Prezident Ylham Alyýew we Italiýanyň Ministrler Geňeşiniň başlygy metbugata UPDATE 2 Wideo

4-nji maýda Azerbaýjan Respublikasynyň Prezidenti Ylham Alyýew we Italiýa Respublikasynyň Ministrler Geňeşiniň başlygy Jorjia Meloni metbugata beýanat berdiler AZERTAC ilki döwlet baştutanynyň beýanat berendigini habar berdi Ilki bilen, hanym premýer-ministr, sizi ýene-de Azerbaýjana tüýs ýürekden garşylaýaryn, Azerbaýjana hoş geldiňiz. Saparyňyzyň Azerbaýjan bilen Italiýanyň arasyndaky dostlukly gatnaşyklaryň ösmegine ýene bir goşant boljakdygyna ynanýaryn Countriesurtlarymyz strategiki hyzmatdaşlar, 2014 we 2020-nji ýyllarda strategiki hyzmatdaşlyk barada iki jarnama gol çekildi. Gatnaşyklarymyzyň esasyny düzýän bu iki resminama we resminamalarda görkezilen meseleler häzirki durmuşda öz beýanyny tapdy. Şu gün Azerbaýjanda bolmagyňyz Azerbaýjan-Italiýa gatnaşyklarynyň näderejede çuňdygyny ýene bir gezek görkezýär. Şu gün Ermenistanda bolandygyňyzy hemmeler bilýär. Ermenistanda programmaňyzy tamamlamak we Azerbaýjana gelmek biziň üçin aýratyn many berýär Bilşiňiz ýaly, syýasy gatnaşyklarymyz iň ýokary derejede. Şol bir wagtyň özünde söwda gatnaşyklarymyz hem gaty gowy. Italiýa Azerbaýjanyň söwda boýunça birinji ýerde durýar. Geçen ýyl söwda dolanyşygymyz takmynan 12 milliard dollar boldy. Elbetde, gatnaşyklarymyzyň esasy ugurlaryndan biri energiýa pudagyndaky hyzmatdaşlykdyr. Bu ýerde-de, ençeme ýyl bäri ygtybarly hyzmatdaş hökmünde birek-biregi goldaýarys. Azerbaýjan Italiýanyň nebit üpjünçiligi we gaz üpjünçiligi boýunça ikinji ýerde durýar. Biziň üçin Italiýa bazary nebit we gaz üçin möhüm ähmiýete eýe. Geçen ýyl Azerbaýjan 25 milliard kub metr tebigy gaz eksport etdi, 9,5 milliardy Italiýa bazaryna eksport edildi. Şu günki gepleşikleriň we gepleşikleriň dowamynda bu göwrümi artdyrmak barada pikir alyşdyk. Elbetde munuň üçin Günorta gaz koridorynyň bir bölegi bolan TAP taslamasyny giňeltmeli. Ol eýýäm belli bir derejede giňeldildi, ýöne bu amal dowam etdirilmeli Täze hyzmatdaşlygymyz bolan harby-tehniki hyzmatdaşlygymyz geljegi uludyr. Şu gün hem ara alnyp maslahatlaşyldy. Bilelikdäki taslamalary durmuşa geçirmek, bilelikdäki önümçiligi guramak, italýan tehnologiýalaryny Azerbaýjan maliýe çeşmeleri bilen utgaşdyrmak barada anyk pikirlerimiz bar. Bu barada giňişleýin ara alnyp maslahatlaşyldy Italiýa bazary biziň üçin gaty gyzykly. Premýer-ministriň ýolbaşçylygynda Italiýanyň ykdysadyýeti üstünlikli ösýär. Soňky birnäçe ýylda Azerbaýjanyň Döwlet nebit gaznasy Italiýanyň ykdysadyýetine takmynan 3 milliard dollar maýa goýdy. Bu maýa goýumlaryny täze taslamalara çekmek meselesi hem ara alnyp maslahatlaşyldy Elbetde, italýan kompaniýalary Azerbaýjanda üstünlikli iş alyp barýarlar. Häzirki wagtda Azerbaýjanda takmynan 130 italýan kompaniýasy işleýär. Olardan has köp bolmagyny isleýärin. Italýan kompaniýalary Garabagda we Gündogar Zangezurda basyp alyşdan azat edilen 23 taslamany durmuşa geçirdi we durmuşa geçirýär. Daşary ýurtlaryň kompaniýalaryna seretseň, Italiýa bu taslamalary durmuşa geçirmekde ýene-de öňdäki hatarda durýar. Elbetde, bu iş, söwda, söwda gatnaşyklary, kompaniýalaryň bilelikdäki işleri we beýleki meselelerden başga-da, bilim pudagy bolan iň möhüm ugry ýatdan çykarmadyk. Geçen ýyl Bakuwda Italiýa-Azerbaýjan uniwersiteti uly dabara bilen açyldy. Bu uniwersitet Azerbaýjanda bilimiň ösmegine uly täsir eder we goşant goşar. Bize berlen maglumata görä, 500-den gowrak talyp ol ýerde eýýäm okaýar we geljekde olar Azerbaýjanyň Italiýada we Italiýada Azerbaýjanyň hünärmenleri we tebigy ilçileri bolar. Şeýlelik bilen, dostlugymyz mundan beýläk ynam bilen dowam eder Hormatly premýer-ministr we wekiliýet agzalary, sizi ýene-de Azerbaýjana tüýs ýürekden garşylaýaryn. Oururdumyza hoş geldiňiz Soňra Italiýanyň Ministrler Geňeşiniň başlygy beýanat berdi Şu gün Bakuwda bolanyma örän şat. Elbetde, jenap Prezident Alyýewe we tutuş hökümete bize mähirli garşylanandygy we şu gün geçirilen örän netijeli gepleşik üçin ýene-de bir gezek sag bolsun aýdýaryn Häzirki wagtda ýurtlarymyzyň arasyndaky gatnaşyklar barada aýdanymda, meniň üçin syýasy taýdan möhümdir. Sebäbi Italiýanyň premýer-ministriniň Azerbaýjana resmi saparyndan 13 ýyl geçdi. Şeýle uzak möhletli boşlugy doldurmaly diýip pikir edýärin. Bu diňe bir biziň ýurtlarymyz däl baglanyşdyrýan dostlukly gatnaşyklarda, şeýle hem Italiýa bilen Azerbaýjanyň arasyndaky örän möhüm hyzmatdaşlygy görkezýär. Şeýle-de bolsa, gatnaşyklaryň hilinde uly böküş boldy. Elbetde, gaty giňişleýin söhbetdeşligimiz üçin sag boluň. Gepleşigimiziň esasynda hyzmatdaşlygymyzy hemişelik syýasy utgaşdyrmak arkaly üýtgetmäge razy bolduk. Bu ýerden, geljegiň ileri tutulýan ugurlaryny bilelikde kesgitläris. Meniň pikirimçe, häzirki ýaşaýan çylşyrymly halkara gurşawymyzda bu gaty möhüm saýlaw. Şeýle-de bolsa, töweregimizdäki durnuksyzlyk barha artýar we aramyzdaky anyk meseleleriň çözülmegi has möhüm bolýar. Şol aýdyň meseleleriň biri, elbetde, Italiýa bilen Azerbaýjanyň arasyndaky gatnaşyklar Elbetde, hyzmatdaşlygymyzy hemişe häsiýetlendirýän ugurlaryň biri energiýa pudagydyr. Russiýanyň Ukraina garşy agressiýa söweşi başlandan soň buýsanç bilen görkezýän ýurduň energiýa howpsuzlygynda Italiýa gaz we nebit eksporty aýgytly rol oýnaýar. Bu gatnaşyklary berkitmek barada aç-açan gürleşdik. Diňe üpjünçiligiň mukdary bilen däl, esasanam ähli ugurlardaky senagat hyzmatdaşlygynyň hili boýunça işlemeli. Energiýanyň we baglanyşyklaryň bir teňňäniň iki tarapydygyny bilýäris. Azerbaýjanyň Europeewropa bilen Aziýanyň arasyndaky esasy merkez hökmünde roluny güýçlendirmegini isleýäris. Bu nukdaýnazardan, Italiýa Europeanewropa bazaryna artykmaç derweze roluny oýnamaga hemişe taýyn. Şeýle meýilnamalaşdyrmagyň, ýurtlarymyzdaky önümçilik we senagat ulgamlarymyzyň iň amatly mümkinçiliklerini birleşdirip, uzak möhletleýin meýilnamalary talap edýändigi düşnüklidir. Şol sebäpli, syýasy hyzmatdaşlygymyzy kärhanalarymyz we işgärlerimiz üçin anyk mümkinçiliklere öwürmek üçin 2026-njy ýylyň ikinji ýarymynda Bakuwda işewürlik forumyny gurmagy meýilleşdirdik Prezident bilen ylalaşýaryn, bularyň hemmesini soňky ýyllarda Italiýada görnüp duran azerbaýjan maýa goýumlarynda ýa-da Azerbaýjan tarapy üçin uly göwrümli italýan maýa goýumlaryny görüp bolýar. Jenap Prezident, gepleşiklerimizde belläp geçişimiz ýaly, diňe bir ikitaraplaýyn däl, eýsem üçünji ýurtlarda hem strategiki meýilnamalary, ösüş meýilnamalaryny, 360 dereje döwrebaplaşdyrmagy durmuşa geçirmäge uly gyzyklanma bildirýän köp sanly italýan kärhanasynyň bardygyny tassyklap bilerin. Sebäbi energiýa biziň hyzmatdaşlygymyzyň ýeke-täk ugry däl. Başga-da köp ugur bar Anotherene bir möhüm ugur goranmak we howpsuzlyk. Bu ugurda, Italiýanyň howa giňişligi, deňiz howpsuzlygy, möhüm infrastrukturany goramak we ýokary tehnologiýalar ýaly ugurlarda Italiýanyň iň ajaýyp netijelerine baha bermek arkaly hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmak isleýäris. Senagat ulgamlarynyň arasyndaky hyzmatdaşlygyň bilim alyş-çalşyna, bilelikdäki ösüşe, sebitdäki durnuklylyga goşant goşup biljek geljekki ugurlary we ahyrky netijede senagat ulgamlarymyzy birleşdirýän faktorlary hödürleýän modelini teklip edýäris Şeýle-de bolsa, biziň dostlugymyz gatnaşyklarymyzda, jemgyýetlerimiziň arasyndaky baglanyşyklarda we medeni baglanyşyklarymyzda çuňňur kök urýar. Azerbaýjan Diplomatik akademiýasynyň garamagynda Bakuwda açylan uniwersitet, respublikanyň prezidenti Mattarellanyň gatnaşmagynda Italiýanyň bäş abraýly uniwersiteti bilen bilelikde döredildi. Netijede, bularyň hemmesi umumy maksadymyzyň simwoliki pursatlary: medeniýet, geljek nesiller, halklarymyzyň arasyndaky gatnaşyklar, medeniýet we azyk howpsuzlygy babatynda şu gün baglaşan şertnamalarymyz. Bularyň hemmesi bir ugurda ösýär Elbetde, prezident Aliýew bilen Eýran bilen baglanyşykly krizisden başlap, sebitimizde bolup geçýän wakalara çenli hemmämizi gyzyklandyrýan esasy halkara meseleler barada pikir alyşdyk. Elbetde, Eýran bilen umumy serhedi bolan we Eýran bilen uzak taryhy bolan bir ýurduň prezidentiniň pikirini diňlemek meniň üçin gaty gyzyklydy. Bu krizisiň gysga wagtda gutarmagyny ýene bir gezek arzuw edýäris. Bu maksada laýyk gelýän islendik inisiatiwany goldamak we sebitde durnuklylygy ornaşdyrmak borjumyzy ýene bir gezek nygtadym. Şeýle hem, Eýranda howp abanýan we ýurtdan çykmaga mejbur bolan köp sanly italýan raýatyny ewakuasiýa etmekde Italiýa üçin zerur operasiýalary amala aşyrandygy üçin Azerbaýjanyň prezidentine we ähli häkimiýetlerine minnetdarlygymy bildiresim gelýär. Bu meselede siziň tarapyňyz doly çäreleri gördi, has takygy, Tährandaky ilçihanamyzyň Bakuw şäherine wagtlaýyn howpsuzlyk şertlerinde göçürilendigi üçin sag bolsun aýdýaryn. işini goldadyňyz. Bu biziň dostlugymyzy görkezýän başga bir element Azerbaýjan bilen Europeanewropa Bileleşiginiň arasyndaky gepleşikleri güýçlendirmegiň möhümdigini belledik. Energetika we ulag Europeewropanyň has möhüm rol oýnap biljek we etmeli iki ugry. Şeýlelik bilen, maýa goýumlary üçin goldaw, Azerbaýjanyň energiýa torlaryna we halkara transport ýollaryna has uly integrasiýa üpjün edilip bilner Ermenistan bilen gatnaşyklary ara alyp maslahatlaşdyk. Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň beren itergi netijesinde taryhy tapgyry görkezýän Italiýanyň kadalaşmagy doly goldaýandygyny gaýtaladym. 2026-njy ýylda bu ugurda möhüm ýyl bolup biler diýip pikir edýärin, sebäbi bu dinamiki sebitiň doly potensialynyň ulanylmagy gaty möhümdir. Şeýle hem, Ukrainada adalatly we dowamly parahatçylyga gönükdirilen diplomatik tagallalar öz miwesini bermelidir. Sebäbi biziň ýurtlarymyz köp goldaw berdiler we Ukrainanyň halky tarapyndan goldaw berdiler Gysgaça aýdylanda, iş wagtynda bizi birleşdirýän köp mowzuk bar. Aýdyşym ýaly, bu zatlary bilelikde edip bileris. Sözümiň ahyrynda, aç-açan meseleleriň az bolan döwründe ýaşaýandygymyzy gaýtalaýaryn we şeýle ýagdaýlar az bolanda biri-birimize has ýakynlaşmagymyz tebigy zat. Şol sebäpli Italiýa Azerbaýjan bilen möhüm hyzmatdaşlygyny uzak möhletleýin hyzmatdaşlyk hökmünde görýär we geljekde uzak möhletli bolmagyny isleýär Jenap Prezident, mähirli garşylanmagyňyz we biziň bilen geçiren gyzykly söhbetdeşligiňiz üçin ýene-de bir gezek sag bolsun aýdýaryn 2026 © AZERTAC. Awtorlyk hukugy goralandyr. Maglumatyň ulanylyşy giperlink bilen görkezilmelidir