Rekord tizligi, garaşylýan zatlaryň ýokarlanmagy: Özbegistan indiki ösüş tolkunyna göz aýlaýar

BAKU, Azerbaýjan, 28-nji aprel. 2026-njy ýylyň birinji çärýeginiň netijeleri Özbegistanyň ykdysadyýetiniň çaltlaşýandygyny görkezýär. Soňky ýyllarda ýurt liberallaşdyrmagy, senagatlaşmagy we daşary ýurt maýa goýumlaryny özüne çekmegi ileri tutdy we ilkinji ýylky görkezijiler bu özgertmeleriň dowamlylygynyň we global ykdysady näbellilik döwründe ösüş depginini saklamak ukybynyň esasy görkezijisi bolup hyzmat edýär Deslapky maglumatlar hakyky netijeleriň çaklamalardan ýokarydygyny görkezýär. Januaryanwar-mart aýlary aralygynda Özbegistanyň jemi içerki önümi 8,7%, senagat önümçiligi 8%, hyzmatlar pudagy 16,1%, oba hojalygynyň önümçiligi 5,1% ýokarlandy. Eksport 5,8 milliard dollara ýetdi, daşary ýurt maýa goýumlary bolsa 13,7 milliard dollar boldy we ýyllyk inflýasiýa 7,1 göterime çenli azaldy Bu netijeler möhüm gurluş tendensiýasyny ýüze çykarýar: ykdysady ösüş bir wagtyň özünde birnäçe pudakda bolup geçýär we şeýlelik bilen daşarky bazaryň üýtgemelerine gowşaklygy peseldýär we umumy ösüşiň durnuklylygyny ýokarlandyrýar Hyzmat pudagy bu ösüşiň esasy hereketlendirijisi bolmagynda galýar. Onuň 16% -den gowrak ösüşi içerki islegiň we söwda, ulag, bank, sanly hyzmatlar we kiçi telekeçilik işleriniň giňelmegini görkezýär. Geçiş ykdysadyýeti üçin hyzmatlar pudagynda şeýle ösüş bazara gönükdirilen reformalaryň çuňlaşmagynyň esasy görkezijisidir Senagat hem güýçli depgini saklaýar. Özbegistan önümçiligi lokallaşdyrmak, has çig mal gaýtadan işlemek, maşyn öndürmek we dokma we himiýa senagatyny ösdürmek ugruny dowam etdirýär. Bu, içerki gymmaty goşulan önümi köpeltmek we haryt däl eksporty ýokarlandyrmak üçin aýratyn möhümdir Häkimiýetler inflýasiýa hem üns berýärler. 7.1% -e çenli peselendigine garamazdan, Daşkendiň işgärleri bahalaryň ýokarlanmagynyň esasy kynçylyklaryň biri bolup galýandygyny boýun alýarlar Daşarky faktorlar bahalara basyş goşýar. Global nebitiň bahasynyň ýokarlanmagy, logistika ugurlarynyň üýtgemegi we has ýokary transport çykdajylary importa we içerki bazara goşmaça kynçylyk döredýär. Halkara Walýuta Gaznasy, şeýle hem 2027-nji ýylda maksada ýakynlaşmazdan ozal 2026-njy ýylda inflýasiýanyň Merkezi Bankyň maksat derejesinden ýokary bolmagyna garaşýar Bu fonda maýa goýum işjeňligi ykdysady strategiýanyň esasy sütünleriniň birine öwrülýär. Häkimiýetler 2026-njy ýylda diňe bir göwrüme däl, eýsem taslamanyň hilini döretmäge, eksportyň ösüşine we önümçiligiň tehnologiki taýdan döwrebaplaşdyrylmagyna ünsi jemläp, 2026-njy ýylda 53 milliard dollar daşary ýurt maýa goýumyny çekmegi maksat edinýär Goşmaça maýa goýujylaryň gyzyklanmasy, maliýe bazaryny ösdürmek ädimleri bilen goldanýar. Aprel aýynda Özbegistanyň Milli maýa goýum gaznasynyň London we Daşkent bir stockalarynda 30% paýyny sanawlaşdyrmak meýilnamalary yglan edildi. Bu, özbek döwlet baýlygynyň halkara maýa bazaryna şeýle masştabda ilkinji ýerleşdirilmegini alamatlandyrar Sebit faktory hem möhüm bolmagynda galýar. Özbegistan ilaty boýunça Merkezi Aziýanyň iň uly bazary we sebitde iň çalt ösýän ýurtlardan biridir. Şol sebäpli ýurda Hytaý, Eastakyn Gündogar we GDA ýurtlarynyň arasynda potensial önümçilik, logistika we maýa goýum merkezi hökmünde garalýar Şol bir wagtyň özünde, gurluş kynçylyklary üstünlikler bilen birlikde galýar. Bularyň arasynda zähmet öndürijiligini ýokarlandyrmak, iş orunlaryny çaltlaşdyrmak, infrastrukturany döwrebaplaşdyrmak we käbir maýa goýum taslamalarynyň netijeliligini ýokarlandyrmak zerurlygy bar. Häkimiýetleriň habar bermegine görä, ozal açylan käbir kärhanalar henizem doly güýjünde işleýär Birinji çärýegiň netijeleri esasy nokady görkezýär: Özbegistan güýçli ykdysady ösüş bilen 2026-njy ýyla girýär. Ifurt inflýasiýany gözegçilik astynda saklamagy, reformalaryň depginini saklamagy we gelýän maýa goýum akymlaryny netijeli peýdalanmagy başarsa, Daşkent asewraziýanyň täze ösüş merkezleriniň biri hökmünde öz ornuny güýçlendirip biler