Garabagda we Gündogar Zangezurda ýaşyl we durnukly ösüş - SÖ .GI

Garabag we Gündogar Zangezur ykdysady sebitleri, Azerbaýjanyň konfliktden soňky döwürde ösüş strategiýasynyň çäginde ýaşyl energiýa zolagy we durnukly ösüş sebiti hökmünde emele gelmek mümkinçiligine eýe. Halkara edebiýatynda giňden ulanylýan "ýaşyl ösüş syýasaty" çemeleşmesi bu kontekstde umumy konseptual esas hökmünde çykyş etse-de, gönüden-göni we standartlaşdyrylan ulanylyşy sebitiň aýratynlyklaryny doly görkezip bilmez. Bu nukdaýnazardan, Garabagyň ekologiki, infrastruktura we institusional hakykatlaryny göz öňünde tutýan uýgunlaşdyrylan we lokallaşdyrylan tapgyrlaýyn ösüş modelini ulanmak has ýerlikli hasaplanýar Bu pikirler AZERTAC-a UNEC halkara hyzmatdaşlyk bölüminiň Daşary gatnaşyklar bölüminiň müdiri, ylymlaryň kandidaty we Ganja döwlet uniwersitetiniň gözlegçisi Rasul ibusibow tarapyndan hödürlenen makalada ýerleşdirildi. Makalada dürli halkara baha berişlerine görä, Azerbaýjanyň serhetüsti suw we gidroelektrik baýlyklarynyň ep-esli böleginiň (takmynan 20-25 göterim ulanylmagy) basyp alyş döwründe netijeli dolandyryşdan aýrylandygy bellenilýär. Bu çeşmeleriň arasynda Sarsang suw howdany, Suguwuşan I we II gidro-birikmeler, şeýle hem Gyz galasy suw ulgamy möhüm orny eýeleýär. Bu infrastruktura elementleri diňe bir energiýa önümçiligi taýdan däl, eýsem oba hojalygynyň suwaryş ulgamlarynyň durnuklylygy, agyz suwunyň howpsuzlygy we sebitdäki ekologiki deňagramlylygy goramak nukdaýnazaryndan hem möhümdir Şol bir wagtyň özünde uzak möhletleýin dolandyryş boşluklary suw çeşmeleriniň hiline, gidroekosistemalaryň durnuklylygyna we oba hojalygynyň öndürijilik görkezijilerine belli bir töwekgelçilik döretdi. Şol sebäpli ylmy esasly gözegçilik ulgamlaryny döretmek, suwy sanly dolandyryş mehanizmlerini ornaşdyrmak we suw baýlyklaryny dolandyrmak pudagynda institusional utgaşdyrmagy güýçlendirmek zerur hasaplanýar Şäher ösüşi we halkara hyzmatdaşlygy nukdaýnazaryndan, Sýurih şäherindäki "SA Partners" guramasy bilen şäher meýilnamalaşdyryş we durnukly şäher ösüşi babatynda hyzmatdaşlyk Karabahyň durkuny täzelemek işinde usulyýet we amaly ähmiýete eýe. Bu hyzmatdaşlygyň çäginde “akylly şäher” meýilnamalaşdyrmak, energiýa tygşytly gurluşyk standartlary we sosial infrastrukturany optimizasiýa ýaly ugurlar ileri tutulýan ugurlar hasaplanýar. Muňa ugurdaşlykda, Japaneseaponiýanyň TEPSCO kompaniýasynyň energiýa in engineeringenerçiligi we tehniki dizaýn pudagyndaky häzirki tejribesi sebitiň energiýa ulgamlaryny döwrebaplaşdyrmak we tehnologiki taýdan özgertmek üçin hyzmatdaşlygyň potensial ugry hökmünde bahalandyrylýar Gymmat zynjyrlarynyň emele gelmegi, esasanam Gubadli we Zangilan sebitlerinde senagat we oba hojalygyny dikeltmegiň çäginde dokma we oba hojalygynyň önümçiligini ösdürmek möhüm ileri tutulýan ugurlaryň biridir. Bu amal önümçilik kuwwatyny ýokarlandyrmak bilen çäklenmän, bilim alyşmagy, institusional okuwy we adam kapitalyny ösdürmegi hem öz içine alýar "Akylly oba" modeli, oba hojalygyny sanlaşdyrmak we Garabag sebitindäki çeşmeleri netijeli dolandyrmak nukdaýnazaryndan nazary we amaly ähmiýete eýe. Sensor esasly suwaryş ulgamlary, topraga sanly gözegçilik we ekologiki önümçilik mehanizmleri bu modeliň esasy düzüm bölekleridir we oba hojalygynyň öndürijiligini ýokarlandyrmakdan başga-da daşky gurşawyň durnuklylygyny üpjün etmäge hyzmat edýär Logistika we ulag infrastrukturasy taýdan "Azerbaýjan demir ýollary" CJSC tarapyndan amala aşyrylan sebitleýin integrasiýa taslamalary Garabagyň ykdysady we söwda ulgamlaryna gaýtadan goşulmagynda möhüm rol oýnaýar. Bu infrastrukturanyň ösüşi pes uglerodly ulag ulgamlarynyň emele gelmegi we ýaşyl logistika çemeleşmeleriniň nukdaýnazaryndan hem möhümdir Netijede, Garabagyň durnukly ösüşi diňe bir ykdysady däl, eýsem institusional we ekologiki üýtgemeleri hem talap edýän çylşyrymly prosesdir. Greenaşyl ösüş çemeleşmesiniň ulanylmagy başlangyç etapda ýokary maýa goýumlaryny we institusional çykdajylary talap etse-de, uzak möhletde energiýa howpsuzlygy, maýa goýumlarynyň özüne çekijiligi we daşky gurşawyň durnuklylygy taýdan has netijeli netijeleri emele getirýär. Bu nukdaýnazardan ýörite ykdysady zolaklary döretmek, salgyt ýeňilliklerini girizmek we halkara tehnologiki hyzmatdaşlygy giňeltmek strategiki ösüş gurallary hökmünde çykyş edýär 2026 © AZERTAC. Awtorlyk hukugy goralandyr. Maglumatyň ulanylyşy giperlink bilen görkezilmelidir