Meniň köçäm - Rasul Rzanyň öý-muzeýinden hasabat

Men ýöräp barýaryn, ýagyş ýagýar. Men howlukýaryn, sebäbi Rasul Reza öý muzeýine baryp, muzeý işgärleri bilen gürleşmeli. Her ýyl ýagyş suwunyň aşagynda "ereýän" XIX asyryň ýerasty hammam ýadygärligini çalt geçip, muzeýe barýaryn Bu Seýýaf Halilow köçesi, bu kiçijik we daşly, eziz köçäniň birnäçe ýyllap ömrüni özüne çeken kiçijik öý muzeýidir. Ömrüniň näçe ýyly, sagat-sagat, gün-günden, aý-aý beýik şahyr bu köçäniň daşlarynda galdy. "Köçäm" goşgusynda dogduk köçesini ýene bir gezek gören bolsa, ikirjiňlenmän şol setirleri aýdardy. Wagtyň geçmegi bilen ady üýtgese-de Maşallah, nähili ulaldyň! Siz seýilgäh bolduňyz Men beýik büstüň öňünde durup synladym. Şahyryň ak diwara ýazylan goşgusyny sähelçe okadym: "Şeýle buýsançly durmaga hakym bar. Men bu toprak bilen köklerime bagly" we sosna agaçlary bilen göze ilýän muzeýiň ýaşyl howlusyna girýärin. Şahyr ähli topraklary bilen bu topraga, bu jaýa baglandy. Asly bolmak hem mümkin däl. Ak diwarly, 4 otagly, el bilen täzelenen öý muzeýi yzygiderli gelýänler üçin edebiýat mekanydyr Gireniňde esasy zalyň asudalygy we arassalygy şahyryň şahyrana ruhuna, filosofyň pikirine, döredijilikde täzelik etmegi ýüregine laýyk gelýärdi, erkin agramdy. Bu ýerde muzeýiň müdiri Solmaz Hasanowa salam berýäris we göni stoluň töweregindäki zalda gürleşýäris. Asly ýerli, sebäbi bu stolda köp ýazyjy, köp sanly edebi-çeperçilik duşuşygy, milli tar sesleri astynda poeziýa günleri geçirildi we ýakymly keşbi bilen ruhy aladalandyrdy. Merhum professional tarzan Röwşan Zamanowyň, publisist we pedagog Adil Mämmediň edebiýat gepleşikleri we sungat söýüjileri bilen goşgy çekişmeleri bu muzeýiň diwarlaryna ornaşdy. Şol diwarda indi şahyryňky Adamda oýan! madda duýduryş belgisi hökmünde asylýar Otaglarda poldan üçege çenli ümsümlik bar. Bu ümsümlikde: “Maňa sergi otagyny beriň! Men ol ýerde adamyň suratyny asaryn Şahyryň saçagy, ne kiçi, ne-de aýatyny ýatlatmak üçin gaty uly, tomaşaçylara tarap uzalyp gidýär. “Siziň pikiriňizçe synag günleri we çydamlylyk synaglary günleri. Suratyň awtory - Zaman. Onuň ady adamzadyň durmuş ýoludyr. "Ejesiz çagalaryň aglamagyny, rehimsiz oklaryň açylmagyny islemeýän şahyr, 21-nji asyryň uruşdan doly gynançly günlerini, ajy gözýaşlaryny we güýçsiz adam ýüzlerini görmändigi nähili gowy Rasul Rzanyň öý muzeýi Medeniýet ministrliginiň 148 belgili buýrugy boýunça 2004-nji ýylda döredildi. 2010-njy ýylda düýpli abatlandy. Resmi açylyş dabarasyna Rasul Rzanyň maşgala agzalary, ogly, ýazyjy Anar Rza, şeýle hem birnäçe medeni işgär we intellektual gatnaşdy. Häzirki wagtda muzeý gaznasynda 1332 eksponat saklanýar, şolardan 449 eksponat sergä gelýänlere görkezilýär. Elbetde, bu eksponatlar şahyryň durmuşyny we döredijiligini görkezýär, suratlar, kiçi kitaplar, ýörite neşir gazetleri, albomlar, golýazmalar, resminamalar, çagalyk we ýaşlyk döwri baradaky afişalar, maşgala agzalary sergilenýär. Suratkeş Tahyr Salahowyň çeken eskizleri, aýaly Nigar hanuma we ejesi Maryam hanuma degişli dürli gymmatly öý goşlary, ýadygärlik sowgatlary, stol sagady, şahyryň özüne degişli zatlar aýratyn zallarda görkezilýär Bir jübüt gara ellik, gara fortepýano, diwarlarda asylan çagalyk, ýaşlyk we ululykdaky ak-ak suratlar, ýazyjy we şahyr dostlary bilen ýylgyryş pursatlary, eskizlerden oýlanyşykly seredişler şahyryň wepaly we gynançly setirini ýada salýar "Belki, geçen günleriň hemmesi iň owadan günüň başlangyjydyr." Ikinji zalda şahyryň aw tüpeňi, iň gowy görýän tar, maşgala degişli iki taryhy stol, Garabag halysy we Nigar hanym we Rzaýew maşgalasyna degişli beýleki gyz-gelin önümleri we gap-gaçlary görkezilýär, şonuň üçin özüňizi şol maşgalada myhman ýaly duýarsyňyz. Hawa, myhman "Men isleýärin: şatlyk we bagt köp. Goý, ýürekden ýürege, ýurtdan bir ýurda açyk ýol bolsun "-diýdi. Resul Rzanyň köp sanly myhman, tomaşaçy we tomaşaçy arzuw edýän öý muzeýi. Şol sebäpli muzeý hakda birnäçe ýyl ozal gürleşen we henizem gyzykly teklip bar Biziň diňleýjilerimiz bar we köp bolmagyny isleýärin. Sekiz işgär muzeýde höwes bilen işleýär. Bäşimiziň ýokary bilimimiz bar. Bize ynanylan muzeýi goraýarys. Ylym we bilim ministrliginiň buýrugy bilen soňky iki ýylda edebiýat aýy dilden we aç-açan geçirildi. Throughoutylyň dowamynda myhmanlarymyz bar. Soňky ýyllarda Medeniýet ministriniň kabul edişliginde Goýçaý etrabynyň Gabala-Şeki ýolunda ýerleşýändigi sebäpli bu syýahatçylyk ýoluna goşulmagyny teklip etdim. Gowy syýahatçy Rasul Rzanyň öý muzeýine we beýleki muzeýlere-de baryp görýär. maglumat alýar. Her ýyl Goýçaýda geçirilýän adaty nar festiwalyna gelen myhmanlar muzeýimizden geçip bilerler. Bilim bereris we görkezme esbaplary bilen üpjün ederis Her bir hereket islegden döreýär. Söýgi, isleg we mahabat güýçli bolsa, muzeýde isleýänleriň sanyny ýygnap bileris Dünýäde bu ugurda köp mysallar bar. Belki, şol ösen ýurtlaryň muzeý medeniýetini ulanmak isleýärsiňiz Muzeý işgäri hökmünde dünýäniň köp ýurtlaryna aýlanyp gördüm. Muzeýlerde we kitaphanalarda görýän däp-dessurlarymyzyň muzeýlerimizde ulanylmagyny isleýärin. Bilermen Amerikada maslahat beriş mahalynda muzeýde iki müňden gowrak pensioneriň bardygyny aýtdy. Şol tomaşaçylar muzeý medeniýetini dowam etdirýärler, gorap saklamakda we kemçiliklerine kömek etmekde belli bir hyzmat edýärler. Şeýle oňyn däp-dessurlaryň döremegine gyzyklanma bildirmegimizi isleýärin we bilelikde ýurdumyzda muzeý medeniýetini emele getireris. Azerbaýjan edebiýatyna erkinlik we täzelik getiren beýik şahyr Rasul Rzanyň öý muzeýi baý we okalýan döredijiligi bilen tapawutlandy, gözümiziň almasy ýaly saklanmaly we diri galmaly, hatda islendik Goýçaýly maşgalasynyň goşgularynyň bir setirini hem ýatdan öwrenmegini isleýärin. Haçmazda iki gazak lukmanynyň Samad Wurgunyň goşgusyny bir sagatlap okaýandygyna şaýat boldum. Goýçaý halkynyň ýazyjylarynyň goşgulary we eserleri bilen çuňňur tanyşmagyny we olary çagalarymyzda ornaşmagyny isleýärin Muzeýi tanatmak sebitde nähili amala aşyrylýar we ýaş edebiýaty söýýänleri muzeýe nädip çekýärsiňiz? "Şygyr kluby" muzeýimizde işleýär. Her aý ýa-da bir ýarym aýda bir gezek dürli ugurlardan adamlar, intellektuallar, hatda öý hojalykçy aýallar we pensionerler şygryýet höwesi we zehinleri bolan bu ýere ýygnanýarlar. Olar tarapyndan ýazylan goşgular, hekaýalar, oçerkler diňlenýär, düzedilýär we redaktirlenýär. Soň bolsa ýurduň belli gazetlerinde we web sahypalarynda çap edilýär. Elbetde, täze gollardan başga-da, meşhur ýazyjylar birleşiginiň agzalary hem bar Okuwçylar we okuwçylar bilen baglanyşykly propaganda meselesi meni aladalandyrýar. Bu ýere bellenen günümden başlap, mekdep okuwçylaryny, kollej okuwçylaryny, ýagny ýaş nesli muzeýlere çekip biler ýaly, Medeniýet we bilim bölümleriniň arasynda ylalaşyk baglaşylmagy üçin bu meseläni elmydama dürli bölümleriň we edaralaryň öňünde gozgadym. Özümiz etsek, şol bir täsir etmez, ýöne dolandyryş derejesinde manysy bar. Okuwçylaryň çagalyk we ýaşlyk döwürleri bolýar. Bu çagalyk ýyllarynda, ýaşlar bilen boş wagtlary netijeli peýdalanmak bilen baglanyşykly başga bir maksatnama gatnaşalyň, esasanam döwlet tarapyndan öňümizde goýlan çagalar strategiýasy meýilnamasynda bilim işlerini alyp barmak. Bu nukdaýnazardan, geliň, mekdep okuwçylaryny diňe bir edebiýata däl, eýsem korrupsiýa, neşekeşlige, irki nikalaşmaga we adam söwdasyna garşy göreşiň. Psihologlary, hukuk goraýjy edaralary we lukmançylyk hünärmenlerini bilim çärelerini geçirmäge çagyrýarys. Çagalaryň beýnisi ak kagyzdyr. Şeýle bilim işini olar bilen alyp baranda, oýanýarlar, düşünýärler we hatda özleri hem şeýle hünärmenler bilen gepleşiklere baglanyşyk alýarlar. Şeýle çäreleriň dowam etmegini we muzeýimize has köp talyp çekmegini isleýäris. "Çagalara berilýän kömek pulunyň" çäginde alymymyz we ýolbeletimiz mekdeplere baryp bilim alýar. Çagalary muzeýe, hatda çagalar baglaryndanam çekmek zerur. Olara höweslendiriji baýraklar we sowgatlar bermek höwes döredýär. Sosial goldawa mätäç oba çagalaryny özüne çekýäris, zehinlerini diňleýäris we höweslendirmek üçin mümkin boldugyça sylaglaýarys. Meniň isleýän zadym, muzeýi gowy görýän we söýgi bilen seredýän tomaşaçylaryň köp bolmagy. Edebi adam bolsamam, dünýäniň dürli ýurtlarynda we şäherlerinde bolanymda kitaphanalar we muzeýler meni özüne çekdi. Kitaphanada we muzeýde ilatyň synpyna we ýaş kategoriýasyna syn edýärin. Adamyň iň uly baýlygy, dünýägaraýşy, medeniýeti we intellektual derejesi. Adamyň iň uly baýlygy onuň içki dünýäsi, pikirleri, akyl-paýhasy, ýagny dünýägaraýşydyr. Ony ýaşlara wagyz etmek, ýol açmak zerur. Gollandiýadaky Madam Tussauds muzeýinde bolanymda, özümi başga bir dünýäde gördüm. Binagäriň işi, muzeýe bolan garaýyş, tomaşaçylaryň hatary we tomaşaçylaryň köpüsi ajaýyp medeniýet. Muzeýlerimiz häzirki döwre laýyklykda gurulmalydyr diýip pikir edýärin Täzelenenden soň muzeýde näme ýetmezçilik edýär ýa-da abatlanylmaly? 2010-njy ýyldaky täzelenişden soň bize täze enjamlar berildi. Memorialadygärlik muzeýleri, şahyr, ýazyjynyň düşegi, myhman otagy, aşhana otaglary häzirki zaman stilinde gurulmalydyr. Mysal üçin, Jelil Mammadguluzadehiň we Samad Wurgunyň öý muzeýlerinde bolşy ýaly. Rasul Rzanyň öý muzeýi geçen ýyl Bakuwda açyldy. Şahyryň körpe gyzy Tarana şol öýde ýaşaýardy. Jaý-muzeý kwartira bilen üpjün edilendigi sebäpli açylan bolsa gerek. Resul Rzanyň öz ýatylýan otagy, myhman otagy we aşhanasy şol muzeýde saklanýar. Bu muzeýe çenli her ýyl 19-njy maýda Halkara Rasul Reza muzeýi muzeýimizdäki şahyrlara we ýazyjylara hödürlenýärdi. Bu ýyl Bakuwdaky muzeýde görkeziler. Häzirki wagtda Goýçaýdaky muzeýdäki iň uly zerurlyk we ýetmezçilik, ýyladyş ulgamymyzyň işlemezligi. Heatingyladyş ulgamy gurlan hem bolsa, poluň aşagyndaky syzmagy düzetmek biziň ygtyýarymyzda däl. Hünärmen gelip, işi derňemeli we etmeli. Bu diňe bir saglygymyz üçin däl, çyglylyk bu ýerdäki eksponatlarymyza ýaramaz täsir edýär. Mysal üçin, Rasul Rezanyň çyglylygy bilen zaýalanmazlygy üçin belli bir derejede gyzdyrýan aksiýa hökmünde saklaýarys. Bu çynlakaý mesele Adatça sebitlerdäki muzeýiň hyzmatdaşlary esasan ýazyjylar, filologlar we intellektuallardyr. Aboveokarda talyplaryň muzeýe çekilmeginiň pesdigini aýtdyňyz. Edebiýat mugallymlarynyň bu ugurda başlangyçlary ýa-da synanyşyklary barmy? Sebitlerdäki edebi proseslere gatnaşmak we gatnaşmak gowşak. Bu nukdaýnazardan, soňky ýyllarda ýaşlaryň okamak ukyby az we okuwçylar edebiýaty diňe okuw kitaby hökmünde görýärler. Bu nukdaýnazardan, orta mekdeplerde işleýän edebiýat mugallymlaryna talyplara muzeýde açyk sapaklary öwretmek we muzeý arkaly olara edebiýaty wagyz etmek wezipesi durýar. Muzeýimizde edebi profil barlygy sebäpli, edebiýaty we mugallymlary halaýan çagalaryň arasynda höwes döretmek isleýäris. Okuwçylary höweslendirmek üçin sylaglaýarys. Biz "öwgi" we "sag bolsun" berýäris. Goý, gowy görnüşde ýaryşsynlar. Hatda bu muzeýdäki mugallymlar we ýaşlar üçin açyk sapaklary bolar ýaly şertler döredýäris. Sebäbi bu ýerde wizual çeşmeler bar. Rasul Rzanyň maşgalasynda alty adam döredijilik bilen meşgullandy we meşgullandy. Deňeşdirilende, 1, 3, 4, 6 belgili şäher, şeýle hem Goýçaý etraby Ulaşli oba mekdebi, hünärment mekdebi bu manyda beýlekilerden tapawutlanýar. Çagalaryňyzy bu ýere yzygiderli getirmegiňizi maslahat berýärin. Iň bolmanda olara muzeýi habar beriň. Resul Rza-da çagalaryň goşgulary bar. Mugallymlaryň bu manyda passiw bolmagy gynandyrýar. Bu ýerde Azerbaýjanyň meşhur şahyrlary we ýazyjylary bilen duşuşmak isleýärin. Bu meniň iň uly arzuwym. Şeýle edebi ýygnaklar çagalyk ýyllarymyzda geçirildi. Şahyrlar gününde şeýle ýygnak geçirmek islenýär Muzeýiň her ýyl açyk günleri haçan we bu ýyl tomaşaçylar üçin habarlylyk marafony barmy? Muzeýe gelýänleriň dünýägaraýyş derejesine we akyl derejesine görä olara giň ýa-da gysga maglumat berilýär. Şahsy zatlar bilen tanyşlyk onuň döredijilik otagynda döredilýär. Maşgala agzalary, dostlary we maşgala agzalarynyň zatlary hem habar berilýär. Ol Anwar Mammadhanliniň nesli bolansoň, myhmanlara bu barada, şeýle hem şahyryň kakasy Mirza Ybraýym, ejesi Merýem Hanum, aýaly Nigar Rafibeýli we daýysy Mammadhuseýn Rzaýew hakda habar beriljekdigine ynanýarys. Rzaýew familiýasy bilen ömrüniň dowamynda ýazypdyr we döredipdir, maşgala agzalary hem bu familiýany göteripdirler. Bu familiýasyny daýysyna bolan söýgüsi sebäpli alandyr öýdýäris we şowly boldy. Bu ýyl Rasul Rezanyň 116-njy doglan güni belleniler. Sebitiň başga bir ýerinde jaýlary bar bolsa-da, nostalgiýa we ýerli duýgular bu jaýyň muzeý hökmünde döredilmegine sebäp boldy. Resul Reza hiç wagt Goýçaýsyz bolmady. Ol öýüne berkidildi. Iň abraýly myhmanlar Togrul Narimanbeýow we Rüstam Ybraýymbeýowdy. Köp şahyrlaryň we ýazyjylaryň bu öýde okyjylary bilen duşuşmagy üçin biziň üçin şertler döredilmelidir. Peopleaşlar edebiýatyna we muzeýine eýeçilik etmeli we şeýle edebi ýygnaklara gatnaşmaly. Her ýyl 18-nji maýdan muzeýimizde açyk gün geçirilýär.Muzeýde diňleýjilerimize garaşýarys. Beýleki günler bizi aladalandyrýan bolsalar-da, tomaşaçylaryň bizi gowy geň galdyrmagy üçin açyk jaý günlerinde olaryň sanynyň köpelmegini isleýäris. Bu gün, çagalary gyzyklandyrjak ýerleriň gaty azdygyny kabul edeliň. Şonuň üçin çagalary diňe sanlyja seýilgählere däl, eýsem çagalykdan kitaplara, muzeýlere we sergilere çekmek zerur. Bu ýerden bagdan ugrukdyrylsa, bu medeniýet olarda emele geler. Dürli gyzykly oýunlary, çagalaryň goşgularyny öwrensinler. Ulylaryň ýoly üznüksizdir muzeýden geçse, bu gymmatly medeniýet çagalarymyzda emele geler. Hemmäni çagyrýarys "Edýän işlerim gaty agyr - gowy adamy hemişelik ýitirmek agyr. Ömrüniň her güni adamzadyň durmuşy" - Nazim Hikmet hakda bu setirleri ýazan şahyr indi okyjylary şol bir setirde ýada salýar. Muzeýiň ýolbaşçysy Gulnar Agaýewa bilen otagdan otaga gürleşýäris, şol ýyllara, şol döwürlere, şahyryň durmuş ýoluna seredýäris. Şu pursatda Rasul Rzanyň bir setirli goşgusy diwara asylan suratkeş Arif Huseýnowyň ýalňyz adamyň portretiniň fonunda ünsümi çekýär Bir gün sen ýok bolsaň Hemmelere aýdyň ediň Boş ýer Placeerinde galan boşluk, şahyr aýdyň görünýär. Döredijiliginde, ýüreginiň ýylylygy, ýagty aňy we hoşniýetli duýgusy bakydyr. Erkinligi, tankytlary we öwgi bilen Peopleürekdäki adamlaryň gynanjy Salgysy pasportdan belli nähili şäher, köçe, gala Onuň salgysy millionlarça adamyň ýüreginde Henizem ýagyş ýagýar. Bu aýatlar bilen muzeý bilen hoşlaşýaryn, yzyna öwrülýärin we köçäni yzda goýýaryn, yzyndan köne uçar agaçlary bar