Populizmiň kölegesinde Günorta Kipr saýlawlary - Asym Akansoý

Sundayekşenbe güni Günorta Kiprde geçiriljek saýlawlaryň syýasy deňagramlylygy düýpgöter üýtgetmek üçin mümkinçilikleri çäkli ýaly. Şeýle-de bolsa, öňki surat bilen deňeşdirilende, faşistik ELAM-yň bölekleýin ýokarlanmagy aýratyn bellärliklidir. Mundan başga-da, göni demokratiýa hereketi we ALMA-nyň meşhurlyk gazanmagy möhüm ähmiýete eýe bolan wakalardan biridir Iki merkezli partiýanyň, DISI we AKEL-iň bu saýlawlarda sesini ýitirjekdigi mälim. Kliridis partiýasy DISY-nyň takmynan on göterim sesini ýitirendigine we AKEL-iň takmynan dört göterim sesini ýitirendigine aýratyn üns berilmelidir Populizmiň ýaşy korporatiw oturylyşyklarda çynlakaý könelişýär. Näbellilik sebäpli döredilen syýasy giňişligiň guramaçylykly syýasy partiýalara ep-esli derejede täsir edip biljekdigi hakykat. Bu Kipre mahsus däl; Bütin dünýäde gyzgalaňly ara alnyp maslahatlaşylýan hadysadyr. Ideologiki okdan daşlaşýan syýasatda korrupsiýa we immigrantlara garşy duýgy populist partiýalaryň iň köp iýýän iki esasy mowzugyna öwrülýär Neoliberal döwür bilen deňsizlik, garyplyk we durnuksyzlyk kapitalizmiň iň görnükli aýratynlyklaryna öwrüldi. Neoliberal syýasat garyplygy we howpsuzlygy çuňlaşdyrsa-da, sosial gatlaklaryň arasyndaky girdeji deňsizligini ýokarlandyrdy. Häzirki wagtda dünýädäki orta gatlak krizisiniň esasy sebäbi şu. Bu tendensiýa, ilkinji on göterim bilen jemgyýetiň galan böleginiň arasynda aýylganç ykdysady boşluk döredýär. Bu ýagdaý diňe bir ykdysady maglumatlar bolmakdan ýüz öwürýär we kapitalizmiň sosial esasy bolan orta gatlagy ýok edýän gurluş gapma-garşylygyna öwrülýär Beýleki tarapdan, global kapitalizmiň gözegçiliksiz kapitaly we zähmet hereketleri ýerli sosial segmentlere ýaramaz täsir edýän hem bolsa, arzan immigrant zähmeti köp ýerlerde ýerli ilat tarapyndan duşmançylyk bilen garşylanýar. Dürli jemgyýetçilik gatlaklary şahsyýet syýasatyny kabul edýär we ksenofobiýany jynsparazlyga öwrüp biler. Edil şonuň ýaly-da, ulgamyň esasan korrupsiýa gatnaşyklary arkaly emele gelendigi we bu ulgamdan peýdalanmak bilen ilkinji on göterim baýlaşmagy korrupsiýa garşy sosial reaksiýany hem ýokarlandyrýar Günorta Kipr saýlawlaryndaky partiýalara seredenimizde, ALMA korrupsiýa garşy ritorika boýunça hereket etse-de, Kipr meselesi ýa-da ykdysadyýet ýaly esasy temalara takyk garaýyş görkezmeýär; Näbellilik bilen has köp iýmitlenýär. Againene-de Fidias Panayiotou-nyň göni demokratiýa hereketi populizmiň merkezinde durýar we syýasaty belli bir çäklere laýyk gelmeýär; Hatda syýasaty ýöretmeýändigini hem aýdyp bolar. Bu iki gurluşyň has möhümi hökmünde görüp boljak Wolt Europaewropa, merkezinde Europeanewropa Bileleşigine gönükdirilen syýasaty ýerleşdirýär. Bosagadan geçmegine garaşylýan taraplaryň biridir Bu ýerde möhüm bir düşünjäni bellemek möhümdir: Esasanam ýaş saýlawçylaryň arasynda "synag edilmedik" täze partiýalara mümkinçilik bermek üçin güýçli tendensiýa bar. Faşistik ELAM-yň hakyky ses potensialynyň alty-ýedi göterim aralygyndadygy öýdülse-de, immigrantlara garşy duýgular sebäpli döredilen atmosfera sebäpli bu saýlawda seslerini takmynan bäş göterim ýokarlandyrmagy uly mesele Şeýle hem sesleriň pesligi bilen Günorta Kiprde syýasata elmydama täsir eden DIKO-nyň we esasanam EDEK-iň bu saýlawlarda pese gaçandygyny bellemelidiris. EDEK-iň bosagadan aşak düşmek howpy we DIKO sesleriň takmynan dört göterimini ýitirmegi syýasy ulgamyň üýtgeýän institusional dinamikasyny görkezýär. Köp ýyl bäri ulgamda kiçi hyzmatdaş bolan bu iki partiýanyň pese gaçmagy, Wasos Lissarides we Spyros Kyprianou ugrundaky adaty Makarios syýasatynyň daralandygyny aňladýarmy? Aslynda takyk däl. Has dogrusy, bu syýasy ugur dürli partiýalaryň arasynda dargadyldy diýmek bolar Biziň içimizdäki populist pursatda, populist syýasy partiýalaryň üýtgemegi uly kynçylyklary döredýär. Syýasy partiýalaryň birnäçe ýylyň içinde çalt ýokarlanmagy ýa-da ýiti pese gaçmagy indi adaty bir zat. Şeýle-de bolsa, syýasy modelini adamlara gönükdirilen, guramaçylyk ukybyna we demokratik institusionalizme esaslanýan partiýalar, aýlawly kynçylyklary başdan geçirseler-de uzak möhletleýin hemişelikligini saklap bilerler. Dünýä mysallary muny aýdyň görkezýär Bu nukdaýnazardan populizmiň syýasy saýlawdygyny we şu güne çenli hiç ýerde durnukly bolmandygyny bellemek gerek. Syýasy ulgamlar ahyrsoňy institusional we prinsipial gymmatlyklara gaýdyp geler; Adamlary, ýörelgeleri, gatnaşygy, wekilçiligi we guramaçylykly syýasaty merkezleşdirýän gurluşlara tarap çekilýär AKEL we DISY günortadaky saýlawlarda ýene boýn we boýun Netije bilen saýlaw gutusyndan çykmagyna garaşylýar. Şeýle-de bolsa, öňküsi bilen deňeşdirilende sesini ýitirseler-de, syýasy jogapkärçiligiň agramy henizem olaryň egnine düşer