"Mejlisdäki çekişmeler manysyz" - Öňki orunbasar bilen Söhbetdeşlik

Gulamhuseyn Alibeyli: "Partiýalaryň syýasy sistema täsiri gaty gowşak" "Geljekdäki mejlis parlament saýlawlary barada takyk pikirim ýok" Uzak ýyl bäri syýasatda işjeň işleýän Gulamhuseyn Alibeyli, Milli Mejlisiň iki möhletiniň deputaty bolup, Aýdynlar partiýasyna ýolbaşçylyk edipdi, köp wagt bäri metbugatda görünmeýär. Modern.az saýty Gulamhuseyn Alibaýlini gözledi we näme üçin görünmeýändigi bilen gyzyklandy. Söhbetdeşlikde öňki orunbasar syýasy işjeňlikden çekilmeginiň sebäpleri, mejlisiň häzirki işi, partiýa ulgamynyň ýagdaýy, Eýran-ABŞ konfliktiniň bolup biljek netijeleri, Ermenistanda garaşylýan syýasy prosesler we Nikol Paşinýanyň dolandyryşynyň geljegi barada söhbet etdi Gulamhuseyn Alibeyli bilen söhbetdeşligi hödürleýäris: Başlyk bolan Aýdynlar partiýasy Beý Gulamhuseýn 2023-nji ýylda işini bes etdi. Şahsy adam hökmünde syýasy işjeňligiňizi düýbünden bes etdiňizmi? Syýasy işjeňligimi esasan bolup geçýän wakalara şahsy garaýşymy beýan etmek görnüşinde dowam etdirýärin. Syýasaty düýbünden terk etmedim, syýasatda galmadym diýmek mümkin. Ylmy işlerimi etmek üçin has köp synanyşýaryn. Emma journalistsurnalistler menden soraýarlar we men bu soraglara jogap berýärin. Sosial ulgamlarda bu ýa-da beýleki mesele barada seýrek teswir berýärin Siz Baku döwlet uniwersitetinde mugallymçylyk edýärdiňiz. Siz henizem şol ýerde işleýärsiňizmi? Baku döwlet uniwersitetiniň hukuk fakultetiniň konstitusion hukuk kafedrasynda uly mugallym bolup işimi dowam etdirýärin. Esasan "Administratiw kanun" we "Administratiw prosessual kanun" derslerini öwredýärin. Magistr derejesinde deňeşdirme administratiw kanunlary, jemgyýetçilik howpsuzlygyny üpjün etmegiň administratiw-hukuk taraplaryny we beýleki ugurlary öwredýärin 2023-nji ýylda partiýaňyzy ýatyrdyňyz. Aýdynlar partiýasyny täzeden dikeltmek hakda pikir edýäňizmi? Ok. Şol döwürde partiýany gaýtadan hasaba almak meselesi ýüze çykdy. Umuman aýdanymyzda, partiýamyzyň maksady garaşsyz, demokratik Azerbaýjany gurmak we territorial bitewiligini üpjün etmekdi. Bu prinsipde üpjün edildi, biz Azerbaýjanda hereket edýän partiýalaryň köpüsiniň ruhuna laýyk gelýän bir mesele hakda gürleşýäris. Şol sebäpden, syýasy işlerimizi bes etmegi makul bildik we agzalarymyza syýasy işlerini beýleki partiýalarda dowam etdirmek isleýänleriň öz islegidigini aýtdyk Şol wagt olar hem meniň ýanyma gelip, partiýanyň bir bölegi bolarynmy ýa-da täze partiýa dörederinmi diýip soradylar. Men haýsydyr bir partiýanyň agzasy bolmak islemeýändigimi we täze partiýa döretmek niýetimiň ýokdugyny aýtdym. Şu wagta çenli Azerbaýjanda 26 syýasy partiýa resmi taýdan hasaba alyndy. Partieshli partiýalar üçin belli bir şertleriň döredilmegine garamazdan, olaryň syýasy ulgamdaky täsiri gaty gowşak diýip pikir edýärin. Şonuň üçin geljekde haýsydyr bir partiýanyň agzasy bolmak ýa-da täze partiýa döretmek hakda pikir etmeýärin. Aýry-aýry meselelere özbaşdak teswir bermek bilen işjeňligimi dowam etdirerin Teklibiňiz bar diýdiňiz. Bu teklibi kim berdi? Ok, bu barada haýsydyr bir tarap maňa ýüz tutmady. Diňe haýsydyr bir partiýanyň agzasy bolarsyňyzmy diýip soraýardylar. Dedim ki, heç birinin. Has takygy, hiç bir tarapdan teklip almadym. Sebäbi başga bir partiýanyň agzasy bolmak islemeýändigimi eýýäm açyk aýdypdym. Uzak wagtlap Halk front partiýasynyň agzasy boldum, soň bolsa 15 ýyl töweregi Aýdynlar partiýasynyň başlygy boldum. Emma şondan soň başga bir partiýanyň agzasy bolmak islämok. Meniň pikirimçe, muny göz öňünde tutdular we anyk teklip ýokdy Jenap Gulamhuseyn, şu günki syýasy pikirleriňize haýsy partiýa iň ýakyn? Umumy nukdaýnazardan seredeniňde, dünýägaraýşymyzyň Halk frontunyň mantysyndan çykan partiýalara ýakyndygyny aýdyp bilerin. Musawat partiýasy, Azerbaýjan halk front partiýasy bilen nusgawy halk front partiýasy bilen pikirlerimiziň arasynda ýakynlyk bar Gra Civildan raýdaşlyk partiýasy we Gudrat Hasanguliýewiň ýolbaşçylygyndaky Adalat, kanun we demokratiýa partiýasy, häzirki ady dünýägaraýşymyzyň ýakyn taraplarynyň arasynda Umumy dünýägaraýyş, kesgitlenen maksatlar we ideologiki çemeleşmeler düýbünden gabat gelmese-de, düýpli tapawutlar ýok. Partiýalaryň köpüsi merkezi sagçy partiýalar Theöne dünýägaraýşyň ýakyn bolmagy hakyky işiň gabat gelýändigini aňlatmaýar. Men kabul etmeýän ýa-da ylalaşmaýan işleriň, hereketleriň we jümleleriň käbir görnüşleri bar. Özümi başga bir partiýa bilen baglanyşdyrmak islemedim, sebäbi belli bir ýaşdan geçdim. Sebäbi partiýa adamlary belli bir derejede çäklendirýär. Men erkin adam we wakalara özbaşdak reaksiýa bildirmegi makul bildim. Hiç kim maňa hiç zat aýdyp bilmez. Käwagt bir ýa-da iki adamyň sosial ulgamlara gahar-gazaba münýändigi hakykat, ýöne bu adaty zat. Her kimiň öz pikiri bar Şeýle hem, Milli Mejlisiň wekili bolduňyz. Häzirki wagtda mejlisiň işini yzarlaýarsyňyzmy? Mejlisde halaýan ýa-da görmek isleýän zatlaryňyz haýsylar? Bu çylşyrymly mesele. Mejlisiň işine yzygiderli gözegçilik etmeýärin. Diňe kabul edilen kanunlara seredýärin we mejlisde eden çykyşlaryna üns berýärin Özümem iki möhlet mejlis agzasy boldum. Şol döwür bilen deňeşdirilende, parlamentdäki çekişmeler häzir birneme gowşak diýip pikir edýärin. .Agny, syýasy gapma-garşylyklar ýok Aslynda, mejlis syýasy pikirleriň gapma-garşy gelýän ýeri. Indi çykyşlaryň köpüsi birmeňzeş pozisiýadan edilýär. Oppozisiýa partiýalary hem dolandyryjy partiýanyň syýasy ugrundan kän bir sowulmazlyga synanyşýarlar Öňki döwürde mejlisde has ýiti jedeller bolup, dürli pikirler aýdylýar. Meniň pikirimçe, häzirki ýagdaý başgaça - gyzgalaňly jedeller az we dürli çemeleşmeler az görünýär. Belki, beýle çekişmeler bolup geçýär, ýöne olar köpçülige aýan edilmeýär Mejlisiň işini esasan habar beriş serişdelerinden alyp barýaryn we bu hili pikir alyşma metbugatda seýrek bolýar Käwagt mejlisiň işine degişli bolmadyk meseleler boýunça teklipler edilýär. Mysal üçin, ýakynda deputatlaryň biri "aýal" sözi bilen baglanyşykly teklip hödürledi. Meniň pikirimçe, bu parlamentiň esasy işleriniň biri däl Käbir deputatlaryň tejribesi az ýa-da hökümetiň pozisiýasyny goramak üçin şeýle çykyşlar eden bolmagy ähtimal Umuman aýdanyňda, çekişmeler manysyz, adaty kanun taslamalarynda çynlakaý jedeller görünmeýär. Iň bärkisi, köpçülige beýle hödürlenmeýär. Hiç bir kanun taslamasy diýen ýaly çynlakaý garşylyk görkezmeýär. Jerimeler köpeldilýär, tölegler ýokarlanýar, jerimeleriň täze görnüşleri kesgitlenýär Bu, mejlisiň wezipelerinden biridir. Iöne meniň pikirimçe, mejlisiň gözegçilik funksiýasy gowşak. Executiveerine ýetiriji häkimiýete gözegçilik mehanizmleri ýeterlik derejede işlemeýär. Parlamentarizmiň esasy däpleri Azerbaýjanda entek doly kemala gelmedi Mejlise gaýdyp, deputat bolmak meýilnamalaryňyz barmy? Men bu barada birneme pikir etdim. Dogrusyny aýtsam, 2020-nji ýyldaky saýlawlara gatnaşmazlygym saglygym bilen baglanyşyklydy. Indiki çagyryş saýlawlarynda 70 ýaşdan geçerin Dogrusyny aýtsam, indiki saýlawlara gatnaşjakdygymy ýa-da gatnaşmajakdygymy entek karar bermedim. Bu baradaky pikirim doly döredilenok Häzirki wagtda deputat pensiýa alýarsyňyzmy? Hawa, ýaşy sebäpli bir deputatyň pensiýasyny alýaryn Jenap Gulamhuseyn, syýasatçy hökmünde goňşy ýurtlarda bolup geçýän wakalar baradaky pikirleriňizi bilmek isleýäris. Mysal üçin, Eýran-ABŞ konfliktiniň soňuny nähili görýärsiňiz? Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň we Ysraýylyň öz maksatlaryna ýetip bilmedigine ynanýaryn. Iranagny, Eýran garaşylşy ýaly üýtgemedi, derrew ýykyljak döwlete öwrülmedi. Munuň tersine, hökümetden nägile güýçler belli bir wagt hökümete garşy aç-açan gürlemediler, garaşdylar we nähilidir bir ýagdaýda hökümeti goradylar Aslynda bu mümkin bolan wariantlaryň biri. Daşarky howp ýüze çykanda içerki gapma-garşylyklar belli bir derejede arka oturýar. Ilat daşary ýurt howpuna garşy birleşmäge synanyşýar. Munuň sebäpleri bar. Köp ýyl bäri Eýranda Ysraýyla we ABŞ-a garşy garşy propaganda geçirildi we bu ýurtlaryň duşman keşbi emele geldi Netijede, Ysraýylda Eýranyň duşman hökmünde keşbi döredildi. Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda şeýle çemeleşme 1980-nji ýyllardan bäri emele gelýär. Özara duşmançylyk şertlerinde döwletiň çökmegi ähtimallygy gaty pes we beýle bolmady Hatda milli meseleleri öňe sürmäge synanyşdylar öýdýärin. Kürtlere belli bir wadalar berip, olary Eýrana tarap öwürmek islediler, emma ýerine ýetirmediler Şeýle ýagdaýlar köplenç uruşlarda bolýar: biri çykýar we "Men ýeňdim" diýýär, beýlekisi hem şol pikiri öňe sürýär. Emma hakykatda iki tarapam ýeňiş gazandy Munuň tersine, Hytaý bu prosesden has köp artykmaçlyk gazandy we pozisiýasyny berkitdi diýip pikir edýärin. Russiýanyň belli bir artykmaçlygy bar gazanyp başlady we mümkinçiliklerini giňeltdi Bu gatnaşyklaryň fonunda ABŞ-da ýagdaýy hasam agyrlaşdyrmagyň öz bähbidine däldigine eýýäm düşünýärler. Sebäbi Kongres saýlawlary golaýlap gelýär. Beýleki tarapdan, Hytaý bilen gatnaşyklar kadalaşmady we Russiýa bilen gatnaşyklar öňki ýagdaýyna gaýdyp gelmedi Käbir dartgynlyk Europeanewropa Bileleşigi bilen gatnaşyklarda galýar. ABŞ bilen Europeanewropa Bileleşiginiň arasynda düşünişmezlikler bar. Şunuň bilen baglylykda Waşington käbir eglişikleri we konfliktden çykmaga synanyşýar. Şonuň üçin häzirki wagtda gepleşikler dowam edýär Öňler "gidip, döwlet edaralaryny ýok ediň, kömek ibereris, kömek ýolda" diýerdiler. Indi belli bir ylalaşyga gelmegiň zerurdygyny aýdýarlar Giriş möhletleri bellendi, soň şol möhletler ýene uzaldyldy, biri-birini öwýärler we ş.m. Bularyň hemmesi prosesiň ylalaşyga tarap barýandygyny görkezýär Bu şertnamanyň manysy näme bolar? Meniň pikirimçe, ABŞ käbir eglişikleri almaga synanyşýar Hormuz bogazyndan geçýän gämilerden alnan töleg meselesi aýratyn bellärliklidir. ABŞ muňa dilden garşy çyksa-da, hakykatdanam bu tölegleriň ulanylmagyna razy we bu girdejileri paýlaşmak isleýän ýaly ABŞ bu ugurda has köp üns berýär diýip pikir edýärin. Ysraýyl urşuň dowam etmegi bilen gyzyklanýar. Heöne ABŞ-nyň gatnaşmazdan Eýran bilen uzak möhletli söweş alyp bilmejekdigine düşünýär Şu ýekşenbe güni Ermenistanda parlament saýlawlary geçiriler. Saýlawlar barada näme pikir edýärsiňiz? Ermeni häkimiýetleriniň ýurduň döwlet hökmünde ösmeginiň, şeýle hem ilatyň hal-ýagdaýynyň gowulaşmagynyň goňşy ýurtlar bilen kadaly gatnaşyklardan geçýändigine eýýäm düşünýändigine we kabul edýändigine ynanýaryn Ermenistanyň dünýä girmegi nirede? Bu çykyş Gürjüstanyň üsti bilen ýa-da Jorjiýa-Russiýa liniýasynyň üsti bilen mümkindir. Russiýanyň Gürjüstan bilen gatnaşyklarynyň çylşyrymlydygyny göz öňünde tutup, bu mümkinçiligiň gaty ähtimal däl Ermenistan beýleki ýurtlara Türkiýäniň ýa-da Azerbaýjanyň üsti bilen girmeli. Häkimiýetler muny kabul edýärler Jemgyýetde çynlakaý öwrülişik meýilleri bar. Emma bir tarapdan adamlar parahatçylyga we ylalaşyga alternatiwanyň ýokdugyna düşünýärler Başga bir tarapdan, revanhist güýçlere ýolbaşçylyk etmek isleýän adamlar - Koçerýan we beýlekiler - eýýäm jemgyýetiň ynamyny ýitiren syýasatçylar. Adamlar olaryň yzyna düşmek islemeýärler Elbetde, olaryň tarapdarlary ýok diýemok. Bar. Poweröne meniň pikirimçe, häkimiýeti çalyşmak mümkinçiligi ýokary däl