Çagalykdan peýdalanmak - Cenk Mutluýakali

Kollej synaglaryndan soň, "oundedaralanan çagalaryň ýurdy" diýip, umumy ýaramy çyzdym Bilim dünýäsinden köp seslenme aldym we köp dürli ýazgylary okadym EMU Bilim fakultetiniň akademik agzasy Dos. Doktor Gülen Uýgareriň bu betbagtçylygyň pedagogiki we psihologiki ölçeglerini görkezýän haýran galdyryjy derňewi şu gün meniň sütünimde: "Bu amal çaganyň çaga bolmak hukugyny goraýarmy ýa-da ony ele alýarmy?" *** Ulgamsyzlygyň bir bölegi bolmak üçin, çagalaryň çagalygyndan ogurlanmagyna rugsat berilýändigini gutlaýarys we bu jemgyýet tarapyndan "iň amatly wariant" hökmünde kabul edilýär ... Bu makalany ilki bilen terbiýeçi, soň bolsa çagalaryň ýüregine degmegi maksat edinýän adam hökmünde başladym, bu ajy hakykata aýna tutmak Häzirki wagtda çagalaryň "çydamly profiline" eýe bolmagy üçin häzirki zaman pedagogiki çykyşlaryň köpüsi aýlanýar. Şeýle-de bolsa, teňňäniň beýleki tarapynda; Prosesse esaslanýan baha bermegiň we ösüşiň suratdan düýbünden aýrylmaýan bir hakykaty bar. 10-11 ýaşymyzda, durmuşyň sagalmagy, öwrenilmegi we bar bolmagy üçin iň oňat pursat bolan "oýny" alýan synag ulgamynda Düýn bolşy ýaly, dabaralar we bu synagyň çuňňur gynanjy diýlip atlandyrylýanlar bir wagtyň özünde başdan geçirilip başlandy we sosial media kanallarynda çalt görkezildi "Üstünlik gazananlar" hawa, nämüçindir üstünlik gazandylar we sanly bildiriş tagtalarynda buýsançlaryny görkezdiler Köp gurluş ýa-da daşky gurşaw sebäpleri sebäpli zatlaryň islenilmeýän we üstünlik diňe bir nokada çenli azalýan bu ulgamda; Gaýgy, lapykeçlik we agyrylary bir çarçuwada ýuwaşlyk bilen gizlemeli çagalaryň mahrumlygy hakda näme aýdyp bilersiňiz? Geçen bir ýa-da birnäçe ýyl, çagalykdan ogurlanan şol gymmatly döwürleri nädip hasaplamaly? Jemgyýet, sistema we wy consciencedanymyza aşakdaky soraglary bermeli: Reýting synaglary çagalarymyzyň nähili üýtgeşik, nähili owadan we gymmatlydygyny aýdyp bilermi? Diňe 5 wariantdan birini dogry saýlamak, çaganyň akyl prosesiniň abstrakt pikirleniş ukybynyň näderejede işleýändigi barada hakyky beýannama berip bilermi? Bu synaglar çaga ahlak gymmatlyklary hakda gürleşmäge we adalat we duýgudaşlyk duýgusyny ösdürmäge mümkinçilik berýärmi? Iň esasy zat; Bu amal çaganyň "çaga bolmak hukugyny" goraýarmy ýa-da gündizine bu hukugy ele alýarmy? Bu soraglara dogry jogap bermek, hatda ýekeje çagany hem galdyrmaz we aýratyn okuw tizligini we tapawudyny göz öňünde tutjak umumy bilim ynamyny kabul etmegi talap edýär Muňa aýdyň düşünmelidiris: Bu ýurduň her bir çagasy deň we iň gowy bilim almasa, olary fiziki we psihologiki taýdan gorap biljekdigimiz üçin uly sorag belgisi Çagalarymyzy ulgamyň obýektleri däl-de, durmuşyň predmetleri hökmünde görüp biljek günümizde hakyky bilim hakda gürleşip bileris