Yssyzlygyň betbagtlygy

Sahnalaşdyrmak kyn eserler bar, sahnada ruhuny we duýgularyny ýetirmek kyn eserler bar. Patrik Zuskindiň dünýä belli "Parfýumer" romany soňkulardan biridir. Sebäbi bu eseriň baş gahrymany adam, waka ýa-da söz däl-de, göze görünmeýän, görünmeýän, ýöne gözegçilik edýän ysdyr. Şonuň üçin Heýdar Aliýew köşgünde hödürlenen we ilkinji gezek Azerbaýjanda koreo-drama reanrynda hödürlenen "Parfýumer" pýesasy gyzykly sungat synagy hökmünde ýatda saklandy Döredijilik re directorissýory Oksana Rasulowa dünýä edebiýatynyň iň meşhur romanlaryndan birini ýazyjy Konul Mammadowanyň sahnasynda nusgawy teatr dilinden uzakda hereket, plastmassa we aýdym-saz dilinde gürlemäge synanyşdy. Bu wariant, ilkinji seredişde töwekgelçilikli bolup görünýär. Sebäbi sahnadaky ys esasynda eseri göz öňüne getirmek aňsat däl. Theöne pýesanyň iň uly artykmaçlygy şu ýerde aýan edildi. Bu ýerde bedenler sözlerden has köp gürleýär, duýgular monologlara garanyňda ritmde has köp beýan edilýär. Wakalara tomaşa etmekden başga-da, tomaşaçylar olary diňläp başlaýarlar Eseriň merkezinde duran -an-Baptiste Grenouiliň (Ziýa Aga) keşbi adatdan daşary zehinli we çuňňur psihologiki şikesleri göterýän adam. Bu oýun diňe bir ganhor ýa-da manyak hökmünde görkezilmeýär. Munuň tersine, içindäki boşlugyň nädip döredilendigini görkezmäge synanyşýar Grenouille dünýä gözüni açan pursatyndan bäri söýgüden mahrum bolýar. Ejesi ony terk edýär we soňky durmuşynda duşýan adamlary ýa biperwaý, gödek, gödek ýa-da ondan peýdalanýarlar. Ol hiç haçan söýülmeýär, goralmaýar we kabul edilmeýär. Çagalykdan bäri başdan geçirilýän bu ruhy açlyk, ýyllaryň dowamynda häsiýetiniň esasyny düzýär Spektaklda köplenç nygtalýan bir nokat bar: Grenouille özüni yssyz adam hasaplaýar. Daş-töweregindäki adamlar ys bermeýändigini boýun alýarlar. Bu fiziki aýratynlyk ýaly bolup görünse-de, aslynda onuň bütin ömri üçin metafora. Bar bolan ýaly adamlaryň ünsüni özüne çekmeýär, ýöne görünmeýär. Hiç kim muny duýmaýar, onuň barlygyna hiç kim gyzyklanmaýar. Bu ýerdäki ys göze görünmeýänligiň, ýalňyzlygyň we söýginiň ýoklugynyň nyşanyna öwrülýär. Belki, şonuň üçin Grenouil ys gözlemeýär, aslynda söýgi. Döretjek bolýan ajaýyp atyr, çagalykda mahrum bolan söýginiň emeli nusgasydyr. Eger bu ysy alsa, adamlar ahyrsoňy ony görerler, söýerler we kabul ederler diýip hasaplaýar. Özüni duýmak üçin elhenç jenaýat etmekdenem çekinmeýär. Netijede zehin we wagşylyk bir bedende çaknyşýar Netijede, Grenouille elhenç jenaýatlaryň hasabyna isleýän ysyny döredenem bolsa, nädogrydygyna düşünýär. Sebäbi häzirem adamlar ony, şahsyýetini däl-de, döredýän hyýalyny söýýärler. Hut şu psihologiki gatlaklar oýny adaty jenaýat dildüwşüginden adam ruhunyň garaňky tarapyna düşýän filosofiki esere öwürýär Spektaklyň ajaýyp taraplaryndan biri, aktýorlaryň dürli nesilleri birleşdirmegi. Sahnada hormatly suratkeş Elşan Rustamow we Elnur Kerimowdan başga-da, Azerbaýjan Döwlet Medeniýet we sungat uniwersitetiniň talyplary hem çykyş etdi. Actaş aktýorlar we okuwçylar spektaklyň köpçülikleýin sahnalaryna güýç, janlylyk we dinamika getirýär. Uly sahnada hünärmen sungat işgärleri bilen bilelikde çykyş etmegi spektaklyň umumy atmosferasyna oňyn täsir edýär we geljekki teatr nesliniň emele gelmegi taýdan möhüm bolup görünýär Saz, çykyşyň emosional ýüküni göterýän esasy elementlerden biridir. Kompozitor Almir Bajramoskiniň aýdym-saz çözgüdi sahnada bolup geçýän wakalaryň ritmini kesgitleýär, dartgynlygy ýokarlandyrýar we gahrymanlaryň içki dünýäsini açmaga kömek edýär. Horeografiki gurluş ýerine ýetirişiň esasy serişdesine öwrülýär. Tanslar bu ýerde diňe bir estetiki element däl, eýsem dramaturgiki ýük göterýän möhüm gural "Parfýumer" pýesasy her jikme-jiklikde töwekgelçilikli taslama. Sebäbi dünýä edebiýatynyň iň çylşyrymly eserlerinden birini söz däl-de, hereket dili bilen aýtmak üçin uly batyrlyk gerek. "Ak üçek" teatr studiýasynyň indiki taslamasynyň çäginde döredijilik topary bu kynçylygy ýeňip geçmäge synanyşdy we Azerbaýjanyň teatr giňişliginde başga bir we gyzykly mysal getirdi