Kanuny, ýöne adalatly däl

Birnäçe aý bäri kartoçkadan pul geçirilende ulanylýan ýokary komissiýa tölegleri müşderileriň arasynda uly nägileligi döretdi. Az mukdarda bolsa-da - mysal üçin, 2 AZN geçirmek üçin 1 AZN hyzmat tölegi ulanyjylaryň arasynda çynlakaý sorag döredýär. Bu hakykatdanam 50 göterim komissiýa diýmekdir we gündelik maliýe amallaryny amala aşyrýan raýatlar üçin goşmaça ýük döredýär Hünärmenleriň pikiriçe, meseläniň esasy sebäplerinden biri banklaryň hyzmat töleglerini kesgitläniňde birmeňzeş standartlaryň bolmazlygydyr. Her bank, bazarda deň däl şertleri döredýän öz içerki syýasatyna laýyklykda nyrhlary kesgitleýär. Käbir ýagdaýlarda, ulanyjylaryň kanagatlanmagyna ýaramaz täsir edýän pul mukdary bilen deňeşdirilende, komissiýa tölegleri gaty ýokary göterimdir. Beýleki tarapdan, banklar bu tölegleri tehnologiki infrastrukturany saklamak, howpsuzlyk ulgamlaryny gurmak we hyzmatyň hilini ýokarlandyrmak arkaly esaslandyrýarlar. Sanly bank işiniň ösüşi belli bir çykdajylary talap edýär. Şeýle-de bolsa, häzirki döwürde köp ýurtda bäsdeşligiň ýokarlanmagy netijesinde bu hyzmatlar ýa mugt ýa-da minimal töleg bilen üpjün edilýär. Bu ýerli ulanyjylaryň has amatly şertlere garaşmagyna sebäp bolýar. Kartdan kartoçkalara pul geçirilende ýokary komissiýa tölegleri meselesi diňe bir ulanyjylar üçin däl, eýsem tutuş maliýe ulgamynyň ygtybarlylygy üçinem möhüm ähmiýete eýe. Bu ugurda deňagramly we adalatly çemeleşmek banklaryň we müşderileriň bähbidine Ykdysatçy bilermen Razi Abbasbeýliniň pikiriçe, Azerbaýjanda käbir täjirçilik banklary tarapyndan ulanylýan komissiýa syýasaty adalatly ýörelgelere laýyk gelmeýär: "Käbir ýagdaýlarda, hatda şol bankyň müşderileriniň arasyndaky geçirimler üçin hem goşmaça tölegler talap edilýär. Bu komissiýa tölegleri banklaryň amal çykdajylaryny ýapmak üçin niýetlenen hem bolsa, halkara amallarynda bu girdejiler belli bir çäkden geçmeli däl. komissiýalar ulanylýar we käbir banklarda pul mukdaryna garamazdan ýokary töleg alynýar Razi Abbasbeýli bu meseläniň kartoçkadan geçirilmegi bilen çäklenmeýändigini aýtdy: "Karzlar resmileşdirilende, nagt pul tölemek, gijikdirmek üçin tölenýän jerimeler we raýatlar dürli goşmaça komissiýalar bilen ýüzbe-ýüz bolýarlar. Bu umumy maliýe ýüküni hasam artdyrýar. Häzirki ýagdaý raýatlaryň esasy hukuklary meselesinde-de sorag döredýär. Esasanam bankomat infrastrukturasynyň deň däl ösüş şertlerinde raýatlar alternatiw banklaryň hyzmatlaryndan peýdalanmaga we has ýokary komissiýa tölemäge mejbur bolýarlar. " Ykdysatçynyň pikiriçe, meseläni çözmek üçin esasy jogapkärçilik gözegçilik edarasyndadyr: "Täjirçilik banklarynyň bähbitleri göz öňünde tutulmalydyr, ýöne raýatlaryň hukuklary ileri tutulmalydyr. Merkezi bank bu ugurda has işjeň rol oýnamaly, kanunlar boýunça komissiýa tölegleriniň iň ýokary çägini kesgitlemeli we bu çäkden geçýän nyrhlaryň ulanylmagyna ýol bermeli däldir. Häzirki wagtda has maslahat beriji çemeleşilýär, ýöne bu ýeterlik däl. Ynamy saklamak üçin banklar 1-10 AZN aralygyndaky geçirimler üçin has pes ýa-da "0" komissiýalary ulanmalydyrlar ýa-da mugt aýlyk çäklerini hödürläp bilerler (mysal üçin ilkinji 10 transfer mugt) " Hünärmen, bank pudagynda aç-açan we adalatly nyrh syýasatynyň durmuşa geçirilmeginiň müşderileriň kanagatlylygyny ýokarlandyrmak we sanly töleg ulgamlaryny ösdürmek nukdaýnazaryndan möhümdigine ynanýar. Otherwiseogsam, ýokary komissiýa tölegleri raýatlary nagt amallaryna itergi berer we maliýe goşulyşmagyna ýaramaz täsir eder Bank meseleleri boýunça bilermen Ekrem Hasanowyň pikiriçe, kanunlara görä banklar şertnama esasynda hyzmat töleglerini erkin kesgitleýärler we bäsdeşlik bazarynda bir raýat alternatiw banky saýlap biler: "Banklar baradaky kanuna laýyklykda banklar müşderilere alynýan komissiýa, göterim we hyzmat töleglerini erkin kesgitleýärler. Serviceagny, bu hyzmat tölegleri müşderi bilen baglaşylan şertnamada öňünden göz öňünde tutulandyr. ele alynýar we soňra ulanylýar. Bu dünýä tejribesine laýyk gelýär. Azerbaýjandaky bank bazary bir ýa-da iki bankdan ybarat däl, ýurtda 20-den gowrak bank işleýär. Bu banklaryň arasynda düýbünden sagdyn bäsdeşlik bolmasa-da, käbir bäsdeşlik bar. Şonuň üçin raýat bu hyzmat tölegini halamaýan bolsa, başga bankyň hyzmatlaryndan peýdalanyp biler " Hünärmeniň pikiriçe, hyzmat tölegi bank tarapyndan amal çykdajylaryny ýapmak arkaly girdeji gazanmak üçin edilýän komissiýa bolup, halkara tejribesinde hem giňden ýaýrandyr: "Umuman alanyňda, hyzmat tölegi näme? Bank islendik hyzmaty bermek üçin çykdajylary öz içine alýar: işgärleri saklamak, ulgam çykdajylary, administratiw çykdajylar we ş.m. şol bir wagtyň özünde girdeji gazanmaly. Bank haýyr-sahawat guramasy däl. Şol sebäpli käbir komissiýa tölegleri ulanylýar. Mysal üçin, geçirilýän mukdardan göterim ýa-da kesgitlenen mukdar alynýar. Şonuň üçin raýat az mukdarda pul geçirende, komissiýa has ýokary görünýär, ýöne köp mukdarda beýle bir göze ilmeýär. Bu alternatiwa hökmünde raýat üçin bir mesele bolsa, pullary nagt görnüşinde, ýagny şahsy görnüşde bermek mümkin. Umuman aýdylanda, şeýle komissiýa tölegleri daşary ýurtlarda-da bar Ykdysatçy Akif Nasirliniň pikiriçe, 2 ýa-da 1 manatdan pul geçirmekden 1 manat komissiýa tölemek kanuna garşy däl, ýöne bu hem adalatly däl. Banklar kartoçkadan kartoçka geçirilende adatça 1 göterim töleýärler, ýöne iň pes 1 manat bellediler: "2 manatyň 1 göterimi 2 teňňe, ýöne iň az 1 manat ulanylýandygy sebäpli 50 göterim çykýar. Bank muny amal amallary bilen düşündirýär, sebäbi her geçirişde gaýtadan işlemek, howpsuzlyk barlagy, SMS bahasy bolýar. Mesele az mukdarda, nagt däl ýaly, nagt däl. bankshli banklaryň biziň ýurdumyzda 1 manat goýmagy bäsdeşligi azaldýar. Eger az mukdarda pul iberýän bolsaňyz, şol bir bankyň kartoçkalarynyň arasynda pul geçirimleri mugt bolýar Ykdysadyýet hünärmeni Samir Alyýew, barmaly ýerine baglylykda geçirimler üçin komissiýa tölegleriniň talap edilip bilinmejekdigini ýa-da bolup bilmejekdigini aýtdy: "Bu adaty, hatda gaty gowy. Adaty zat dälmi? A kartadan A kartasyna pul geçirmek üçin müşderiden komissiýa tölemek, ýagny özüne we gündelik göterimleri ulanmak. Bu müşderiden pul talap etmek adalatsyzlyk." S.Alyýew, bankyň teklibine görä, kredit kartoçkasyndaky ýeňillikli döwürleri dogry dolandyrmak üçin serişdeleri ilki debet kartyna, soň bolsa kredit kartoçkasyna geçirýärin diýdi. Lastöne geçen gezek debet kartyndan kredit kartoçkasyna geçmegiň ýerine, ýalňyşlyk bilen kredit kartoçkasyndan özüme geçdim. Netijede, 4 göterim (2 manat) komissiýa 50 manatdan aýryldy we 5 kopek (ýylda 35 göterim) göterim bilen göterim ulanyp başladylar. .Agny, kredit kartoçkasyndan başga karta däl-de, özüme geçirdim. Görnüşi ýaly, men bu serişdeleri töledim. Telekeçi (TIN) hasabymdan ýalňyşlyk bilen häzirki hasabyň ýerine häzirki hasabyma geçirýän ýaly, döwlet menden gaýtadan salgyt ýygnaýan bolsa, bank menden nagt salgyt ýygnaýan ýaly. "