Professor: Günorta Kawkaz asewraziýanyň iň dartgynly nokadyndan hyzmatdaşlygyň iň geljegi merkezine öwrülip biler

Günorta Kawkazda emele gelen täze etap, taryhy nukdaýnazardan diýseň duýgur, ýöne şol bir wagtyň özünde geljegi uly tapgyr. Köp ýyl bäri konflikt, basyp alyş, geosyýasy bäsdeşlik we daşary ýurt gatyşmalary ýaly okalýan sebit häzirki wagtda düýbünden başga bir syýasy logikanyň bosagasynda. Häzirki wagtda esasy mesele, syýasy beýannamalar derejesinde galmaga mümkinçilik bermek däl-de, ony anyk mehanizmler, hukuk esaslary, ykdysady taslamalar we institusional hyzmatdaşlyk formatlary bilen güýçlendirmek. Sebitiň döwletleri bu pursata strategiki öňdengörüjilik bilen baha berip bilseler, Günorta Kawkaz asewraziýanyň iň dartgynly ugurlaryndan hyzmatdaşlygyň iň geljegi uly merkezlerinden birine öwrülip biler Muny Türkiýe-Azerbaýjan dostluk, hyzmatdaşlyk we raýdaşlyk gaznasynyň (TADIV) başlygy, professor Aýgün Attar AZERTAC-a beren beýanatynda aýtdy A. Attar, ilkinji nobatda, parahatçylyk meýilnamasynyň aýdyň we yzyna dolanyp bolmajak syýasy erk bilen bilelikde bolmalydygyny aýtdy. Sebitde durnukly hyzmatdaşlygyň esasy şerti, döwletleriň birek-biregiň özygtyýarlylygyny, territorial bitewiligini we serhetleriniň eldegrilmesizligini aç-açan we biragyzdan kabul etmegidir "Gelejek üçin howply goşa oýunlar, täzeden serediş çagyryşlary, revanhistik ritorika we syýasy hyýallar üçin ýer bolmaly däldir. Parahatçylygyň iň uly duşmany näbellilikdir we hyzmatdaşlyga iň güýçli goldaw kanuny aýdyňlyk we syýasy jogapkärçilikdir. Ikinji möhüm ugur aragatnaşyk liniýalarynyň açylmagy we sebitara baglanyşyklaryň artmagy, sebitleriň arasyndaky baglanyşyklar we söwda mehanizmleri. dawa-jenjel gowşaýar we durnuklylyga bolan gyzyklanma artýar Şol sebäpli Günorta Kawkazda ýollaryň, demir ýollaryň, energiýa liniýalarynyň we tranzit desgalarynyň ösüşi parahatçylyk arhitekturasynyň möhüm sütüni hökmünde bahalandyrylmalydyr Üçünji ugur sebitleýin hyzmatdaşlyk platformalaryny döretmekdir. Günorta Kawkazyň geljegi sebitdäki ýurtlaryň syýasy erki we umumy jogapkärçiligi esasynda gurulmalydyr. Sebit döwletleri yzygiderli syýasy gepleşik mehanizmlerini, howpsuzlyk maslahat beriş formatlaryny, ykdysady hyzmatdaşlyk geňeşlerini we gumanitar platformalary döretmeli. Otherwiseogsam, her bir boşluk daşary ýurt güýçleri üçin bäsdeşlik meýdanyna öwrüler. Sebitiň ykbalyny sebitiň halklary we döwletleri has gowy kesgitläp biler. Dördünji möhüm mesele, ynsanperwer ynamyň dikeldilmegi. Syýasy resminamalar we ykdysady şertnamalar möhüm faktor, ýöne uzak möhletli durnuklylyk üçin jemgyýetleriň arasyndaky çuňňur duşmançylyk gatlaklaryny ýumşatmak hem zerurdyr. Bilim, akademiki gepleşik, metbugat jogapkärçiligi, medeni gatnaşyklar we ýaşlaryň özara gatnaşygy geljegiň asuda paýtagtyny emele getirýär. Bu ýerde ýigrenç dilinden daşda durmak, taryhy manipulýasiýa guralyna öwürmezlik we maglumat giňişligini prowokasiýa platformasyndan rasional pikirleniş derejesine geçirmek möhümdir "-diýdi Professor bu işde Azerbaýjanyň rolunyň aýratyn möhümdigini aýtdy. Azerbaýjan eýýäm sebitdäki täze geosyýasy hakykatyň awtory we esasy ykdysady sütünleriň biri hökmünde çykyş edýär. Resmi Baku tarapyndan öňe sürlen parahatçylyk, aragatnaşyk, özara bähbit we sebitleýin integrasiýa çemeleşmesi, aslynda Günorta Kawkaz üçin amaly ýol kartasydyr. Bu çemeleşmäniň artykmaçlygy, bu ýerde hakyky döwlet bähbitleri, durnuklylyk, howpsuzlyk we ykdysady ösüş birinji orunda durýar Netijede, professor Günorta Kawkazy durnukly hyzmatdaşlygyň ýerine öwürmek üçin dört esasy ugur boýunça yzygiderli ädimleriň edilmelidigini aýtdy. Bular kanuny we syýasy parahatçylygy ýola goýmak, ykdysady we transport integrasiýasyny çuňlaşdyrmak, sebit platformalaryny gurmak we gumanitar ynam gurşawyny döretmek. Mümkinçilik indi bar. Indi esasy mesele, bu mümkinçiligi uly döwlet jogapkärçiligi, syýasy kämillik we strategiki gözýetim bilen hakyky netijä öwürmek. Şeýle ýagdaý ýüze çyksa, Günorta Kawkaz ýakyn onýyllyklarda konfliktiň kartasyny taşlap, hyzmatdaşlygyň, howpsuzlygyň we ösüşiň nusgasy hökmünde hödürlenýän seýrek sebitleriň birine öwrüler 2026 © AZERTAC. Awtorlyk hukugy goralandyr. Maglumatyň ulanylyşy giperlink bilen görkezilmelidir