«Prada киген әзәзіл-2»: Сырты жылтыр, іші бос фансервис - Аналитический интернет-журнал Власть

Қазақстанда прокатқа 2000 жылдардың басында аңызға айналған фильмнің жалғасы шықты. Жоғарғы сән әлеміне тап болып, зеректігі мен адалдығының арқасында қатыгез бастығы — нағыз әзәзілдің сеніміне ие болған дарынды қыз туралы хикая Әттеген-ай, жаңа жоба сиквелдерге тән қарғыстан айналып өте алмады және ескі хиттің есебінен тағы бір мәрте табыс табудың амалы болды. Бұған ешкім шүйлікпес десек те, неге соншалықты жұтаң шыққаны түсініксіз Ғалия Байжанова заманауи әлемнің белгілеріне қарамастан, жаңа фильм неліктен өткеннің сарқыншағы болып көрінетінін баяндайды Фильмнің бірінші бөлігі шыққанына 20 жыл өтті, әлем адам танымастай өзгерді: пандемияны, қаржы дағдарысын, #Metoo қозғалысын бастан өткерді; гендерлік және нәсілдік алуандыққа қол жеткізді; Вайнштейн мен Эпштейн сияқты тиісуге болмайтын тұлғаларды тұғырынан тайдырып, кәнсіл мәдениетін енгізді; цифрлық революция, жасанды интеллект және тағы басқа кезеңдерге куә болды. Бірақ бұл дүниеде тек бір нәрсе өзгермейді, ол — Голливуд сценаристерінің инерциясы. Олар жаңа заманның белгілерін сәнді киім ретінде ғана пайдаланады. Қызметкерлерін адам құрлы көрмейтін басшылар — қалыпты жағдай, ал бұл дүниеде кез келген мәселе ықпалды таныстардың қоңырауымен шешіледі деп сендіргісі келеді Сыншылардың көбі бұл туынды түпнұсқаға деген үлкен құрметпен түсірілген деп жазды. Шындығында солай, бірақ мұнда Энн Хэтэуэйдің кейіпкеріне деген құрмет қана жетпейді. Фильмнің жаңа бөлімінде ол әлі де көзге түсу үшін жанұшыра тырысатын қолбала күйінде қалыпты. 20-25 жасындағы бұл қылығы «Бәрекелді, жарайсың! Бабын тауып, бәрін реттеді, бастығына қарсы ұйымдастырылған қастандықты алдын ала ескертіп, ешкімді сатпады» деп сүйсіндірсе, 40-45 жасындағы мұндай мінез-құлық психологтың көмегін қажет ететін Стокгольм синдромына көбірек ұқсайды. Ешкім де әсіре мінсіз, біреудің шамына тимейтін, сақ әрі жағымсыз мағынадағы сәнді кино сұрап отырған жоқ, бірақ көне жәдігерді 20 жылдан кейін қайта шығарып жатса, тым болмаса таңғалдыруға болар еді Бірінші бөлімнің соңын еске түсірейік: Андреа, яғни Энди (Энн Хэтэуэй) жылтырақ әлемнің токсик ортасынан біржола кетуге бел буады, соның белгісі ретінде телефонын субұрқаққа лақтырып жіберіп, өз еркімен тәуелсіз БАҚ-қа жұмысқа кетеді. Жаңа жұмысқа қабылдау кезінде жаңа бастығы оның экс-басшысы Миранда Пристлиден (Мерил Стрип) факс келді деп айтады. Онда Миранда «көмекшілерімнің ішінде бәрінен де көңілімді қалдырғаны Энди болды, бірақ оны жұмысқа алмасаң, ақымақ боласың» деп жазыпты. Жаңа картинада Энди — журналистикадағы жұмысы үшін марапаттар иеленіп жүрген жұлдыз. Солардың бірін табыстап жатқан сәтте бүкіл ұжымның оңтайландыру мақсатында жұмыстан қысқартылғаны туралы хабар жетеді. Энди баспасөзге мәлімдеме жасаған кезде, мәселені басу үшін оған сол холдинг ішіндегі, әлі күнге дейін Миранда Пристлидің билігі жүріп тұрған баяғы «Подиум» (Runway) журналынан жақсы қызмет ұсынады Андреаның мәртебесі өскенімен, бұрынғы бастығы үшін ол әлі де ешкім емес. Миранда оның есімін де есінде сақтамаған. Энди оның дегенін істемейінше, сән әлеміндегі мыстанның жүрегін жібіту оңай емес. Бірінші бөлімде ол қолжазба күйіндегі «Хәрри Поттердің» жаңа бөлімін тауып беруі керек болса, бұл жолы Энди миллиардердің әйелі Саша Барнстан (Люси Лью) эксклюзив сұхбат алуға тиіс. Ары қарай бәрі бірінші фильмдегідей жалғасады, тіпті көлік ішіндегі соңғы әңгімесі сияқты майда-шүйде көріністерге дейін қайталанады Авторлар бірінші бөлімнің сценарийін алып, оның шаңын қағып, қазіргі заманға барынша бейімдеу үшін қолдан келгенше қысқартқан сияқты. Танымал брендтермен жасалған көптеген келісімшартты қосуды ұмытпапты, Донателла Версачеден бастап Леди Гагаға дейінгі миллиондаған камеоны толтырып тастапты. Айтпақшы, соңғысы — әрқашан дерлік нашар фильмнің белгісі. Әдетте бұл картинаның драматургияға бас қатырмай, тек белгілі бір аудиторияның көңілін тауып, фанаттар үшін жұмыс істейтінін білдіреді Сын-ескертпенің бір бөлігін айтып өттік: әлем айтарлықтай өзгерсе де, фильм ескі үлгімен жасалған. Арада 20 жыл өтсе де, Хэтэуэйдің кейіпкері құрметке лайық жеке тұлға емес, бастығына тәуелді болып қалған әйел сияқты көрінеді Бұл жағдай одан бетер жынға тиеді, өйткені ол мұнда тәуелсіз, «ақылды» журналистиканың бейнесі еді. Осы арқылы авторлар бұл салаға үкім кескендей болады. Энди өмір бойы салмақты мәтіндер жазып, тіпті сол үшін марапаттар да алған. Бірақ қазір олар ешкімге қажет болмай қалды. Өйткені бәріне қаралым мен кликбейт қана керек, ал сараптама мен зерттеу — өткен заманнан қалған дүние сияқты. Сондықтан зерек Энди бұрынғы жұмысына жолы болмаған адам ретінде оралып, қайтадан өзін мойындатуға тырысады Бір жағынан, мұның бәрі шындық. Журналистика (әсіресе мерзімді басылымдар) қиын дағдарысты бастан кешіп жатыр. Мақалалар қысқа, қарапайым (яғни, қарабайыр) және алгоритмдерге түсінікті болуға тиіс. Instagram-дағы рилс немесе TikTok-тағы видео сияқты қысқа болуы шарт. Сән журналдарының да дәуірі өтіп барады, бәрі цифрлық форматқа көшіп, жарнамаға жұмсалатын ақша қысқарып жатыр. Ал мұқабаға бұрын бас редакторлардың тәкаппарлығынан ол жерге ешқашан жолай алмайтын блогерлер, тиктокерлер мен өзге де инфлюенсерлер шыға бастады. Енді бәрін талғамы мінсіз бас редактор емес, мәртебелі алгоритм шешетін болды Мұнда авторлар тәуелсіз журналистиканы келемеждеп, «олардың іш пыстырар әрі қызықсыз әлемін» күлкіге айналдырады, сән әлеміне бұл өзгерістер әсер етпеген сыңайлы кейіп танытады. Негізінде олай емес Жаңа әлемнің белгісі ретінде мұнда Миранданың пальтосы мен сөмкесін ешкім тасымайтыны ғана көрсетілген. Кадр бөліміне (HR) шағым түскеннен кейін мұндай әрекетке тыйым салынған. Бірақ іс жүзінде қазір бір ауыз сөзімен бәрін шешіп тастайтын ықпалды тұлғалар қалған жоқ. Бас редакторлардың ешқайсы сұмдық қымбат көліктермен жүрмейді, миллиондаған аудиториясы бар Леди Гаганың алдында тәкаппарлық таныта алмайды. Екінші бөлімде Эндидің бүкіл фильм бойы «қожайынының» көңілін табуға тырысып, жалтақтап соңынан жүгіріп жүргенін көргенше, Миранданың зумерлермен алысып, өзінің икона екенін көрсетіп, оларды талғамымен жеңгенін немесе салмақты журналистикадан келген Эндидің кәсіби маман ретінде сән журналын шаң қаптырғанын көрген әлдеқайда қызық болар еді Фильмде брендтер мен сәнді киімдерді кезек-кезек көрсетіп, аты дардай жұлдыздарды тартқанымен, қызық дүние шықпаған. Тіпті бірінші бөлімдегі кейіпкерлердің бәрі — Мерил Стрип пен Энн Хэтэуэйден бөлек, «Подиумның» креатив директоры Найджел (Стэнли Туччи) мен Миранданың бұрынғы көмекшісі Эмили (Эмили Блант) ойнаса да, фильм өткенге деген сағынышты оята алмады. Айтпақшы, Эмили дәрежесін өзгертіп, сән журналынан ритейлге ауысқан. Енді ол әзәзіл бастығының қыңырлығына көніп, кофесін тасып, лақтырған пальтосын көтеріп жүретін көмекші емес, Dior сән үйін басқарып отырған дива Фильмге жаңа кейіпкерлер қосылғанымен, олардың бәрі қызықсыз әрі қарапайым болып шыққан. Эндидің жаңа махаббаты — австралиялық жылжымайтын мүлік магнаты (Патрик Брэммалл), банк шотындағы қомақты ақшасына қарамастан, оның бейнесі іш пыстырады; Миранданың жаңа күйеуі — фильм бойы бірде-бір қырымен ерекшелене алмаған музыкант (Кеннет Брана); аңқау миллиардер Бенджи Барнс (Джастин Теру); баспагер Ирвтің дөрекі ұлы (Би Джей Новак), ол спортқа арналған киім киіп жүреді, сәнмен шаруасы жоқ, оған тек ақша болса болды Эндидің көмекшісі Джин (Хелен Джей Шен) — бір құшақ дипломы бар, мансап үшін басын тауға да, тасқа да соғуға дайын, кезекті бір таптаурынға айналған азиялық қыздың бейнесінде көрінеді. Айтпақшы, осы кейіпкер үшін туынды қатты сынға ұшырады, тіпті Оңтүстік-Шығыс Азиядағы прокаты сәтсіз бола ма деген қауіп бар Жаңа кейіпкерлердің ішінен мінсіз кәсіби көмекші Амари (Симона Эшли) қызық көрінді, оның өзі Миранда біреудің намысына тиетін сөз айтып қоюға шақ қалғанда, оны түзетіп отыратын санаулы көріністің арқасында ғана. Авторлар бұл әлемнің тек сыртқы көрінісіне көңіл бөліп, ішкі драматургиясын назардан тыс қалдырған сыңайлы Бірінші фильмнің тартымды тұсы киімде, сән әлемінде немесе мінезі ауыр Миранда Пристлидің токсик әрекетінде емес еді. Оның бүкіл сыры — екі әйелдің бейнесінде: бірі — темірдей төзімі мен мінсіз талғамының арқасында бүкіл өмірін ең танымал сән журналының басында өткізіп, көпшілікке ұнай бермейтін шешім қабылдаса да, трендтерді қалыптастырған жан. Ал екіншісі — өз ісіне сондай адал, токсик әлем (тартымды болса да) мен оның басты иконасынан еш тайсалмай бас тарта алған жас қыз. Әттең, жаңа фильмдегі Эндиден оның көлеңкесі ғана қалған Фильмде Энн Хэтэуэйдің кейіпкері Манхэттеннің қақ ортасындағы салтанаты келіскен пәтердегі диванда отырып, «бәрін тек пайда үшін істеп, бір идеяны ақша әкеліп тұр екен деп, түбіне жеткенше пайдалана беруге болмайды» деп толғанады. Расында да солай. Ендеше, неге өздеріңіз бұлай істедіңіздер? Десе де, бұған жауап дайын. Бұл жобаның жарыққа шығуына жалғыз шынайы себеп — бүкіл әлемдегі сәнқой қауымның кинотеатрға жиналып, айрықша әдемі премьераны тамашалауы болған сияқты