Global siwilizasiýa başlangyjy - gepleşikleri we alyş-çalyşlary ösdürmek

Hytaý Halk Respublikasynyň Azerbaýjanda adatdan daşary we doly ygtyýarly ilçisi Şu ýyl, 10-njy iýunda, Medeniýetleriň arasyndaky Halkara gepleşik güni ikinji gezek bellenilýär. Bu aýratyn güni azerbaýjanly dostlarym bilen geçirenime begenýärin 2023-nji ýylyň mart aýynda Hytaý Halk Respublikasynyň (HHR) prezidenti Si Szinpin Global Siwilizasiýa Başlangyjy dabaraly ýagdaýda başlady we dürli siwilizasiýalaryň arasynda sazlaşykly ýaşamagyň we özara baýlaşdyrmagyň ýoluny kesgitledi. Global Ösüş, Global Howpsuzlyk we Global Dolandyryş başlangyçlary bilen bilelikde "Dört global başlangyç" düşünjesiniň aýrylmaz bölegi we Hytaýyň täze döwürde halkara jemgyýetçiligine goşan goşandy 2024-nji ýylyň iýun aýynda BMG Baş Assambleýasynyň 78-nji mejlisinde Hytaý tarapyndan teklip edilen we Azerbaýjan ýaly BMG-nyň ähli agza döwletleriniň biragyzdan goldawyna eýe bolan Halkara Medeniýetara Gepleşik Gününi döretmek barada karar kabul edildi. 2025-nji ýylda Hytaý, BMG, Azerbaýjan we beýleki ýurtlar ýaly halkara guramalar bilen bilelikde ilkinji halkara siwilizasiýa gepleşikleriniň gününi bellemek üçin dürli tematiki çäreleri geçirdi we oňyn netijeler berdi. Bu, siwilizasiýaara gepleşikleriň halklaryň islegi we döwrüň gutulgysyz tendensiýasydygyny doly görkezýär. Hytaý, Halkara siwilizasiýa inisiatiwasyny durmuşa geçirmek, halkara siwilizasiýalar gepleşikleri güni ýaly möhüm platformany ulanmak arkaly gepleşikler arkaly özara düşünişmegi we ynamy güýçlendirmek, pikir alyşmak arkaly raýdaşlygy we umumy pozisiýalary döretmek we adamzat üçin umumy geljegi bolan jemgyýet gurmak üçin gumanitar binýady yzygiderli berkitmek üçin işini dowam etdirer Birek-birege hormat goýmak ýörelgesine eýermelidiris we dürli siwilizasiýalaryň sazlaşykly ýaşamagyny ösdürmelidiris. Deňlige, özara baýlaşdyrmaga, gepleşiklere we goşulyşmaga esaslanýan siwilizasiýa düşünjesini berjaý etmeli we "siwilizasiýalaryň artykmaçlygy" we "siwilizasiýalaryň çaknyşygy" ýaly dar teoriýalary ýok etmeli. Dürli siwilizasiýalaryň sazlaşykly ýaşamagyna we birek-birege baýlaşmagyna çalyşmalydyrys we her bir medeniýetiň gülläp ösýän we baýlaşdyrýan uniwersal siwilizasiýalaryň “bagynyň” döredilmegine goldaw bermelidiris Adamy merkeze goýmaly we siwilizasiýalaryň arasyndaky alyş-çalyş we özara gatnaşyklaryň esaslaryny has-da berkitmeli Countrieshli ýurtlaryň halklarynyň arasynda özara düşünişmegi we ýakynlaşmagy ösdürmeli, siwilizasiýalaryň alyş-çalşygynyň we adamlaryň arasynda özara baýlaşdyrmagyň netijeleriniň has giň we göni ýaýramagyny üpjün etmeli. Hytaý ýokary derejeli aç-açanlyk syýasatyny ýöredýär, wizasyz re asim ýaly ýeňilleşdiriji çäreleri yzygiderli durmuşa geçirýär we amaly çäreler arkaly medeniýetler arasyndaky gepleşikleriň we alyş-çalyşlaryň ösmegine goşant goşýar Şeýle hem Hytaý beýleki ýurtlar bilen siwilizasiýaara gepleşikleri güýçlendirmek, döwlet dolandyryşy pudagynda tejribe alyşmagy çuňlaşdyrmak, häzirki döwrüň umumy meselelerini bilelikde çözmek we global modernizasiýa ýoluny giňeltmek isleýär Medeniýetleriň ösüşiniň hereketlendiriji güýjüni güýçlendirip, durnuklylyga we täzelige ygrarly bolmalydyrys Medeni mirasy gorap saklamak we ýaýratmak üpjün edilmelidir, innowasiýa tejribesi arkaly täze we döwrebap mazmun berilmelidir. Tehnologiýanyň artykmaçlyklary doly ulanylmaly, alyş-çalyş, özara baýlaşdyrmak, siwilizasiýalaryň arasyndaky miras we täzelik goldanylmaly we adamzat siwilizasiýasynyň umumy ösüşi we gülläp ösmegi öňe sürülmelidir Çalyşmak we özara baýlaşdyrmak ýörelgesine eýermelidiris we siwilizasiýalaryň arasyndaky gepleşik mehanizmlerini kämilleşdirmelidiris. Medeniýetara gepleşikler üçin global hyzmatdaşlar ulgamyny işjeň ýagdaýda giňeltmeli, Halkara Medeniýetara Dialogyň gününi bellemegi ideologiki garaýyşlardan azat aragatnaşyk platformasyny döretmäge mümkinçilik hökmünde kabul etmeli; Hytaý BMG-nyň siwilizasiýaara gepleşiklerinde möhüm ornuny goldaýar, BMG Medeniýetler bileleşigi, ESUNESKO we Gadymy siwilizasiýalar forumy ýaly platformalaryň has netijeli ulanylmagyny goldaýar we siwilizasiýaara gepleşikler alyp barýan BMG guramalaryna maliýe goldawyny dowam etdirmäge taýýardyr Hytaý we Azerbaýjan gadymy taryhy we baý siwilizasiýasy bolan ýurtlar, gatnaşyklarymyz çuňňur taryhy köklere esaslanýar. 2000 Bir ýyldan gowrak ozal Uly küpek ýolundaky düýe kerwenleriniň sesi bilen iki ýurduň arasynda siwilizasiýa alyş-çalşygy we özara öwreniş prosesi başlandy. "Soňraky Han taryhy" bölüminiň "Günbatar toprak" bölüminde biziň eramyzyň 97-nji ýylda Gündogar Han serkerdesi Ban Çaonyň Hazar deňzinde bir missiýa ýolbaşçylyk edendigi we gol astyndaky Gan Yini ol ýerden Europeewropa iberendigi aýdylýar. Şeýlelikde, Hazar deňzi sebiti gadymy küpek ýolunyň aýrylmaz bölegine öwrüldi. Orta asyrlarda azerbaýjanly şahyr Nizami Ganjavi "Sevenedi gözellik" goşgusynda akylly, batyr we akylly hytaý şazadasynyň keşbini döretmek bilen Gündogar siwilizasiýasynyň aýdyň nyşanyny hödürledi Soňky ýyllarda Hytaýyň prezidenti Si Szinpiniň we Prezident Ylham Alyýewiň strategiki ýolbaşçylygynda Hytaý-Azerbaýjan gatnaşyklary hemmetaraplaýyn ösdi we taryhyň iň ýokary derejesine - giňişleýin strategiki hyzmatdaşlyga, iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklar we hyzmatdaşlygyň taryhynda täze sahypa açdy. Häzirki wagtda Hytaý bilen Azerbaýjanyň arasyndaky ýokary derejeli gatnaşyklar barha güýçlenýär, syýasy ynam yzygiderli güýçlenýär, "Bir guşak, bir ýol" çäginde hyzmatdaşlyk öz miwesini berýär we ikitaraplaýyn söwda dolanyşygy yzygiderli täze rekordlara ýetýär. Halklarymyz birek-biregiň medeniýetini öwrenmäge has köp gyzyklanýar, Azerbaýjanda hytaý diline we Hytaýa bolan gyzyklanma artýar we şol bir wagtyň özünde Azerbaýjan has köp hytaýly syýahatçyny özüne çekýär. Bu, iki ýurduň halklarynyň arasyndaky gatnaşyklaryň barha güýçlenýändigini görkezýär Iki ýurduň medeniýeti Beýik küpek ýoly bilen çuňňur baglanyşyklydyr. Iki ýurduň halkynda baharyň gelmegini bellemek däbi bar, şuňa meňzeş aşpezlik medeniýeti we çaý içmek duýgulary paýlaşmak üçin möhüm däp hasaplanýar. Medeniýet we däp-dessurlardaky bu meňzeşlikler iki halkyň umumy gymmatlyklaryny - durmuşy söýmek, tebigata hormat goýmak, zähmet we maşgala aladaly garaýşyny görkezýär. Daglar we deňizler bilen bölünen iki ýurduň halklarynyň arasynda ruhuň bitewiliginiň we "dürlüligiň sazlaşygy" gadymy paýhasynyň häzirki zaman düşündirişiniň aýdyň mysalydyr Hytaý, Azerbaýjan bilen Halkara Medeniýetara Gepleşikler gününi bellemegi Global Siwilizasiýa Başlangyjyny durmuşa geçirmäge, siwilizasiýalaryň bitewiligini amaly ädimler bilen çözmäge, birek-biregi baýlaşdyrmagyň üsti bilen gapma-garşylyklary çözmäge, bilelikde ýaşamak üçin Hytaý we Azerbaýjan bilen bilelikde ebedi dostluk sahypasyny ýazmaga we Azerbaýjan bilen bilelikdäki bileleşigiň baky dostlugynyň täze sahypasyny ýazmaga we Azerbaýjan bilen bilelikdäki bileleşigiň bileleşigi üçin birleşer