Türkiýäniň parahatçylykly pozisiýasy - sebitdäki konfliktleri çözmekde resmi Ankaranyň roly - SÖ .GI

The mutual military operation of the USA and Israel with Iran and the war waged by Russia in Ukraine are taking place in the neighborhood of Turkey. Armedaragly çaknyşyklaryň ikisinde-de resmi Ankaranyň tutanýerli, partiýaly däl, parahatçylykly pozisiýasy sebitleýin we global nukdaýnazardan möhümdir Türkiýäniň wakalara şeýle çemeleşmegi ýaragly çaknyşyklaryň we söweşiň giňelmeginiň öňüni alýar we hatda söweşýän taraplaryň pozisiýalarynyň ýakynlaşmagyna getirýär. Muny Türkiýäniň prezidenti Rejep Taýyp Erdogan we Daşary işler ministri Hakan Fida bilen geçirilen gepleşikler hem tassyklaýar Türkiýäniň Daşary işler ministri beýleki gün Siriýa bardy. Hakan Fidan Arap respublikasynyň lideri Ahmed al-Şaraa bilen duşuşyp, ikitaraplaýyn syýasy we ykdysady gatnaşyklary, sebitdäki söweşiň Siriýa ýetirýän täsiri we Liwandaky soňky ýagdaý barada pikir alyşdy. Duşuşykda Siriýanyň durkuny täzelemek boýunça ikitaraplaýyn taslamalara hem baha berildi. In addition, on January 17-29, the current stage of compliance with the agreement on the integration of the north-east of Syria into the central administration, the security of the Arab Republic were also discussed Bir tarapdan, Türkiýäniň Siriýada takmynan 14 ýyl bäri dowam edip gelýän konfliktiň ajy netijeleriniň ýok edilmegini goldaýandygyny, beýleki tarapdan bolsa, iki ýurduň bähbidi üçin hyzmatdaşlygyň täze mümkinçiliklerine ýurduň dowamly durnuklylygyna we howpsuzlygyna hyzmat etjek derejede baha bermek üçin güýçli tagalla edýändigini bellemelidiris. Türkiýäniň Milli Goranmak ministri asaşar Güleriň we Milli aňtaw guramasynyň (MIT) başlygy Ybraýym Kalynyň 2025-nji ýylyň 22-nji dekabrynda eden saparlary muňa mysal bolup biler Geçen döwürde Türkiýe bilen Siriýanyň umumy bähbitlerine laýyk gelýän gatnaşyklar we gatnaşyklar ikitaraplaýyn, sebitleýin we halkara derejede ýola goýuldy. Bu, şeýle hem sebitdäki parahatçylyga, durnuklylyga we howpsuzlyga hyzmat edýän hyzmatdaşlykdyr Saparyň çäginde Hakan Fidan Siriýanyň prezidenti Ahmed al-Şaraa we Ukrainanyň prezidenti Wolodymyr Zelenski bilen üç taraplaýyn duşuşyk geçirdi. Ukrain lideriniň Ankaradan Damaska gitmegi Türkiýäniň durnuklylygynyň we oňa bolan ynamynyň görkezijisidir Türkiýäniň parahatçylygy goraýyş araçylygy, Ukrainadaky we Siriýadaky ilçihanalaryň özara dikeldilmegi barada ylalaşyk gazanmakda-da möhüm rol oýnaýar Ukrainanyň Daşary işler ministrliginiň başlygy Andreý Sibiga Kiýewdäki we Damaskdaky ilçihanalaryň ýakyn wagtda açylmagy baradaky şertnamanyň hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmak üçin möhüm ädimdigini aýtdy. 2025-nji ýylyň awgust aýynda diplomatik gatnaşyklary dikeltmek baradaky Bilelikdäki bileleşige gol çekileli bäri ýurtlaryň arasyndaky ikitaraplaýyn söwdanyň dokuz esse artandygyny aýtdy Zelenskiniň Siriýa eden sapary wagtynda howpsuzlyk, goranmak, sebitdäki ýagdaý, Eýranyň töweregindäki wakalar, şeýle hem energiýa we infrastruktura pudaklaryndaky hyzmatdaşlyk meselesi ara alnyp maslahatlaşyldy. Şonuň üçin Kiýew nebitiň deregine Damask bilen galla we beýleki azyk önümlerini söwda etmegi meýilleşdirýär. Bu amallar esasan Türkiýäniň üsti bilen amala aşyrylar. Turkeyagny, Türkiýe gatnaşyklary kadalaşdyrmak we Siriýa bilen Ukrainanyň arasynda söwda gatnaşyklaryny ýola goýmak we ösdürmek ugrunda köpri roluny ýerine ýetirýär. Şeýle hem Eastakyn Gündogar bilen Gara deňiz basseýniniň arasyndaky baglanyşyk hasaplamak bolar Başar al-Assadyň re regimeimi döwründe Siriýa Ukrainadaky söweşde Russiýany biragyzdan gorady Resmi Ankara, Kiýew bilen Moskwanyň arasyndaky gepleşikler üçin tagallalaryny dowam etdirýär. 3-nji aprelde Rejep Taýyp Erdogan rus kärdeşi Wladimir Putin bilen telefon arkaly gürleşdi we bir gün soň Stambulda Wolodymyr Zelenski bilen duşuşdy. Bu gepleşiklerde, 2022-nji ýyldan bäri dowam edip gelýän Russiýa-Ukraina söweşine we bu söweşiň, esasanam Gara deňziň döreden howpsuzlyk meselelerine ünsi jemledi. Bu, Montreuk bogazy konwensiýasy meselesiniň gaýtadan ýüze çykmagydyr. Bu, 1936-njy ýylyň 20-nji iýulynda Şweýsariýanyň Montreuk şäherinde gol çekilen halkara şertnama bolup, Türkiýä Stambul we Dardanel bogazyna doly gözegçilik edýär we Gara deňze girmegi kadalaşdyrýar. Bu resminama parahatçylyk döwründe söwda gämilerine erkinlik we harby gämilere çäklendirmeler berýär we Türkiýä uruş döwründe bogazlary ýapmaga ygtyýar berýär Theeri gelende aýtsak, Ikinji jahan urşy döwründe bu konwensiýa birnäçe döwletiň SSSR-e garşy bogazlardan söweş gämileriniň geçmeginiň öňüni alyp, Gara deňzdäki güýç deňagramlylygyny goraýardy Russiýa-Ukraina söweşi wagtynda, Montreuk konwensiýasyna laýyklykda, harby gämileriň bogazlardan geçmegi çäklendirilipdi, bu bolsa Russiýanyň Gara deňizdäki artykmaçlygyndan peýdalanypdy. etmegine päsgel berdi Resmi Ankara, 90 ýyl mundan ozal gol çekilen şertnamanyň düzgünlerini yzygiderli ýerine ýetirmek arkaly bogazlaryň diňe parahatçylyga we hyzmatdaşlyga hyzmat edýändigini görkezmek bilen häzirki global dartgynlykda beýlekiler üçin görelde bolup durýar Maglumatlara görä, Türkiýäniň döwlet baştutany rus kärdeşine dartgynlygy ýokarlandyrjak ädimlerden saklanmagy maslahat berdi we Gara deňizdäki raýat gämilerine edilýän hüjümleriň durnuklylyk gurşawyna zyýan ýetirýändigini aýtdy 26-njy martda Gara deňizde Sierra Leone baýdagy astynda işleýän we bir türk kompaniýasy tarapyndan dolandyrylýan "ALTURA" nebit tankerine hüjüm edilendigini bellemelidiris Resmi Ankara, Gara deňizdäki Russiýa-Ukraina we Eastakyn Gündogar urşunyň mundan beýläk ýaýramagynyň we möwjemeginiň öňüni almak üçin degişli taraplar bilen gatnaşyklaryny dowam etdirýär Wladimir Putin Kreml tarapyndan berlen beýanatda Russiýa bilen Türkiýäniň arasyndaky tebigy gaz geçirijilerine we raýat gämilerine hüjüm etmek synanyşygyny ret etdi we Gara deňziň hemme taraplaýyn howpsuzlygyny üpjün etmek üçin utgaşdyrylan çäreleri görmegiň zerurdygyny aýtdy Rejep Taýyp Erdogan, Ukrainanyň lideriniň Ankarada, Türkiýäniň Gara deňizde ýük daşamak we energiýa üpjünçiligine möhüm ähmiýet berýändigini aýtdy Şeýle hem, sebitdäki we global konfliktlerde bitaraplygyny saklaýan Türkiýäniň ABŞ, Beýik Britaniýa we Europeanewropa Bileleşiginiň “kölegeli flot” meselesinde ädýän ädimlerine goşulmaýandygyny bellemelidiris. Montreux konwensiýasy Türkiýä şeýle meseleler üçin däl-de, diňe söweş wagtynda söweş gämileriniň geçmegini petiklemek hukugyny berýär Resmi Ankaranyň bu pozisiýasy gapma-garşy taraplaryň arasynda araçylyk etmäge mümkinçilik berýär Şeýle hem Türkiýe ABŞ, Ysraýyl we Eýranyň arasyndaky ýaragly çaknyşykda bitarap pozisiýa eýeledi. Düýn Hakan Fidan ABŞ-nyň Ankaradaky ilçisi Tomas Jozef Baragy kabul etdi. Barak ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň ýakyn dosty we hemaýatkäri. Şunuň bilen baglylykda, Hakan Fidan bilen duşuşygy Eýran bilen baglanyşykly meseläniň ara alnyp maslahatlaşylmagyny artdyrýar Şol gün Türkiýäniň Daşary işler ministri eýranly kärdeşi Abbas Aragçi bilen telefon arkaly gürleşdi. Habarlara görä, ministrler ýaragly çaknyşygyň gidişini we beýleki sebit meselelerini ara alyp maslahatlaşdylar Barak Ak tamyň habaryny resmi Ankara gowşurdy diýip çaklamak bolar. Şol ýygnakda Hakan Fidan Abbas Aragçä Tährana baryp ýetmek meselesi barada habar berdi Bu, Ankarada harby operasiýa geçirýän taraplaryň arasyndaky ynamyň we ynamyň görkezijisidir we sebitdäki konfliktleri çözmekde möhüm ornuny görkezýär Türkiýe Pakistanakyn Gündogardaky häzirki krizisi çözmek üçin Pakistan, Müsür we Saud Arabystany bilen bilelikde işleýär. 29-njy martda Yslamabatda geçirilen ýygnakda taraplar parahatçylyk gepleşiklerini goldaýandyklaryny mälim etdiler Russiýa-Ukraina söweşine, ABŞ-Ysraýyl we Eýran konfliktine Türkiýäni çekmek üçin "göze görünmeýän eller" sabotasiýa hereketlerini etdi we prowokatiw ädimler etdi. Eýranyň Türkiýä tarap dört raketanyň atylmagy, Gara deňizdäki türk kompaniýasyna degişli nebit tankerine edilen hüjüm şu görnüşdedir Şol bir wagtyň özünde, 7-nji aprelde Ysraýylyň Baş konsullygynyň Stambulda ýerleşýän binasynyň öňünde ýaragly çaknyşyk boldy. Bu diplomatik missiýa hereketsiz. Ol ýerde Ysraýyl diplomatlary ýokdy. Şeýle-de bolsa, ýaragly hüjüm Ankara bilen Tel Awiwiň arasyndaky dartgynly gatnaşyklary hasam erbetleşdirdi diýip çaklamak bolar Şeýle ynjalyksyzlandyryjy wakalaryň, sebitdäki we global konfliktleri we uruşlary çözmekde Türkiýäniň parahatçylykly pozisiýasyna, bu ugurda oýnaýan möhüm roluna we oňa bildirilýän ynam we ynamy zaýalamak we urmak ähtimallygy bar Resmi Ankara, prowokasiýa we prowokasiýa äsgermezlik edip, parahatçylyk, hyzmatdaşlyk, sebit we global howpsuzlyk bilen baglanyşykly meselelerde öz ornuny we roluny goraýar. Munuň bilen Türkiýe Respublikasy Mustafa Kemal Atatürkiň "inurtda we dünýäde parahatçylyk" islegine wepalylygyny görkezýär Ulanylanda saýtdaky materiallara ýüzlenmek möhümdir. Web sahypalarynda maglumat ulanylanda, giperlink bilen salgylanmak hökmanydyr