Prezident Ylham Alyýew, 2026-njy ýyldaky Bütindünýä daşky gurşaw gününe gatnaşyjylara ýüzlenýär

Azerbaýjan, BAKU, 5-nji iýun Trend salgy görkezýär: Bütindünýä daşky gurşaw güni mynasybetli hemmäňizi gutlaýaryn Bu global dabaralary sebitde ilkinji gezek geçirmek Azerbaýjan üçin möhüm waka boldy. Bu, Azerbaýjanyň halkara derejesinde daşky gurşaw baradaky habardarlygy ýokarlandyrmakdaky işjeň roluny we planetamyzy goramak boýunça köpçülikleýin tagallalara goşýan goşandyny görkezýär 21-nji asyrda daşky gurşawy goramak halkara jemgyýetçiliginiň umumy jogapkärçiliginiň arasynda durýar. Howanyň üýtgemeginiň ýylsaýyn köpelmegi, suw, biodürlüligiň ýitmegi, ýerleriň zaýalanmagy, hapalanmagy, aşa yssy ýaly tebigy baýlyklaryň azalmagyny çaltlaşdyrmagy, gyssagly çäreleri talap edýän esasy baglanyşykly prosesleriň biridir Planetamyzyň öňünde durýan daşky gurşaw meseleleri diňe bir ekosistemalara däl, eýsem durnukly ösüşe, jemgyýetiň saglygyna, ýurtlaryň abadançylygyna we gülläp ösmegine-de zyýanly täsir edýär. Geljekki nesilleriň abadançylygy häzirki döwürde bu kynçylyklary nädip çözmelidigimize baglydyr Azerbaýjanda bu jogapkärçilige çynlakaý çemeleşýäris we daşky gurşawy goramak babatynda giň gerimli başlangyçlary durmuşa geçirýäris. Suw we gurakçylygyň tutuş ýurt boýunça ýygylygynyň artýandygyna şaýat bolýarys. Suw ýetmezçiligi diňe bir Azerbaýjan üçin däl, eýsem tutuş sebit üçin çynlakaý alada döredýär. Soňky iki asyryň dowamynda hasaba alnan taryhy iň pes derejä ýeten Hazar deňziniň derejesiniň peselmegi meseläniň agyrdygyny görkezýär Arassa gurşawyň we “ýaşyl ösüşiň” maksady, 2030-njy ýyla çenli Azerbaýjanyň sosial-ykdysady ösüşi üçin bäş esasy milli ileri tutulýan ugurlaryň biri hökmünde kesgitlenildi. Bu ileri tutulýan ugurdan ugur alyp, ýaşyl meýdanlary we tokaý meýdanlaryny ösdürmek, suw çeşmelerinden we durnukly energiýa çeşmelerinden netijeli peýdalanmagy üpjün etmek we galyndylary dolandyrmak üçin häzirki zaman infrastrukturasyny döretmek üçin maksatly işler alnyp barylýar Biodürlüligi gorap saklamak üçin Azerbaýjan ýörite goralýan tebigat ýerlerini hem giňeldýär. Köp sanly ýadygärlikleri, şeýle hem sebitleýin we ýerli endemiki ösümlik görnüşlerini özünde jemleýän täsin tokaý massasy bolan Hyrkan tokaýlary, Azerbaýjanda UNESKO-nyň Bütindünýä mirasynyň sanawyna ýazylan ilkinji tebigy ýerdir Gynansak-da, 30 ýyl töweregi wagt bäri basyp alan ýerlerimiz ekoside we urbisidlere sezewar edildi. Bu sebitlerde ekologiki deňagramlylygyň bozulmagyna sebäp boldy. Mundan başga-da, ozalky basyp alnan ýerlerde gömülen minalaryň köpüsi şu güne çenli daşky gurşawa uly zyýan ýetirmegini dowam etdirýär Territorieserleri azat edilenden dessine, Azerbaýjan Garabag we Gündogar Zangezur ykdysady sebitlerinde giň gerimli dikeldiş we dikeldiş işlerine başlady. “Akylly şäher” we “akylly oba” düşünjelerine, ýaşyl energiýa taslamalaryna we häzirki zaman tehnologiýalaryna laýyklykda infrastrukturany täzeden gurmak ekosistemanyň dikeldilmegine goşant goşar Şol bir wagtyň özünde resmi taýdan ýaşyl energiýa zolaklary diýlip yglan edilen Garabag we Gündogar Zangezur, gün, ýel we gidroelektrik çeşmeleri ýaly güýçli täzelenip bilýän energiýa potensialyny hödürleýär. Greenaşyl energiýany ösdürmek Azerbaýjanyň syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biridir Bütindünýä daşky gurşaw güni: “Tebigatdan ylham aldy. Howa üçin. Geljegimiz üçin” atly global çagyryş astynda, howanyň hereketi bilen tebigatyň arasyndaky baglanyşygy çuňlaşdyrmagyň zerurlygyna ünsi jemleýär Häzirki wagtda howa krizisi serhetlerden geçýär we halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmegi hökmany edýär. COP29 başlyklyk eden döwründe Azerbaýjan howanyň diplomatiýasy we köptaraplaýynlygy üçin möhüm platforma üpjün etdi, şeýle hem ösýän we ösen ýurtlaryň arasynda köpri gurmak üçin global raýdaşlygy berkitdi. Azerbaýjanyň COP mirasy hökmünde “Bakuwda öňe gidişlik” taryhy karar berdi COP29-dan bäri, howanyň ýolbaşçylygy dowam etdi we bary-ýogy iki hepde öň Bütindünýä şäher forumynyň 13-nji sessiýasy - rekordlar boýunça iň ulusy Azerbaýjan tarapyndan geçirildi. Bu çäre, halkara hyzmatdaşlygy güýçlendirmek we hemmeler üçin durnukly, elýeterli we howanyň çydamly ýaşaýyş jaýlaryny ösdürmek üçin anyk çäreleriň zerurdygyny nygtaýan Baku Hereket çagyryşynyň kabul edilmegi bilen tamamlandy Azerbaýjan global daşky gurşawy ösdürmekde işjeň rol oýnamagyny dowam etdirer geljekki nesillere ýaşyl we dowamly miras galdyrmak maksady bilen köptaraplaýyn hyzmatdaşlygy ösdürmek arkaly gün tertibi Sözümiň ahyrynda, bu çärä üstünlik arzuw edýärin. ''