Guş dümewi, aýak we agyz keseli we gurçuk global azyk howpsuzlygyna howp salýar

Dünýädäki ýurtlar azyk howpsuzlygyna, halkara söwdasyna we ykdysadyýetine howp salýan serhetüsti haýwan keselleriniň köpelýän tolkuny bilen ýüzbe-ýüz bolýar. Birleşen Milletler Guramasynyň Azyk we Oba hojalygy guramasy bu barada duýduryş berýär Guramanyň pikiriçe, adamlaryň, haýwanlaryň we harytlaryň çalt hereket etmegi Afrika doňuz gyzzyrmasy, aýak we agyz keseli we ýokary patogen guş gribi ýaly keselleriň has çalt ýaýramagyna goşant goşýar. Goşmaça alada ABŞ-da howply parazitiň, “Täze dünýä” gurçugynyň peýda bolmagydyr FAO maldarçylyk önümçiliginiň dünýädäki milliarddan gowrak adama girdeji getirýändigini we her ýyl dünýä ykdysadyýetine trillionlarça dollar goşant goşýandygyny belleýär. Şonuň üçin haýwanlaryň arasynda ýüze çykýan islendik kesel oba hojalygyna, söwdasyna we ilatyň hal-ýagdaýyna çynlakaý täsir edip biler FAO-nyň baş müdiriniň kömekçisi we baş weterinariýa Tiensin Thanawat şeýle wiruslaryň netijeleriniň haýwanlaryň saglygyndan has ýokarydygyny aýtdy "Olar önümçiligi bozýarlar, syýahatçylygy pese gaçyrýarlar, azyk howpsuzlygyna howp salýarlar we adamlara göni töwekgelçilik döredýärler" -diýdi FAO haýwan keselleriniň ykdysady çykdajylarynyň eýýäm onlarça milliard dollara ýetýändigini çaklaýar. Guş dümewi 633 milliondan gowrak guşy öldürdi we 48 milliard dollarlyk bazara howp saldy. Aýak-agyz keseli her ýyl dünýä ykdysadyýetine takmynan 11,3 milliard dollar zyýan ýetirýär we Afrika doňuz gyzzyrmasy Aziýanyň birnäçe ýurdunda doňuz populýasiýasynyň ýarysyny azaldy Gurama täze aladaly tendensiýalara hem ünsi çekdi. Onýyllyklaryň dowamynda üstünlikli gözegçilikden soň, “Täze dünýä” gurçugy Merkezi Amerikanyň ýurtlaryndan geçip, ABŞ-da peýda boldy. Şol bir wagtyň özünde, aýak we agyz keseli wirusynyň seýrek görnüşi Afrikanyň daşyna ýaýrady we Aziýada we Eastakyn Gündogarda ýüze çykaryldy FAO-nyň maglumatlaryna görä, öňüni almak we irki duýduryş howplara garşy göreşmegiň iň täsirli usuly bolmagynda galýar FAO-nyň Baş direktorynyň orunbasary Bet Behdol: "Tejribe, öňüni alyş epidemiýa başlanandan soň jogap bermekden has gowudygyny we arzandygyny görkezýär" -diýdi Gurama ýurtlary azyk ulgamlarynyň durnuklylygyny ýokarlandyrmak we uly ykdysady ýitgiler töwekgelçiligini azaltmak üçin weterinariýa hyzmatlaryny we gözegçilik ulgamlaryny ösdürmäge maýa goýmaga çagyrdy Esasy sahypadaky suratly surat: stock.adobe.com