Hünär okuwy Azerbaýjanda täze tapgyra gadam basýar - Deputat

4-nji aprelde Lankaran döwlet hünär bilim merkezinde geçirilen "Sebitlerdäki hünär bilimi: mümkinçilikler we geljegi" atly bilim forumy Azerbaýjanda hünär biliminiň ösüşiniň täze tapgyra gadam basandygyny görkezýän möhüm waka hökmünde garalmalydyr Milli mejlisiň Ylym we bilim komiteti tarapyndan Ylym we bilim ministrliginiň we Lankaran şäher ýerine ýetiriji häkimiýetiniň goldawy bilen gurnalan bu forum döwletiň adam kapital syýasatynyň yzygiderli we yzygiderli bolandygyny ýene bir gezek tassyklaýar. Häzirki zaman ykdysady hakykatlar, durnukly ösüşi üpjün etmek, nebit däl pudagy giňeltmek we sebitleriň durmuş-ykdysady potensialyny durmuşa geçirmek hünärli işgärler bazasynyň döremegine gönüden-göni baglydygyny görkezýär Bu nukdaýnazardan hünär okuwy diňe bir alternatiw bilim ugry bolman, eýsem ykdysadyýetiň esasy hereketlendiriji güýçleriniň biri hökmünde çykyş edýär. Zähmet bazarynyň çeýe talaplaryna çalt jogap berip biljek amaly bilimleri we başarnyklary bolan işgärleri taýýarlamak hünär bilim ulgamy arkaly üpjün edilýär. Soňky ýyllarda Azerbaýjanda hünär biliminiň ösüşiniň dinamikasy, döwletiň bu ugura artýan ünsi we durmuşa geçirilýän maksatly syýasatyň netijesidir. Häzirki wagtda ýurduň 79 hünär okuw mekdebinde 159 hünär boýunça 41 müňden gowrak adam okaýar. Bu görkezijiler, bir tarapdan, hünär bilimine bolan gyzyklanmanyň artandygyny, beýleki tarapdan ulgamyň institusional esaslarynyň berkidilendigini görkezýär; Statistik görkezijiler hünär biliminiň sosial bazasynyň hem giňelýändigini tassyklaýar. 2025-2026-njy okuw ýylynda aýallaryň paýy 40 göterime ýetýär, jyns deňagramlylygyny üpjün etmekde oňyn tendensiýa. Şol bir wagtyň özünde, umumy orta bilim bazasyndan okuwçylaryň ep-esli bölegini kabul etmek ýaşlaryň hünär saýlamagy has gowy görýändigini we zähmet bazaryna has taýynlyk görýändigini görkezýär. Sebitlerde hünär bilimini giňeltmek döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlaryndan biri bolup durýar. Häzirki wagtda bilim alanlaryň 59 göterimi sebitleriň paýynda, kabul ediş görkezijilerindäki bu paýyň hasam artmagy sebitlerde hünär bilimine bolan gyzyklanmanyň we bu ugurda durmuşa geçirilýän çäreleriň netijeliliginiň görkezijisidir. Bu çemeleşme sebitlerde iş üpjünçiligini ýokarlandyrmak, ýerli ykdysadyýeti ösdürmek we ilatyň sosial hal-ýagdaýyny gowulandyrmak meselesinde möhümdir Giriş görkezijileriniň dinamikasy hem bellärliklidir. 2022-2025-nji ýyllar aralygynda meýilleşdirilen kabul ediş we hakyky kabul ediş mukdaryny 40 göterimden gowrak ýokarlandyrmak we döwlet buýrugy esasynda kabul edişligi 48 göterim ýokarlandyrmak, hünär biliminiň döwlet tarapyndan ileri tutulýan ugur hökmünde kesgitlenýändigini aýdyň görkezýär. Şol bir wagtyň özünde, bu raýatlaryň mugt bilim almak mümkinçiligini giňeltmäge hyzmat edýär. Zähmet bazarynyň talaplaryna laýyk gelýän kärlere ýokary gyzyklanma ulgamyň dogry ugurda ösýändigini görkezýär. Hyzmat we tehniki ugurlar boýunça hünärleri ileri tutmak, gysga möhletli programmalaryň giňden ýaýramagy hünär biliminiň çeýe we amaly ugra geçendigini tassyklaýar. Hünär biliminiň möhüm aýratynlyklaryndan biri hem öz içine almagydyr. Dürli ýaş toparlaryny gurşap almak we ömürboýy bilim ýörelgesini üpjün etmek bu ulgamyň sosial ähmiýetini hasam artdyrýar Şol bir wagtyň özünde goşa bilim modeliniň giňelmegi we iş berijiler bilen hyzmatdaşlygyň güýçlendirilmegi bilim bilen zähmet bazary arasyndaky gatnaşyklary berkitmäge hyzmat edýär. Uçurymlaryň iş üpjünçiligi görkezijileri hem hünär biliminiň netijeliligini tassyklaýan esasy görkezijilerden biridir. Soňky ýyllaryň seljermesi uçurymlaryň ep-esli böleginiň zähmet bazarynda orun alýandygyny, telekeçilik bilen meşgullanýandygyny ýa-da bilimini dowam etdirýändigini görkezýär. Bu, hünär biliminiň hakyky ykdysady netijeleriniň bardygyny subut edýär. Hünär bilimini ösdürmek ugrunda durmuşa geçirilýän döwlet syýasaty strategiki häsiýete eýe. Azerbaýjan Respublikasynyň Prezidentiniň 2025-nji ýylyň 5-nji dekabryndaky karary bilen täze hünär bilim edaralarynyň gurulmagy we 2026-2030-njy ýyllarda bar bolan infrastrukturanyň täzelenmegi göz öňünde tutulýar. Birnäçe sebitde eýýäm geçirilen rekonstruksiýa işleriniň netijesinde bilim edaralarynyň kuwwatynyň 2-3 esse ýokarlanmagy bu ugurda edilen işleriň hakyky netijelerini görkezýär. Esasanam kärden azat bolan sebitlerde täze hünär okuw jaýlarynyň döredilmegi Uly gaýdyp geliş prosesine we şol sebitleriň ykdysady galkynyşyna goşant goşýar. möhüm goşant goşýar Şol bir wagtyň özünde bilim maksatnamalaryny täzelemek, okuw kitaplary bilen üpjünçiligi güýçlendirmek we maliýeleşdiriş mehanizmlerini kämilleşdirmek hünär biliminiň hilini ýokarlandyrmaga hyzmat edýär. Adam başyna maliýeleşdiriş modeliniň ulanylmagy, serişdeleri has netijeli dolandyrmaga we netijelere gönükdirilen çäreleri üpjün etmäge mümkinçilik berýär. Bu faktorlaryň hemmesi, Azerbaýjanda hünär biliminiň diňe bir bilim syýasatynyň däl, eýsem döwletiň sosial-ykdysady ösüş strategiýasynyň esasy sütünleriniň birine öwrülendigini görkezýär. Lankaranda geçirilen Bilim forumy bu ugurdaky işleri ara alyp maslahatlaşmak, häzirki kynçylyklary kesgitlemek we geljekdäki maksatlary kesgitlemek nukdaýnazaryndan möhüm platforma hökmünde çykyş edýär. Bu platforma hünär biliminiň ýurduň durnukly ösüşinde, adam kapitalyny berkitmekde we bäsdeşlige ukyply ykdysadyýet gurmakda aýrylmaz rol oýnaýandygyny ýene bir gezek subut edýär Mehriban Waliýewa, Milli Mejlisiň deputaty