Şerife Gündüziň Bütindünýä daşky gurşaw gününiň habary: Tebigaty goramak durmuşy goramak diýmekdir

Prof. Dr. Şerife Gündüz 5-nji iýunda Bütindünýä daşky gurşaw güni mynasybetli Kıbrıs Postasy üçin makala ýazdy. Gündüz tarapyndan ýazylan makala aşakdaky ýaly: "Bütindünýä daşky gurşaw gününi hatyralamak: Tebigatda janly jandar bolmak Bütindünýä daşky gurşaw gününde tebigata adam gözleri bilen däl-de, seredýäris; Geliň, guşuň, arynyň, gurbaganyň, pyşbaganyň ýa-da orkide göz bilen seretmäge synanyşalyň Tebigatda ýaşaýan jandardygyňyzy bir salym göz öňüne getiriň Sen guş ... Uçup barýarka karýerleriň arasynda ýol tapjak bolýarsyň. Höwürtge gurmak üçin ygtybarly agaç gözleýärsiňiz. Bir gün ýaşaýan tokaýyňyzyň oda boýun bolandygyny görýärsiňiz. Agaçlar birnäçe minutyň içinde ýitip barýarka, diňe bir höwürtge däl, eýsem müňlerçe janly-jandaryň ýaşaýan ýeri hem kül bolýar Siz sosna agajysyňyz ... Gurak tomusdan soň topragyň suwsuzlygyny duýýarsyňyz we howanyň üýtgemeginiň täsiri sebäpli sany köpelýän sosna ýöriş mör-möjekleriniň basyşy bilen göreşýärsiňiz Siz deňiz pyşbagasysyňyz ... eggsumurtga goýjak kenara baranyňyzda, plastik galyndylara duşarsyňyz. Meduza üçin deňizde ýüzýän bir plastik halta ýalňyşyp, ony iýip bilersiňiz, şeýlelik bilen janyňyzy ýitirip bilersiňiz Kirpi ... Gijelerine iýmit gözläp aýlanyp ýörkäňiz, ýoluň gyralarynda, boş ýerlerde we akym düşeklerinde galan zibillerden geçmäge synanyşýarsyňyz. Plastik halka ýa-da taşlanan galyndylar durmuşyňyza uly howp bolup biler Sen gurbaga ... Durmuşyňa bagly batgalyk ýerleriň ýylsaýyn kiçelýändigini görýärsiň. Howuzlary guratmak, ýagyşyň azalmagy we howanyň üýtgemegi sebäpli sesiňiziň ýaňlanýan ýaşaýyş ýerleri has ýuwaşlaşýar Siz ary ... Iýip bilýän gülleriňiz azalýarka, töweregiňizdäki tebigy ýerler beton bilen çalşyrylýar. Şeýle-de bolsa, siziň ýitgiňiz diňe bir görnüşiň ýitmegi däl; Şeýle hem durmuş sikliniň gowşaýandygyny aňladýar Siz orkide ... diňe şu adada ösýän özboluşly görnüş. Şeýle-de bolsa, ýaşaýyş ýeriňiz günsaýyn kiçelýär. Betbagtçylyk, ýaşaýyş ýerleriniň ýitmegi we howanyň krizisi ýuwaşlyk bilen ýok bolmaga iterýär Bu gün Bütindünýä daşky gurşaw güni Bu gün bize möhüm bir hakykaty ýada salýar: Tebigat diňe bir adamlaryň ýaşaýan ýeri däl. Bu ada; Guşlar, arylar, kirpi, gurbagalar, pyşbagalar, agaçlar we müňlerçe dürli jandarlar bilen paýlaşýan umumy öýümiz Şeýle-de bolsa, gynansak-da, töweregimize seredenimizde, ýol kenarlarynda, akym düşeklerinde, boş ýerlerde, tokaý ýerlerinde we hatda kenar ýakalarynda galyndylary görmek adaty bir ýagdaýa öwrüldi. Groundere zyňýan ýa-da ulagymyzdan birnäçe minutda taşlan zibil onlarça ýyllap başga bir jandaryň durmuşyna täsir edip biler Biziň üçin diňe bir plastik çüýşe kirpi üçin päsgelçilikdir; pyşbaganyň ölüminiň sebäbi; Guşlaryň höwürtgesine daşalýan howply galyndylar bolup biler Howa krizisi, guraklyk, batgalyk ýerleriň ýitmegi, ýangynlar, hapalanmak, meýilleşdirilmedik gurluşyk we tebigy ýaşaýyş ýerleriniň kem-kemden kiçelmegi birleşende, janly-jandarlaryň tebigatda ýaşamak ugrundaky göreş gün-günden kynlaşýar Şol sebäpli Bütindünýä daşky gurşaw güni diňe daşky gurşaw hakda gürleşýän günümiz däl; Tebigaty paýlaşýan jandarlarymyzy ýada salýan we olaryň sessiz gykylyklaryny eşitmäge synanyşýan günümiz Belki, bu gün özümize şu soragy bermelidiris: Guş, kirpi, gurbaga, ary, orkide ýa-da deňiz pyşbagasy bolan bolsak, adamlaryň galdyran gurşawynda ýaşamak islärdikmi? Bu soraga jogap geljekde haýsy dünýäni terk etjekdigimizi hem kesgitlär Sebäbi tebigaty goramak diňe bir agaçlary, haýwanlary ýa-da ösümlikleri goramak bilen çäklenmeýär "Tebigaty goramak, durmuşyň özüni goramakdyr"