Ilkinji Amur gaplaňlary Gazagystana getirildi

Ile-Balhaş döwlet tebigy goraghanasynda gaplaň ilatyny dikeltmek maksatnamasyna gatnaşmak üçin dört Amur gaplaňy Russiýadan Gazagystana getirildi. Habarowsk we Primorskiý sebitlerinde tutulan iki uly ýaşly haýwan we iki ýolbars çagasy hakda aýdýarys Iberilmezden ozal haýwanlar köpeliş saglygyny barlamak ýaly zerur barlagdan geçdiler. Şondan soň olary Aeroflot reýsinde Gazagystana alyp gitdiler. Rus metbugatynyň habaryna görä, gaplaňlar ilki uçar bilen Almaty şäherine, soňra dikuçar bilen Ile-Balhaş goraghanasyna äkidilipdir Indi rus we gazak hünärmenleri haýwanlary uýgunlaşdyrmak we aklimatizasiýa etmek bilen meşgullanýar. Bu etap tamamlanandan soň gaplaňlary ýabany ýere goýbermek meýilleşdirilýär. Haýwanlaryň geçirilmegi Gazagystanda gaplaňlary dikeltmek boýunça halkara maksatnamanyň bir bölegine öwrüldi Igerolbarsyň Gazagystana gaýdyp gelmegi meselesi 2010-njy ýyldan bäri ara alnyp maslahatlaşylýar. 2017-nji ýylda Gazagystanyň hökümeti we Bütindünýä ýabany tebigat gaznasy Merkezi Aziýada gaplaňy dikeltmek maksatnamasynyň durmuşa geçirilmegi barada memoranduma gol çekdi. Bu maksatnama azyndan 35 ýyl işlenip düzülendir we territoriýany taýýarlamagy, haýwanlary tebigy gurşawa goýbermegi we olaryň sanyna has köp gözegçilik etmegi öz içine alýar “Ile-Balhaş” döwlet tebigy goraghanasy ilaty dikeltmek üçin saýlandy. Ekologiýa we tebigy baýlyklar ministrliginiň habaryna görä, geljekde bu sebitde takmynan 50 ýolbars ýaşap biler. Goraghanada günorta Balhaş sebitiniň tebigy şertlerini göz öňünde tutup saýlandy, bu ýerde suw joşmasy we tugai ekosistemalary gaplaňlar üçin amatlydy Igolbarslar 20-nji asyryň ortalarynda Gazagystanyň çäginden ýitip gitdiler. Bu ýyrtyjylary ýurtda görmek baradaky iň soňky maglumatlar 1948-nji ýyldan başlaýar. Ilatyň ýitip gitmeginiň esasy sebäpleri aw, azyk üpjünçiliginiň azalmagy we tugai tokaýlarynyň zaýalanmagydy Taslama hünärmenler ýitip barýan Turan gaplaňynyň iň ýakyn garyndaşy hasaplaýan Amur gaplaňyny ulanýar. 2024-nji ýylda Gollandiýadan gelen Amur gaplaňlarynyň ilkinji jübüti - erkek Kuma we aýal Bogdana eýýäm Gazagystana getirildi. Hünärmenleriň gözegçiligi astynda goraghanada saklanýar we has köpeltmek üçin niýetlenendir “Ile-Balhaş” birnäçe ýyl bäri gaplaňyň gaýdyp gelmegine taýýarlanýar. Azyk üpjünçiligini emele getirmek üçin zerur haýwanlar, şol sanda kulanlar we Buhara keýikleri goraghana getirildi. Şeýle hem ýyrtyjylary goldamak, synlamak we weterinariýa goldawy üçin infrastruktura döredildi Igolbarslaryň Russiýadan geçirilmegi gaýtadan giriş maksatnamasynyň täze tapgyryna öwrüldi. Haýwanlar üstünlikli uýgunlaşsa, Gazagystan Balhaş sebitiniň tebigy gurşawynda ýitip barýan ýyrtyjyny dikeltmek boýunça işini dowam etdirer