Arap golýazmalary we Abul Kasym al-Zahrawiniň mirasy - ylmy sapak

ANAS-dan Muhammet Fuzuliniň adyndaky Golýazmalar institutynda "Abul Kasym al-Zahrawi: arap ýazyjylarynyň golýazmalaryny öwrenmek we terjime meseleleri" atly ylmy sessiýa geçirildi. Çäräni golýazmalar instituty we Saud Arabystany Patyşalygynyň Korol Abdulaziz gaznasy bilelikde gurady AZERTAC-a bu barada institutdan habar berildi. Ilki bilen, gatnaşyjylar institutyň sergi zalynda arap golýazmalarynyň sergisi bilen tanyşdylar. Ylmy sessiýa Azerbaýjan Respublikasynyň Döwlet gimnini we Saud Arabystany Patyşalygynyň Gimnini çalmak bilen başlandy Çäräni açan ANAS-yň prezidenti akademik Isa Habibbeýli, ANAS-yň birnäçe institutynda arap dili we edebiýaty boýunça aýratyn gözleg toparlarynyň we bölümleriniň işleýändigini aýtdy. Azerbaýjan diňe bir öňki Sowet giňişliginde däl, eýsem bütin dünýäde gündogary öwreniş we arap öwreniş merkezleriniň biri hökmünde tanalýar ANAS-yň Saud Arabystanynyň iň uly ylmy we medeni merkezlerinden biri bolan Korol Abdulaziz gaznasy bilen resmi hyzmatdaşlygynyň möhümdigi nygtaldy. Bu hyzmatdaşlyk, esasanam Golýazmalar institutynda arap dili we edebiýaty ugrunda geçirilen gözlegleri has yzygiderli we çuňňur durmuşa geçirmek üçin täze mümkinçilikler döreder Akademik Isa Habibbaýly, Golýazmalar institutynyň alymlary tarapyndan görnükli alym Abul Kasym al-Zahrawi tarapyndan lukmançylyk ylmy boýunça 30 tomdan ybarat esasy iş boýunça geçirilen gözlegleriň netijesinde garaşsyz neşiriň hödürlenmeginiň meýilleşdirilendigini aýtdy. Bu eser diňe bir yslam dünýäsinde däl, umuman dünýä ylymlarynyň taryhynda hirurgiýa bagyşlanan iň gadymy we iň baý çeşmeleriň biridir. Eserde 240-dan gowrak hirurgiki gural beýan edilýär, anyk amallar wagtynda ulanylyş usullary ylmy esaslarda düşündirilýär we bu musulman gündogarynda hirurgiki ylymyň ösmegine möhüm täsir etdi Soňra gözleg we arhiw merkeziniň (Darah) ýerine ýetiriji direktory Turki bin Muhammet al-Şuweýr şa Abdulaziz çykyş etdi we geçirilen ylmy sessiýanyň iki guramanyň arasyndaky gatnaşyklaryň pugtalandyrylmagyna we ylmy hyzmatdaşlygyň giňelmegine möhüm goşant goşjakdygyny aýtdy. Bu çäräniň golýazmalaryň ylmy miras taýdan ähmiýetini ýene bir gezek görkezendigini aýtdy Azerbaýjanyň arhiwinde saklanan arap golýazmalary barada durup geçen Türki bin Muhammet al-Şuweýr şasy Abdulaziz, XI-XI asyrlarda Ispaniýanyň Kordowa şäherinde ýaşaýan görnükli arap alymy Abul-Kasym al-Zahrawiniň golýazmasynyň aýratyn ylmy ähmiýete eýedigini aýtdy. Abul-Kasym al-Zahrawiniň ylmy mirasynyň dünýä lukmançylyk ylmynyň ösmegine möhüm goşant goşandygyny aýtdy Saud Arabystany Patyşalygynyň Azerbaýjandaky ilçisi Issam bin Saleh al-Kuteýli öz çykyşynda iki ýurduň arasynda dürli ugurlarda bar bolan gatnaşyklaryň yzygiderli giňelýändigini aýtdy. Iki ýurduň döwlet baştutanlarynyň bu gatnaşyklaryň ösdürilmegine aýratyn üns berilmeginiň hyzmatdaşlygyň strategiki häsiýetiniň aýdyň mysalydygyny aýtdy. Ilçi şu günki ylmy sessiýanyň bu gatnaşyklaryň yzygiderli we maksatly dowam etmeginiň görkezijisidigini aýtdy Soňra golýazmalar institutynyň müdiri akademik Teýmur Karimli çykyş edip, häzirki döwürde maglumat tehnologiýalarynyň çalt ösmeginiň fonunda şeýle ýygnaklaryň aýratyn ylmy we strategiki ähmiýete eýedigini aýtdy. Soňky ýyllarda sanlaşdyrma prosesleriniň güýçlendirilmegi, emeli intellekt bilen baglanyşykly bölümleriň döredilmegi we bu ugurda jogapkär adamlary kesgitlemek halkara ylmy hyzmatdaşlygy has-da güýçlendirmek üçin giň mümkinçilikleri açýandygyny aýtdy. Gaznada saklanýan 4 milliondan gowrak golýazmanyň we eksponatlaryň ep-esli böleginiň sanlaşdyrylandygyny aýtdy we iki edaranyň arasynda elektron golýazmalaryň alyş-çalşygynyň geljekde ýokary derejede geçiriljekdigine ynam bildirdi Çärede, Golýazmalar institutynyň arap dilindäki golýazmalary öwreniş bölüminiň müdiri Kamandar Şerifow, Ymam Muhammet bin Saud Yslam uniwersitetiniň Sosial ylymlar fakultetiniň taryh we medeniýet bölüminiň professory Gada bint Abdullah al-Gablan, Zakiýa Abilowa we Golýazmalar institutynyň uly gözlegçisi Ibrahim bin Muhammet; Saud Arabystanynyň Musulman halklaryndan we beýlekiler bu gepleşikde geljekki bilelikdäki işler üçin täze mümkinçilikler açandygyny aýtdy. diýdiler 2026 © AZERTAC. Awtorlyk hukugy goralandyr. Maglumat ulanylanda giperlink bilen salgylanma bolmalydyr