Gazagystanlylar näme üçin kredit kartoçkalaryny ýygy-ýygydan ulanyp başladylar - bilermenleriň pikiri

Milli bank, Kazinform redaktorlarynyň resmi haýyşyna jogap edip, 2026-njy ýylyň 1-nji ýanwaryna çenli ýurtda 42,6 million işjeň töleg kartoçkasynyň bardygyny, şolardan 4,6 millionynyň kredit kartoçkasydygyny habar berdi. Olaryň paýy 11% boldy. Şol bir wagtyň özünde, kredit kartoçkalarynyň sany 1,1% azaldy. 2026-njy ýylyň 1-nji apreline çenli kartoçkalaryň umumy sany 42,3 milliona, kredit kartoçkalary bolsa 4,3 milliona çenli azaldy, bu bolsa umumy göwrümiň 10 göterimine deňdir Diňe birinji çärýekde kredit kartoçkasy bazary takmynan 300 müň birlik azaldy. Kartlaryň umumy sany bilen deňeşdirilende, bu ortaça peseliş ýaly bolup görünýär, ýöne bu tendensiýa sarp edijileriň özüni alyp barşynyň kem-kemden üýtgemegini we karz alnan gurallary ulanmaga has deňagramly çemeleşmäni görkezýär “R-Finans” -yň ykdysatçy we maliýe geňeşçisi Arman Baýganow, kredit kartoçkasynyň özi-de oňyn ýa-da otrisatel gural däldigini, ulanyjynyň maliýe düzgün-nyzamynyň möhümdigini belleýär. Onuň pikiriçe, sarp edijiniň özüni alyp barşyny tapawutlandyrmak we karz önümleriniň ösüşini ýa-da peselmegini diňe ilat üçin töwekgelçilikler bilen baglanyşdyrmak möhümdir; Kredit kartoçkasynyň özi adamy baglanyşdyrýar, ilat üçin amatly - islän wagtyňyz alyp bilersiňiz. Banklar üçin bu maliýe önümlerini satmak we çykarmak üçin oňat gural. Hereöne bu ýerde iki esse gatnaşyk bar: eger bir adam maliýe düzgün-nyzamyny döreden we anyk maliýe meýilnamasynyň çäginde karz fondlaryny ulanýan bolsa, bu gowy. Arman Baýganowyň pikiriçe, oýlanman geçirýänler başga sorag Hünärmen, karz önümleriniň karz ýüküni awtomatiki ýokarlandyrmaýandygyny we olaryň täsiriniň karz alyjynyň maliýe sowatlylygyna we özüni alyp barşyna gönüden-göni baglydygyny nygtaýar Karz pullary ýüki artdyrýar öýdemok. Bu şol bir maliýe guraly. Bir adamyň çykdajylary üçin anyk maliýe meýilnamasy bar bolsa we karz alnan serişdeleri paýhasly ulanýan bolsa, kredit kartoçkasy negatiw faktor däl. Girdejiniň derejesiniň adamyň maddy durnuklylygyny kesgitlemeýändigini bellemelidiris. Has möhüm faktor şahsy býudjeti dolandyrmak we borçnamalary wagtynda ýerine ýetirmek ukybyna öwrülýär. Bu adamyň baý ýa-da pes girdejili bolmagyna bagly däl. Incokary girdejili adamlar bar, ýöne şol bir wagtyň özünde maliýe sowatlylygynyň ýoklugy sebäpli gijä galýarlar. Munuň tersine, pes girdejili adam karz çäginden paýhasly peýdalanyp, mümkinçiliklerinden çykyp bilmez diýip düşündirýär Onuň pikiriçe, kredit kartoçkalarynyň sanynyň azalmagy ilatyň arasynda maliýe habardarlygynyň kem-kemden ýokarlanmagy, bölekleýin meýilnamalar we debet önümleri ýaly alternatiw gurallaryň ösmegi bilen baglanyşykly bolup biler. Bu şertlerde sarp edijiniň özüni alyp barşy has rasional bolýar we çykdajylary meýilleşdirmäge gönükdirilýär Hünärmeniň belleýşi ýaly, geljekki dinamika banklaryň syýasatlaryna däl-de, eýsem ilatyň maliýe sowatlylygynyň derejesine we karz alyjylaryň öz çykdajylaryna gözegçilik etmek ukybyna bagly bolar Inurtda karz alýanlaryň ýarysynyň diýen ýaly dört ýa-da has köp karzynyň bardygyny bellemelidiris