Sag bol, Özbegistan

Ol ýerde döwrebaplyk we däp-dessurlar biri-birine duşman hökmünde garamaýarlar Belki, bu makala köpler üçin adaty bolup görüner. Belki, bu ýerde ýazylanlaryň bir bölegi synlar ýygyndysy hökmünde käbir adamlar üçin birleşme berer Tebigat, yhlas, özüň bolmak häzirki dünýädäki baýlyklary azalýar. Özbegistanda her salamda olara duş geldim Özbegistan meniň üçin diňe bir öz taryhy bilen däl, eýsem journalisturnalist dostum Hamza bilenem başlaýar. Çyn ýürekden, arassa niýet Hamza Azerbaýjana çagyrylanda, Özbegistan tarapyndan Fuzulide gurlan çagalar bagynyň suratyny alandygyny ýadymda. Ol bagy özi guran ýalydy. Duýmazlygyň mümkin däldigine gaty begendi. Olaryň özüni alyp barşy, özbekleriň bizi dogan hasaplaýandyklaryny duýdy Özbegistanyň her dýuýmy türk taryhydyr. Ata-babalarymyzyň ruhy bu topraklarda aýlanýar. Buhara, Samarkand, Hywa türk taryhynyň galyndylarydyr. Bu ýerde her diwar gürleýär. Her köçede geçmiş hakda gürrüň berilýär. Adam azajyk seresaplylyk bilen seretse, Amir Teýmury görer öýdýär Hunlardan başlanan beýik ýörişleriň yzy, Seljuklaryň ruhy bu ýerde ýaşaýar. Timurid döwrüniň ajaýyplygyny häzirki wagtda arhitekturada duýup bolýar. Gök gümmezler, gadymy medreseler, minaralar adama taryh kitabyny ýada salýar. Bu ýerde taryh muzeýlerde saklanmaýar, adamlarda görünýär Sowet ideologiýasy köp ýyllaryň dowamynda özbeklere, azerbaýjanlylara we gazaklara dürli kemsitmeler girizdi. Emma taryh ýalany halamaýar Häzirki wagtda şol ideologiýanyň kölegeleri aýryldy. Türkler biri-birini täzeden açýarlar. Iki günläp gürleşenden soň, özbekler we azerbaýjanlylar birek-birege aňsatlyk bilen düşünýärler Özbegistandaky Global istsurnalistler geňeşiniň başlygy Mehmet Ali Dim bilen bile bolduk. Ol bu ýurda ilkinji gezek gelenokdy. Emma bu gezek Özbegistanda aýak basanda, edil ilkinji gezek gelýän ýaly tolgunýandygy gyzykly zat. Özi-de aýdyşy ýaly, bu ýere her sapar täze duýgy, täze açyş boldy. Elbetde, bu sözler diňe sypaýçylyk üçin aýdylmady. Içinden gelen söýginiň beýanydy. Mehmet Ali Özbegistana bolan söýgüsini gizlemedi. Ol gören yhlasdan lezzet alýardy NTV teleýaýlymynyň doýen işgäri Merih Ak hem biziň bilen boldy. Ol geň galmagyny gizläp bilmedi. Gepleşiklerimiziň birinde dünýäde özboluşly ýurtlaryň bardygyny we Özbegistan olaryň ilkinjisidigini aýtdy. Ol bu ýeri ata watany hasaplaýardy. Samarkantda we Buharada gezip ýörkä, geçmiş bilen gürleşýän ýalydy. Onuň gören her bir binagärlik mysalynda özüne mahsus duýgulary oýardy. Käwagt durup, gümmezlere uzak wagtlap seredýärdi. Adam taryh bilen şeýle ýakyn aragatnaşykda bolanda özüni başgaça duýýandygyny aýtdy. Bu ýurtlarda bir ruh ýaşaýar Meniň dostum Parwiz düýbünden başga ýagdaýa düşdi. Özbegistanyň täsinliginiň öňünde dilsizdi. Näme üçin gürleşmeýändigini soranymda, ol ýylgyrdy. Munuň sebäbini düşündirip bilmedi. Käwagt adamlar duýgularyny söz bilen aýdyp bilmeýärler. Parwiz şeýle boldy. Gören zatlaryny siňdirdi. Belki, gürlemekden has köp duýmak islän bolsa gerek. Onuň dymmagy şeýle haýranlygyň beýanydy Angliýadan, Bolgariýadan, Awstriýadan, Täze Zelandiýadan, Kiprden journalistsurnalistler hem ýanymyzda. Olaryň köpüsiniň bazarda özbek milli eşiklerini hiç wagt görmedik ýaly satyn almagy gyzyklydy. Bahasyna seretmediler. Kimdir biri aýalyma gaty laýyk bolar diýdi. Başga biri çagasy üçin eşik saýlaýardy. Kimdir biri dostuna sowgat almak isledi. Milli nagyşlar, matalar, şlýapalar we çaplar hemmeleriň ünsüni özüne çekdi. Şeýlelik bilen, bir millet öz medeniýetini goraýan bolsa, dünýä oňa gyzyklanýar. Her kim Özbegistany mümkin boldugyça öz ýurduna alyp gitmek isleýän ýaly Özbegistan maňa hakykaty görkezdi. Milleti köne däl Munuň tersine, adamy güýçlendirýär. Tehnologiýa bu ýerde ösýär, emeli intellekt barada gürleşilýär, IT pudagy ösýär, ýöne adamlar milli şahsyýetini ýitirmeýärler. Nirä gitse-de, özleri bilen alyp gidýärler. Dünýä üçin açyk, ýöne özlerini ýapmaýarlar Milletiň görünýän medeniýeti hem onuň aşhanasydyr. Özbekler ony goramagy başardylar. Plow ol ýerde däp-dessur, stol medeniýeti. Milli aşhana çöregi hormatlamak, ýaşululary hormatlamak we myhmanlara hormat goýmak hakda. Dünýäniň üýtgemegi olaryň iýmit medeniýetini alyp bilmedi Özbekler myhmansöýer. Esasanam garrylar gaty gyzykly. Seni gören badyna salam berýärler. Azerbaýjandan gelendiklerini bilip, ýüzleri ýylgyrýar. "Azerbaýjana salam" diýýärler. Welaýatlarda has köp duýýarsyňyz. Adam gatnaşyklary henizem şol ýerde Mekdep okuwçylary ünsi çekýärler. Saňa salam berýärler, gürleşjek bolýandyklaryny duýýarsyň. Uniwersitet talyplary tanady, tapawudy ýok, ulular möhüm däldi geçip barýarka salam bermegi öz borjy hasaplaýarlar. Munuň sebäbini bilýän bolsaňyz, ýönekeý jogap bar. "Maşgalada şeýle öwredildi. Eldersaşulularyňyza hormat goýmaly" Kitap okamaga bolan garaýyş hem gyzykly. Hatda orta mekdep okuwçylarynyň arasynda kitap okamak boýunça ýaryş geçirýärler. Finalçylara maşyn berýärler Bilim indi bu ýerde diplom almak manysyny ýitirýär. Adamlar öwrenmäge synanyşýarlar. Döwlet bilime aýratyn üns berýär. Täze uniwersitetler açylýar. Daşary ýurt tejribeleri getirilýär. Peopleaşlar gymmatlyklaryny saklamak bilen dünýä birleşýärler Şeýle hem aýdym-sazda özlerini gorapdyrlar. Milli gurallar, milli sazlar janly. Özbek ruhuny toýlarda we gündelik durmuşda duýup bolýar. Şeýle milli reňkler eşikde şa bolýar Özbegistanda häzirki zaman we däp-dessurlar biri-birine duşman hökmünde garamaýarlar Binagärlik bu ýerde ylahy barlykdyr. Samarkanda seretseň, hatda daşlaryň hem gürleşip biljekdigine düşünýär. Buharanyň köçelerinden ýöräp, taryh bilen ýüzbe-ýüz bolarsyňyz. Bu ýerde gadymylyk buýsançdyr Özbek journalistsurnalistleri hem meniň ünsümi çekdi. Milli bähbitleri birinji ýerde goýup, öz ýurduny gowy görýärler. Daşarky täsirleriň öňünde çylşyrymly ýaşamaýarlar. Countryurdunyň ösüşini isleýärler. Olar öz ýurduny söýmekden ýigrenmeýärler we utanmaýarlar Belki, häzirki wagtda Özbegistan Merkezi Aziýanyň lideri bolmak, tutuş Aziýada ses almak isleýär. Türk dünýäsiniň merkezlerinden birine öwrülmegi maksat edinýär. Hakykat, synanyşýarlar, ösüş isleýärler Azerbaýjan journalisturnalisti hökmünde görenlerimi ýazdym. Her kimiň seredýän nokatlaryny görkezmäge synanyşdym, ýöne belki ýok Hawa, dünýädäki hemme zady satyn almak mümkin. Uly binalar gurlup bilner. Baý bolup bilersiňiz. Tehnologiýa bar. Emma onuň yhlasy kabul edilmeýär. Özbekler muny subut edýärler Men gidip barýarkam, çyn ýürekden bir söz kelläme geldi