Poligonlary sortlaýyş we gaýtadan işleýän zawodlar - Majilisman bilen çalyşmaly

Deputatyň sözlerine görä, galyndylar meselesini çözmek ilatyň daşky gurşaw medeniýetiniň kemala gelmeginden we ýaşlaryň arasynda ekologiýa biliminiň ösmeginden başlamaly Daşky gurşaw kodeksini konseptual üýtgetmeli we “poligon” sözüni aýyrmaly. Galyndylary doly tertipleşdirjek we gaýtadan işleýän zawodlar bolmaly we gaýtadan işlemeli "-diýdi Gazagystanda esasy meseleleriň biri dürli galyndylaryň garylmagy bolup galýandygyny aýtdy. Şeýlelik bilen, Astanadaky öý galyndylarynyň takmynan 46% -i umumy galyndy akymynda gutarýan iýmit bolup, mundan beýläk işlemegi ep-esli kynlaşdyrýar. Deputat galyndylary netijeli dolandyrmagyň mysaly hökmünde Norwegiýanyň tejribesini mysal getirdi. Onuň sözlerine görä, bu ýurtdaky galyndylaryň 98% töweregi sortlanýar, galan 2% -i gaýtadan ulanylmaýan galyndylardan durýar. Iýmit galyndylary aýratyn ýygnalyp, biogaz we dökün öndürmek üçin ulanylýar, beýleki materiallar gaýtadan ulanylýar we gaýtadan ulanylýar Norwegiýaly kärdeşlerimden bu netijä ýetmek üçin näçe wagt gerekdigini soradym. Olar takmynan 40 ýyl diýip jogap berdiler. Daşky gurşaw medeniýeti çagalar bagyndan emele geldi we öýde galyndylary sortlamak durmuşyň adatyna öwrüldi "-diýdi Galyndylary gaýtadan işleýän zawodlarda elektrik öndürmek üçin galyndylaryň ulanylýan Hytaýyň tejribesini başga bir mysal hökmünde getirdi Çaňşa we Hangzhou şäherlerinde galyndylary ýakýan zawodlar bar. Ol ýerde her gün takmynan 10 müň tonna galyndy gaýtadan işlenýär, şolardan 9 müň tonna şäher gaty galyndylary. Netijede 220 MWt elektrik öndürilýär. Şol bir wagtyň özünde zäherli zyňyndylar ýok diýen ýaly: galyndylar 1000 gradusdan ýokary temperaturada ýakylýar we arassalaýyş ulgamy häzirki zaman katalizatorlary bilen enjamlaşdyryldy "-diýdi Şol bir wagtyň özünde, Edil Hanbyrşin şeýle tehnologiýalaryň Gazagystanda ornaşdyrylmagynyň ýeterlik mukdarda galyndy öndürilýän birnäçe şäherde we aglomerasiýalarda mümkindigini aýtdy. Onuň pikiriçe, häzirki wagtda döwletiň esasy wezipelerinden biri, häzirki zaman gaýtadan işleýän tehnologiýalaryň ornaşdyrylmagyny işewürlik üçin ykdysady taýdan özüne çekiji kanunçylyk şertlerini döretmekden ybarat "Biziň wezipämiz, şeýle tehnologiýalary ulanmak kärhanalar üçin peýdaly bolar ýaly kanun çykaryjy ýer taýýarlamak" -diýdi Edil anhanbyrşin Öň “EcoQolday” sanly ulgamynyň Gazagystanda işleýändigi we raýatlara galyndylary ýygnamak we gaýtadan işlemek üçin tölegleri almaga mümkinçilik berýändigi habar berildi. “ReStart” daşky gurşaw taslamasynyň on ýyllyk ýubileý möwsüminiň netijeleri hem Astanada jemlendi. 2026-njy ýylda taslama 23 uniwersiteti we tutuş ýurt boýunça 220 müňden gowrak okuwçyny birleşdirdi