Analitik, täze geosyýasy hakykatlaryň arasynda OTS has täsirli hyzmatdaşlygyň formatyna öwrülýär

BAKU, Azerbaýjan, 16-njy maý Onuň sözlerine görä, häzirki zaman halkara gatnaşyklar ulgamynda sebit hyzmatdaşlygy platformalarynyň roly çalt artýar. Hususan-da, umumy taryhy, dili we medeniýeti bolan halklary birleşdirýän birleşikler geosyýasy we ykdysady nukdaýnazardan has durnukly hyzmatdaşlyk modelini emele getirýär Bu meselede OTS soňky ýyllarda diňe bir medeni-ynsanperwer platforma hökmünde däl, eýsem syýasy, ykdysady, ulag we tehnologiki hyzmatdaşlygyň giňişligi hökmünde hem ünsi çekdi. OTS döwlet baştutanlarynyň Türkistan şäherinde geçirilen resmi däl sammiti guramanyň geljekdäki ösüş ýoluny kesgitleýän möhüm wakalardan biridir "Häzirki wagtda OTS diňe bir umumy geçmişi paýlaşýan halklaryň bileleşigi bolman, eýsem umumy bähbitleriň töwereginde döredilen strategiki hyzmatdaşlyk platformasydyr. Global geosyýasy üýtgeşmeler, energiýa howpsuzlygy, logistika ugurlaryny üýtgetmek we sanly üýtgeşmeler türk döwletleriniň arasynda utgaşdyrmagy has möhüm edýär. Bu nukdaýnazardan Azerbaýjan guramanyň aýratyn agramy we başlangyçlary bilen tapawutlanýan ýurtlaryň biridir Azerbaýjan soňky ýyllarda OTS-iň çäginde hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmak ugrunda yzygiderli syýasaty durmuşa geçirýär. Hususan-da, Prezident Ylham Alyýewiň başlangyjy bilen guramanyň institusional güýçlenmegi we hyzmatdaşlygyň gün tertibiniň giňelmegi syn edilýär. Türk döwletleriniň döwlet baştutanlarynyň ilkinji resmi däl sammitiniň 2024-nji ýylda Azerbaýjanyň medeni paýtagty Şuşada geçirilmegi tötänden däldir. Bu inisiatiwanyň eýýäm däbe öwrülendigi Azerbaýjanyň guramadaky işjeň rolunyň görkezijisi hasaplanyp bilner Prezident Ylham Alyýewiň Türküstandaky çykyşynda belläp geçişi ýaly: "Häzirki wagtda Türk döwletleri guramasynyň halkara derejesi barha artýar we dünýä meselelerinde tutýan orny we orny barha güýçlenýär." Bu söz häzirki hakykaty takyk görkezýär, sebäbi türk döwletleri energiýa, ulag we ykdysady gatnaşyklar babatynda Europeewropa bilen Aziýanyň arasynda strategiki köpri roluny oýnaýar. Hususan-da, Orta Koridoryň durmuşa geçirilmegi OTS ýurtlarynyň geo-ykdysady ähmiýetini hasam artdyrýar "-diýdi Onuň sözlerine görä, Azerbaýjan tranzit we logistika mümkinçilikleri bilen bu etapda esasy oýunçylaryň biri hökmünde çykyş edýär "Baku-Tbilisi-Kars demir ýoly, halkara port infrastrukturasy, energiýa we aragatnaşyk taslamalary Azerbaýjanyň türk dünýäsini birleşdirýän merkeze öwrülmegi üçin şert döredýär. Prezident Ylham Alyýewiň belleýşi ýaly:" Häzirki global geosyýasy gurşawda Orta Koridoryň ähmiýeti hasam dowam edýär. Durmuşa tarap barýan Zangezur koridory, Orta Koridoryň esasy bölekleriniň birine öwrüler. "Bu çemeleşme, Azerbaýjanyň OTS-i diňe bir syýasy platforma däl, eýsem hakyky ykdysady integrasiýa mehanizmi hökmünde görýändigini görkezýär Şol bir wagtyň özünde guramanyň hyzmatdaşlygy indi adaty ugurlar bilen çäklenmeýär. Türkistan sammitinde esasy üns berlen ugurlaryň biri sanlaşdyrmak we emeli intellekt boldy. 21-nji asyryň kynçylyklarynyň fonunda tehnologiki özgerişler türk döwletleriniň gün tertibinde möhüm orny eýeleýär. Azerbaýjanyň bu ugurda ädýän ädimleri hem bellärliklidir. Milli emeli intellekt merkeziniň, ýurtda emeli intellekt akademiýasynyň döredilmegi we emeli intellekt strategiýasynyň kabul edilmegi Azerbaýjanyň täze tehnologiki tapgyra geçmek niýetini görkezýär Bu nukdaýnazardan, OTS-iň içindäki sanly hyzmatdaşlyk ýakyn ýyllaryň esasy ugurlaryndan biri bolup biler. Hususan-da, “Sanly ýüpek ýoly” taslamasy we Trans-Hazar süýüm-optiki kabel liniýasynyň işe girizilmegi diňe bir türk döwletleriniň arasyndaky sanly baglanyşygy güýçlendirmek bilen çäklenmän, sebitiň halkara aragatnaşyk kartasyndaky ornuny hem güýçlendirer "-diýdi analitik Garaýew, Azerbaýjanyň OTS-daky roluny diňe ykdysady we transport taslamalary bilen çäklendirmek dogry bolmaz diýdi "Baku, şeýle hem, türk dünýäsiniň medeni we intellektual integrasiýasy üçin platforma roluny ýerine ýetirýär. Prezident Ylham hökmünde Alyýew öz çykyşynda öňümizdäki aýda Bakuwda Birinji Turkologiýa Kongresiniň 100 ýyllygyna bagyşlanan Türk Bütindünýä hepdeligini geçirmegiň meýilleşdirilýändigini aýtdy. Mundan başga-da, BMG Bütindünýä şäher forumynyň 13-nji mejlisiniň çäginde OTS şäher gurluşygy boýunça ýokary derejeli gepleşikleriň gurulmagy, halkara we sebit başlangyçlarynyň arasynda köpri hökmünde Azerbaýjanyň roluny ýene bir gezek görkezýär OTS-iň täze geosyýasy hakykatlaryň fonunda has täsirli hyzmatdaşlyga öwrülýändigi düşnüklidir. Bu etapda Azerbaýjanyň roly diňe bir gatnaşýan ýurduň statusy bilen çäklenmeýär. Bakuw, syýasy başlangyçlary, ulag we logistika mümkinçilikleri, şeýle hem sanly we gumanitar hyzmatdaşlyk ugrunda öňe sürlen pikirler bilen guramanyň geljekdäki ösüşine goşant goşýar. Prezident Ylham Alyýewiň belleýşi ýaly "maşgalamyz, türk dünýäsi 21-nji asyryň täsirli geosyýasy merkezleriniň birine öwrülmeli". Azerbaýjanyň bu maksada ýetmekde esasy rol oýnaýanlaryň biri bolmagy dowam edýär "-diýdi