Mejlisde komitetleriň bilelikdäki ýygnagy we köpçülikleýin diňlenişik geçirildi

8-nji iýunda Milli Mejlisiň Adam hukuklary, maşgala, aýallar we çagalar meseleleri, hukuk syýasaty we döwlet gurluşyk komitetleriniň bilelikdäki ýygnagy we köpçülikleýin diňlenişigi geçirildi Bu barada Publika.az-a Milli Mejlisiň metbugat we jemgyýetçilik gatnaşyklary bölümi habar berdi Çärede Azerbaýjan Respublikasynyň Dolandyryş hukuklary kodeksine üýtgetmeler girizmek baradaky kanun taslamasy, "Maglumat, maglumat bermek we maglumatlary goramak" we "Çagalary zyýanly maglumatlardan goramak" kanunlary ara alnyp maslahatlaşyldy Duşuşygy açan adam hukuklary komitetiniň başlygy Zahid Oruj, Milli Mejlisiň başlygy Sahiba Gafarowa döredilen kanun taslamasynyň ähmiýetini göz öňünde tutup, döredilen şertler we meseläni has giňişleýin ara alyp maslahatlaşmak üçin berlen goldaw üçin minnetdarlyk bildirdi Komitetiň başlygy, parlamentariler, döwlet we hökümet wekilleri, habar beriş serişdeleri, degişli bilim we saglygy goraýyş edaralarynyň wekilleri bilen sanly giňişlikde çagalaryň hukuklarynyň goralmagyny üpjün edýän kanunyň taslamasyny ara alyp maslahatlaşmagyň haýran galdyryjydygyny aýtdy. Milli Mejlisiň soňky ýyllarda çagalary sanly gurşawda zyýanly maglumatlardan goramak barada yzygiderli we yzygiderli kararlar berendigini we şu gün hödürlenen täze kanun taslamasynyň bu syýasatyň dowamydygyny aýtdy. Komitetiň başlygy, dünýäniň birnäçe ýurdunyň sanly platformalara goşulmak üçin ýaş çäkleriniň kanuny kadalaşdyrylmagy bilen baglanyşykly häzirki tejribelerine ünsi çekdi. Bütin dünýäde çagalaryň sosial mediasynyň ulanylyşynyň statistikasyny görkezýän Bütindünýä saglygy goraýyş guramasynyň hasabatyna görä, ýetginjekleriň 35 göterimi günde ortaça 5 sagatdan köp telefonda wagt geçirýär. 2019-njy ýyldan bäri bu gurama oýun endiklerini resmi kesel hökmünde görkezdi. Azerbaýjan çagalary bilen baglanyşykly görkezijiler barada durup geçen komitetiň başlygy, geçen ýyl geçirilen gözlegiň netijesine görä, 10 ýaşdan 17 ýaş aralygyndaky çagalaryň 89 göteriminiň smartfon ulanyjydygyny, olaryň 76 göteriminiň gündelik sosial media platformalaryny ulanýandygyny we şol bir wagtyň özünde sosial mediýa endikleriniň maşgala býudjetine täsir edýändigini aýtdy Ara alyp maslahatlaşmak üçin hödürlenen kanun taslamasy barada öz pikirleri bilen paýlaşan Zahid Oruj, 16 ýaşa ýetmedik çagalaryň beden we psihologiki saglygyny goramak we dürli öjükdiriji we öjükdiriji kynçylyklardan goramak üçin sosial ulgamlarda aýratyn sanly hasaplary açmak üçin iň az sanly kämillik ýaşynyň 16 ýylda kesgitlenýändigini aýtdy. Täze kada laýyklykda platforma üpjün edijileri barlamak mehanizmlerini, ýagny bank kartoçkasyna, e-poçta, jübi belgisine esaslanýan ýaşy barlamak usullaryny durmuşa geçirmeli. 16-18 ýaş topary üçin başga - has çeýe, ýöne gözegçilik edilýän mehanizm kesgitlenýär. Bu ýaş toparyndaky ýetginjekler ene-atalaryň razyçylygy bilen platformalarda hasap döredip bilerler. Şahsy maglumatlary daşarky adamlara geçirmek kabul ederliksiz hasaplanýar. Komitetiň başlygy, 2025-nji ýylyň dekabrynda geçirilen gözlegiň netijelerine görä, biziň ýurdumyzdaky adamlaryň 87,3 göteriminiň 16 ýaşa ýetmedik çagalar tarapyndan sosial medianyň ulanylmagyny kadalaşdyrmak baradaky teklipleri goldaýandygyny, ýagny bu sosial tertipdigini aýtdy Soňra Maşgala, aýallar we çagalar meseleleri boýunça komitetiň başlygy Hijran Huseýnowa çykyş edip, maglumat we aragatnaşyk tehnologiýalarynyň biziň döwrümiziň iň möhüm talaplaryndan biridigini aýtdy. Headurduň baştutany Ylham Alyýewiň öz çykyşynda aýdyşy ýaly her bir döwletiň üstünlikli ösüşi tehnologiki goldawa esaslanýar. Döwletimiz tarapyndan durmuşa geçirilýän sanly ösüş we innowasiýa syýasaty ileri tutulýan meseleleriň biridir. Bu ugurda degişli strategiki resminamalar, kadalaşdyryjy hukuk aktlary, hereket meýilnamalary kabul edilýär we institusional mehanizmler döredilýär Komitetiň başlygy Azerbaýjanda çagalary goramagyň ýokary derejede üpjün edilýändigini, sagdyn ösmegi, okuwlary we bilimlerini we başarnyklaryny ýokarlandyrmak üçin mümkinçilikleriň döredilýändigini aýtdy. Çagalara ideg etmek hemişe Prezident Ylham Alyýewiň we birinji wise-prezident Mehriban Aliýewanyň üns merkezinde. Çagalary zyýanly täsirlerden goramak, sagdyn ösmegi üçin hemmetaraplaýyn şertler döretmek we goldaw bermek döwletiň sosial syýasatynyň aýrylmaz bölegidir. Häzirki wagtda sosial ulgamlaryň durmuşyň aýrylmaz bir bölegi bolan döwürde gözegçiliksiz ulanylmagynyň öňüni almak çagalaryň psihologiki saglygy üçin möhüm meseleleriň biridir Hijran Huseýnowa şu gün ara alnyp maslahatlaşylan kanun taslamasynyň çagalar üçin niýetlenendigini aýtdy kiber howplardan, zorlukdan, zyýanly mazmundan we akyl saglygyna ýaramaz täsirlerden goramagy maksat edinýär. Komitetiň başlygy, çagalaryň biziň ýurdumyzda ýaşa laýyk maglumatlary almak hukugynyň durmuşa geçirilmegi bilen baglanyşykly, olary zyýanly maglumatlardan goramak çäreleriniň kesgitlenendigini we bu ugurda ýüze çykýan gatnaşyklaryň kadalaşdyrylandygyny aýtdy Soňra çykyş eden Hukuk syýasaty we döwlet gurluşyk komitetiniň başlygy Ali Huseýnli, hödürlenen kanunyň taslamasynyň sanly gurşawda çagalaryň hukuklaryny we bähbitlerini has netijeli goramak, sosial ulgam platformalarynyň howpsuz ulanylmagyny üpjün etmek, şeýle hem platformalaryň işiniň kanuny kadalaşdyrylyşyny gowulandyrmak üçin hyzmat edýändigini aýtdy Taslama laýyklykda, ýaş çäkleri ulanylýan sosial ulgam platformalarynyň işlemegi bilen baglanyşykly talaplaryň bozulmagy bilen baglanyşykly administratiw hukuklar kodeksine täze 388-4-nji maddany goşmak teklip edilýändigini aýtdy. Komitetiň başlygy bu düzgüniň degişli kanunlary bozandygy üçin jerime sanksiýalarynyň ulanylmagyny göz öňünde tutýandygyny aýtdy. Jerime sanksiýalarynyň subýektleriniň wezipeli adamlar we ýuridik şahslardygyny, sanksiýalaryň edilip bilinjek jenaýata laýykdygyny aýtdy Çärede adam hukuklary boýunça komissar (Ombudsmen) Sabina Aliýewa, Maşgala, aýallar we çagalar meseleleri boýunça döwlet komitetiniň başlygy Bahar Muradowa, Ylym we bilim ministriniň orunbasary Firudin Gurbanow, Saglygy goraýyş ministriniň orunbasary Ilgar Gasimow we sanly ösüş we ulag ministriniň orunbasary Raşad Hasanow, Medisina uniwersitetiniň rektory Garaý Garaýy bilen gürleşdiler. teklip edilýän üýtgeşmeleriň Çykyşlarda sanly tehnologiýalaryň çalt ösmegi we giňden ulanylmagy çagalaryň zyýanly täsirlere sezewar edilmegine we saglygy taýdan täze töwekgelçiliklere we howplara sezewar edilýändigi aýdylýar. Soňky ýyllarda geçirilen gözlegler soňky ýyllarda çagalaryň arasynda giňden ýaýran sosial ulgamlaryň, interaktiw platformalaryň we onlaýn oýunlaryň fiziki, psihologiki we emosional ösüşine ýaramaz täsir edip biljekdigini görkezýär. Köp halatlarda çagalaryň interneti ulanmagy üçin kesgitlenen ýaş çäkleri resmi, täsirli dolandyryş mehanizmleriniň we beýleki kemçilikleriň bolmazlygy çagalaryň hukuklarynyň bozulmak howpuny ýokarlandyrýar. Bu şertleriň çagalaryň sanly howpsuzlygyny üpjün etmek, zyýanly mazmundan goramak we saglygyny goramak ugrunda has täsirli hukuk we institusional mehanizmleriň döredilmegini talap edýändigi bellendi Hödürlenen kanun taslamasynyň hem şu maksatlara hyzmat edýändigi mälim edildi. Taslama sosial ulgam platformalarynyň işini kadalaşdyrmak, jogapkärçiligini ýokarlandyrmak, çagalaryň şahsy maglumatlaryny has ygtybarly goramak we zyýanly mazmunyň ýaýramagynyň öňüni almak bilen baglanyşykly hukuk mehanizmlerini kämilleşdirmegi göz öňünde tutýar Çykyş edenler kanunyň taýýarlanmagyna dürli döwlet edaralarynyň gatnaşandygyny, halkara tejribesiniň öwrenilendigini we degişli edaralaryň teklipleriniň göz öňünde tutulandygyny aýtdylar. Dünýäniň köp ýurtlarynda bolşy ýaly, çagalary sanly gurşawdaky zyýanly täsirlerden goramaga gönükdirilen kanunçylyk we gorag mehanizmleriniň häzirki zaman kynçylyklaryna laýyklykda kämilleşdirilýändigi habar berildi Ara alyp maslahatlaşmalaryň dowamynda bu ugurda kesgitlenen maksatlara ýetmek üçin döwlet edaralarynyň bilelikdäki işinden başga-da, ene-atalaryň, maşgalalaryň, bilim edaralarynyň we umuman jemgyýetiň işjeň gatnaşmagynyň möhümdigi nygtaldy. Esasy maksat çagalary sanly gurşawyň howplaryndan goramak we häzirki zaman tehnologiýalary tarapyndan döredilen mümkinçiliklerden ygtybarly we netijeli peýdalanmaga mümkinçilik bermekdir. Bu diňe bilelikdäki hyzmatdaşlygyň we ähli gyzyklanýan taraplaryň jogapkärli çemeleşmesiniň netijesinde mümkin bolup biler Soňra bu mesele boýunça çekişmelerde Milli Mejlisiň Maşgala, aýallar we çagalar meseleleri komitetiniň başlygynyň orunbasary Jala Aliýewa, deputatlar Azer Allahwerenow, Erkin Gadirli, Mehriban Zeýnalowa, "Tamiz Dýuna" Aýallara kömek jemgyýetçilik birleşiginiň başlygy Sewinj Abdullaýewa, "Geljege umytly jemgyýetçilik jemgyýeti" aýallar bileleşiginiň başlygy Sewinj Abdullaýewa Jemgyýetçilik inisiatiwalar bileleşiginiň başlygy Kamala Aşimowa, Azerbaýjanyň metbugat geňeşiniň başlygy Raşad Majid, Mediýa ösüş gullugynyň ýerine ýetiriji müdiriniň orunbasary Natil Mammadli, Maşgala, aýallar we çagalar meseleleri boýunça döwlet komitetiniň hukuk goragy bölüminiň başlygy Talýa Ibrahimowa çykyş etdi we öz pikirlerini aýtdy Çykyşlarda resminamanyň çagalaryň zyýanly mazmundan, kiber basyşyndan, onlaýn endikden, nädogry maglumatlardan we beýleki ýaramaz täsirlerden goralmagyny üpjün etjekdigi aýdylýar. Bu resminamanyň sanly gurşawda çagalaryň howpsuzlygyny berkitmekde we olaryň hukuklaryny we bähbitlerini has ygtybarly goramakda möhüm goşant boljakdygy nygtaldy Ara alyp maslahatlaşmagyň ahyrynda sanly ösüş we ulag ministriniň orunbasary Raşad Hasanow gozgalan meselelere düşündiriş berdi Duşuşygyň ahyrynda kanun taslamasy birinji mejlisde Milli Mejlisiň umumy mejlisine maslahat berildi Bu çärä Milli Mejlisiň Adam Hukuklary, Maşgala, Aýallar we Çagalar we Hukuk syýasaty we Döwlet gurluşyk komitetleriniň agzalary, Mejlis edarasynyň wekilleri, degişli döwlet edaralarynyň wekilleri, hökümete dahylsyz guramalar we beýleki işgärler gatnaşdy Halkara Pul Gaznasynyň Baş sekretary Azerbaýjan deňizçileriniň Azowda aradan çykmagyna gynanç bildirdi Türkiýe Bakuw bilen ereerewanyň arasynda parahatçylyk şertnamasyna gol çekiler diýip umyt edýär Jeýhun Baýramow Hakan Fidan bilen duşuşdy - Täzelendi Bu ministr üçin täze geňeşçi bellendi - FOTO Emin: Ejem bu nikanyň garşysyna çykdy - Wideo Milli Mejlisiň 3 komitetiniň bilelikdäki ýygnagy geçirildi Muny Şuşada etmek gadagandyr 4 gün ýagyş ýagar - Duýduryş Kime ýeňillikli karzlar berler? Ysraýyl, Trumpyň haýyşy boýunça Eýrana hüjüm etmegi bes etdi Ylham Alyýew buýruga gol çekdi Geçen ballar azalarmy? Dünýäde tanalýan azerbaýjanlylaryň sanawy yglan edildi: Bizde-de halk aýdymçysy bar - FOTO Azerbaýjany saýlan ruslara duýduryş berildi: Olar siziň ýaly adamlary halamaýarlar