Alymlar RNK ulanyp genetiki keseli bejermegiň usulyny tapdylar

Bişkek, 11.06.26 / Kabar /. Hytaýly alymlar Duchenne muskul distrofiýasyny bejermekde möhüm üstünlik gazanylandygyny habar berdiler. “Izvestia” bu barada “Cell” ylmy journalurnalyna esaslanyp ýazdy Alymlar tarapyndan işlenip düzülen RNK redaktirleme tehnologiýasy bolan Leaper-iň ilkinji gezek kliniki synaglardan geçendigi we Duchenne muskul distrofiýasyny bejermekde dünýäde ilkinji bolup ulanylandygy bellendi Duchenne muskul distrofiýasy genetiki mutasiýa sebäpli dörän agyr nesil keseli. Ol myşsalary kem-kemden gowşadýar we hereketiň ýitmegine sebäp bolýar. Kesel adatça çagalykdan başlaýar we wagtyň geçmegi bilen hassalar özbaşdak ýöräp bilmeýärler. Durmuş köplenç ýürek ýa-da dem alyş ýetmezçiligi bilen gysgalýar Hünärmenleriň pikiriçe, bu kesel gen bejergisi üçin iň kyn keselleriň biri hasaplanýar. Sebäbi kesele sebäp bolýan gen gaty uludyr we hassalarda 7000-den gowrak dürli zyýanly mutasiýa bolýar Has arzan tehnologiýa, Pekindäki Çaňing laboratoriýasynyň we Pekin uniwersitetiniň alymlary tarapyndan işlenip düzüldi. Gözleg toparynyň başlygy Wei Wenshengiň pikiriçe, ulgam myşsa öýjüklerinde zeper ýeten genetiki maglumatlary takyk kesgitläp, mutasiýany düzedip we öýjükleriň doly belok öndürmek ukybyny dikeldip biler Tehnologiýanyň bir aýratynlygy, öýjüge goşmaça fermentleri girizmegiň zerurlygy ýok. Preparedörite taýýarlanan RNK molekulalaryny ulanýar we adamyň öýjüklerindäki fermentler arkaly zerur üýtgeşmeler girizýär. Bu usul howpsuz we ýönekeý hasaplanýar Täze tehnologiýa esasynda tejribe bejergisini alan üç çaga, bir ýyllyk gözleg wagtynda özlerini alyp barşynda yzygiderli we düýpli gowulaşmalary görkezdi Alymlar geljekde çynlakaý genetiki keselleri bolan hassalaryň köpüsine kömek edip biler diýip umyt edýärler