Psiholog: Sosial ulgamlardaky ýaş çäklendirmeleri çagalary kiber howplardan bölekleýin gorap biler

Sosial ulgamlary ulanmak üçin ýaş çäklendirmeleriniň girizilmegi çagalary we ýetginjekleri kiber-ýanamalardan, gorkuzmakdan we beýleki psihologiki täsirlerden goramaga kömek edip biler. Muňa garamazdan, ene-atanyň gözegçiligi we terbiýe çäreleri meseläni doly çözmekde möhüm rol oýnaýar "Soullightcenter" -iň esaslandyryjysy psiholog Zumrüd Nacmeddin Gizi bu pikirleri AZERTAC-a beren beýanatynda aýtdy Psihologyň pikiriçe, sosial ulgamlara girmegi çäklendirmek haýran galdyryjy ädimdir: "Çagalara telefondan hyýanatçylykly peýdalanyp, başga adamlara ýerliksiz sözler ýazmaga, pikirlenmedik pikirleri paýlaşmak üçin jogapkärçilik duýgusyny döretmäge kömek edip biler. .Agny, çagalary we ýetginjekleri azar bermekden, gorkuzmakdan we beýleki psihologiki täsirlerden goramak üçin ädilen ädim." Soňky wakalaryň käbirinde gözegçilik edilmedik telefon ulanylmagy bilen baglanyşykly töwekgelçiligi aç-açan görkezýändigini belläp geçdi: "Soňky wakalaryň birinde 10 ýaşly çaganyň telefony gözegçiliksiz ulanmagy başga birine haýbat atyjy habar iberdi. Bu beýleki tarapa çynlakaý psihologiki kynçylyk döretdi we ene-atalaryň jogapkärçiligini çekdi. Şeýle çäklendirmeler ene-atalaryň işini has aňsatlaşdyryp biler." Bilermen, synlarynyň çagalaryň jemgyýetçilik we emosional ösüşi nukdaýnazaryndan biynjalyk bolýandygyny aýtdy: "Gözegçiliklerim, çagalaryň has agraslaşýandyklaryny, passiw durmuş ýörelgesini alyp barýandyklaryny, durmuşdaky meýilnamalarynyň we gyzyklanmalarynyň azalýandygyny görkezýär. Aragatnaşyk esasan çäkli mukdarda" telefon dostlary "bilen döredilýär. Bu aragatnaşyk käwagt negatiw hadysalara sebäp bolýar Psihologyň pikiriçe, ýaş çäklendirmeleri belli bir netijeleri berse-de, bu meseläni düýbünden ýok edip bilmez: "Mesele doly çözülmez. Bölekleýin üýtgeşmeler bolar. Häzirki wagtda käbir ene-atalar çagalaryndan gaça durýarlar we daşary çykmaly däl öýdüp, telefon berýärler. Gowy, ene-atalar çagalarynyň hereketlerine we işlerine berk gözegçilik etmeli. Ene-atalar gözegçilik programmalary telefonlarda ulanylmaly." Z.Najmeddin Gizi ene-atalaryň göreldesiniň hem möhümdigini aýtdy: "Deňagramlylygy saklamak üçin ene-atalar ilki bilen özlerini alyp barşyna üns bermelidirler we ahlak we jemgyýetçilik düzgünlerine eýermelidirler. Çaga ene-atany gaýtalaýar, sebäbi çagalar ene-atalaryň aýnasydyr. Ene-ata sosial ulgamda kemsidiji teswirler ýazsa, çaga hem özüni alyp barşyny görkezer" Onuň sözlerine görä, esasy maksat telefonyň ulanylmagyny düýbünden gadagan etmek däl-de, ony dogry düzgünleriň çäginde kadalaşdyrmak: "Umuman aýdylanda, telefonyň ulanylmagyna gözegçilik edilmeli we belli bir düzgünler bilen çäklenmeli däl. Çagalara her bir aragatnaşygyň birek-birege hormat goýulmalydygyny öwretmeli." Psiholog şeýle hem maşgalalarda, çagalar baglarynda we mekdeplerde bilim işlerini yzygiderli alyp barmagyň möhümdigini belläp: "Bu ädimler ilki maşgalada, soň çagalar baglarynda we mekdeplerde edilmeli. Bilim oýun görnüşinde hem, mekdeplerde afişalar arkaly hem amala aşyrylyp bilner. Mekdep psihologlarynyň seminarlary we ýönekeý gepleşikleri çagalara sosial ulgamlarda we teleýaýlymlarda ýaýlyma berilýär." 2026 © AZERTAC. Awtorlyk hukugy goralandyr. Maglumatyň ulanylyşy giperlink bilen görkezilmelidir