi çynlakaý çaltlaşdyrylar we iki ýurduň jogapkär komissiýalary ýygnaklaryny güýçlendirer we hakyky we möhüm öňegidişlige ýeter Mundan başga-da, soňky saýlaw kampaniýasynda Nikol Paşinýan bilen rewançistleriň "lideri" Robert Koçerýanyň arasyndaky çekeleşikli we söweşli söweşi göz öňünde tutsak, ýakyn wagtda bu meselä çynlakaý kazyýet işiniň başlanjakdygyny çaklap bileris. Bu saýlawlarda has güýçlenen Paşinýan, Koçarýany uzak möhletli türmä ibermek üçin "düwmä" basyp biler Sözümiziň ahyrynda, Ermenistanda geçirilen parlament saýlawlarynyň netijesiniň ýurduň döwlet hökmünde kesgitlenendigini belläliň. Ermenistan jemgyýeti saýlaw gutusynda teklip edilen parahatçylyk gün tertibine ses bermek bilen, rewanhizm ritorikasyndan ýadandygyny we bu ideologiýanyň eýýäm başa barmandygyny subut etdi. Ermeni jemgyýeti öz wezipesini ýerine ýetirdi. Indi top Nikol Paşinýanyň we onuň toparynyň kazyýetinde Ulanylanda saýtdaky materiallara ýüzlenmek möhümdir. Web sahypalarynda maglumat ulanylanda, giperlink bilen salgylanmak hökmanydyr