Nilden Bektaş Erhürman: "Biz örän owadan ada, gaty owadan jaýymyz bar. Şeýle-de bolsa, bu jaýy goramaly we geljek nesillere geçirmeli" - Gawadis gazet | Kipr habarlary

Prezident Tufan Erhürmanyň aýaly Nilden Bektaş Erhürman "Biz gaty owadan ada, öýümiz gaty owadan. Şeýle-de bolsa, bu jaýy goramaly we geljek nesillere geçirmeli" -diýdi. diýdi Prezident tarapyndan berlen maglumata görä, Erhürman 5-nji iýunda Bütindünýä daşky gurşaw güni mynasybetli Gündogar Ortaýer deňzi uniwersitetinde geçirilen dokumental film görkezilişine we paneline gatnaşdy we ýurtdaky karýerler, deňizlere girmek we hapalanmak, gaty galyndylary dolandyryş ulgamy, suw arassalaýyş desgalary, ýerli suw çeşmeleri we daşky gurşaw dolandyryşy barada çykyş etdi EMU Syýahatçylyk, Saglyk Ylymlary, Biznes we Ykdysadyýet we Hukuk fakultetleri, Daşky gurşaw kluby we Durnukly ösüş maksatlar kluby; Erhürman, şäher gözleg we ösüş merkezi (KENT-AG), Sosial habarlylyk merkezi (TDM), Famagusta aýallar merkezi birleşigi (MAKAMER) we ibeniboğaziçi aýallar birleşigi (YEKAD) bilen bilelikde gurnalan bu çärede çykyş eden Erhürman, daşky gurşaw inereneri hökmünde daşky gurşaw barada habardarlygyň artýandygyny aýtdy Erhürman, şu hepdäniň daşky gurşawy goramak boýunça işleriň gaty köp boljakdygyny we munuň jemgyýetde daşky gurşawyň habardarlygynyň we duýgurlygynyň artýandygyny görkezýän alamatdygyny aýtdy Çäräniň gurnalmagyna goşant goşan ähli guramalara we guramalara minnetdarlyk bildirip, Erhürman, Famagustada daşky gurşaw boýunça guramalar we aýallar guramalary tarapyndan alnyp barylýan işlere aýratyn ýokary baha berýändigini aýtdy "Başga Kipr ýok" dokumental filminiň beren habarynyň diýseň möhümdigini aýdan Erhürman: "Bu ýurt biziň öýümiz we başga öýümiz ýok" -diýdi. diýdi Erhürman ýurduň tokaýlary, daglary, batgalyk ýerleri, deňzi, arassa howasy we taryhy gymmatlyklary bilen aýratyn bir geografiýadygyny aýtdy we "Bizde gaty owadan ada, örän owadan jaý bar. Şeýle-de bolsa, bu öýi goramaly we geljek nesillere geçirmeli" -diýdi. diýdi "Daş karhanalary daşky gurşaw kadalaryna laýyklykda dolandyrylmaly we işlemeli" Erhürman daglyk sebitlerde işleýän karýerlere ünsi çekip, karýerleriň doly ýapylmagyny goldamaýandygyny, ýöne zerur derejede işlemeginiň we daşky gurşaw ölçeglerine laýyklykda işlemeginiň möhümdigini aýtdy Nilden Bektaş Erhürman: "Daş karhanalary daşky gurşaw kadalaryna laýyklykda dolandyrylmaly we işlemeli. Häzirki wagtda muny mümkin edýän daşky gurşaw tehnologiýalary bar. Closedapyk karhanalar hem dikeldilmeli we tebigata täzeden girizilmeli." diýdi "Tomus möwsüminden öň deňiz suwunyň derňewini geçirmek möhümdir" Käbir sebitlerde deňizlere girmek meselesinde kynçylyklaryň bardygyny mälim eden Erhürman, has uly problemanyň deňziň hapalanmagydygyny aýtdy Erhürman her ýyl tomus möwsüminden öň deňiz suwunyň seljermesini geçirmegiň we netijeleri halk bilen paýlaşmagyň möhümdigini aýtdy we hapalanma ýüze çykarylsa, munuň sebäpleriniň derňelmelidigini we jogapkärlere sanksiýalaryň girizilmelidigini aýtdy Erhürman: "Girýän deňzimiziň arassa ýa-da ýokdugyny bilmelidiris. Suwa düşýän suwuň hilini yzygiderli ölçemeli we halka habar bermeli". Ol: "Gurtda gaty galyndylary dolandyrmak ulgamy ýok" Erhürman, tutuş ýurtda gaty galyndylary dolandyrmagyň täsirli ulgamynyň ýokdugyny mälim edip, Dikmen poligony ýapylandan soň täze poligonyň açylandygyny, ýöne meýilleşdirilen ulgamlaryň tamamlanyp bilmejekdigini aýtdy Erhürman täze ammar meýdanynyň 33 ýyl hyzmat etmegine garaşylýandygyny, ýöne takmynan 11 ýylda doldurylandygyny aýtdy. Geçiriji stansiýalary döretmek meýilleşdirildi, ulaglar satyn alyndy, ýöne stansiýalar amala aşyrylyp bilinmedi Gaýtadan işlemekde düýpli kemçilikleriň bardygyny bellän Erhürman, gaýtadan ulanylýan galyndylaryň, esasanam gaplaýyş galyndylarynyň ýeterlik derejede ulanylyp bilinmejekdigini we poligonlaryň çalt doldurylmagyna sebäp bolandygyny aýtdy Arassalanan suwdan peýdalanmak möhüm ähmiýete eýe. " Inurtda 6 hapa suwy arassalaýjy desganyň bardygyny mälim eden Nilden Bektaş Erhürman, ähli şäherleriň lagym ulgamlarynyň arassalaýyş desgalaryna birikdirilmelidigini aýtdy Erhürman arassalanan suwy gaýtadan ulanmagyň möhümdigini we käbir sebitlerde arassalaýyş desgalarynyň ýoklugyny we Iskele bu meselede mysal hökmünde görkezilip bilinjekdigini aýtdy "Demirgazyk Kiprdäki daşky gurşawy goramak boýunça ýedi sebit dünýä derejesinde möhüm tebigy gymmatlyklary saklaýar." Demirgazyk Kiprdäki daşky gurşawy goramak boýunça ýedi sebit dünýäde möhüm tebigy baýlyklara eýedir. Erhürman, gymmatly gymmatlyklarynyň bardygyny belläp, bu sebitler üçin taýýarlanan dolandyryş meýilnamalaryny ýerine ýetirmekde kemçilikleriň bardygyny aýtdy Erhürman bu sebitler üçin dürli başlangyçlaryň wagtal-wagtal öňe çykýandygyny mälim edip, tokaý sebitlerinde şuňa meňzeş meseleleriň ýüze çykýandygyny aýtdy "Localerli suw baýlyklarymyzy goramalydyrys" Erhürman ýurtda ençeme ýyl bäri suw ýetmezçiligini başdan geçirýändigini we ýerasty suw baýlyklarynyň aşa köp ulanylmagy sebäpli duzly we hapalanandygyny aýtdy Türkiýeden getirilen suwuň ýurda ep-esli ýeňillik döredendigini mälim eden Erhürman, muňa garamazdan ýerli suw baýlyklaryny goramak üçin garaşylýan çäreleriň görülmändigini aýtdy Erhürman "Bu suw örän gymmatly, ýöne bu ömrümiziň dowamynda ulanyp boljak çeşme däl. Türkiýe suw garyplaşmagyň ýoludyr. Şonuň üçin ýerli suw baýlyklarymyzy goramaly we baýlaşdyrmaly we alternatiw çözgütleri döretmeli" -diýdi. diýdi "Daşky gurşawy dolandyrmagyň üç esasy sütüni bar: Bular kanun, býudjet we jemgyýetiň gatnaşmagy." Erhürman daşky gurşaw meseleleriniň hroniki bolandygyny, ýöne çözüp bolmajakdygyny aýtdy we ähli meseleleriň in engineeringenerçilik we ylmy usullar bilen çözülip bilinjekdigini aýtdy Daşky gurşawy dolandyrmagyň üç esasy sütüniniň bardygyny mälim eden Erhürman, olary kanun, býudjet we köpçüligiň gatnaşmagy hökmünde görkezdi Nilden Bektaş Erhürman ilkinji aýagyň kanun, 2012ewropa Bileleşiginiň kadalaryna laýyklykda 2012-nji ýylda taýýarlanan Daşky gurşaw kanunynyň möhüm esas bolup durýandygyny, ýöne takmynan 60 düzgüniň kabul edilmelidigini aýtdy Şeýle hem Erhürman kanunlary we düzgünleri ýerine ýetirjek, işgärleri işe alýan, barlaglary köpeldýän we zerur jezalary girizjek edaralary güýçlendirmek zerurdygyny aýtdy Erhürman, ikinji aýagynyň býudjetdigini aýdyp, "Daşky gurşawy dolandyrmak amala aşyrylyp bilinmez we býudjet bölünmezden daşky gurşaw syýasaty öndürilip bilinmez" -diýdi. diýdi Erhürman, üçünji aýagyň halkyň daşky gurşaw dolandyryşyna gatnaşmagydygyny aýtdy we daşky gurşawy goramak we bilimiň ähmiýetine ünsi çekdi. "Üçünji aýagy ýok bolsa, beýleki iki aýagy işlemez". Erhürman jemgyýetçilik isleginiň, bilelikde hereket edýän guramalaryň we daşky gurşawy habardar etmegiň möhümdigini aýtdy Erhürman, daşky gurşaw ugrundaky göreşde aýal-gyzlaryň tutýan ornunyň diýseň möhümdigini aýdyp, çagalary daşky gurşawy goramak meselesi geljekki ekologiýa syýasatlary üçin möhüm ähmiýete eýe diýdi "Prezident daşky gurşawda işjeň rol oýnady" Prezidentiň ýerine ýetiriji häkimiýet däldigini, ýöne daşky gurşawda işjeň rol oýnaýandyklaryny mälim eden Erhürman, daşky gurşawyň örän giň meýdandygyny düşündirdi, şonuň üçin ilki bilen Daşky gurşaw we howa stoluny we suw dolandyryş bölümini döretdiler Suw tygşytlamak boýunça gözleg geçirýändiklerini mälim eden Erhürman, ýakynda geçirilen nahal oturtmak çäresinde bir sagadyň içinde toprakda 14 müň 300 nahalyň ekilendigini aýtdy. Erhürman olaryň maksadynyň diňe nahal ekmek bilen çäklenmän, ekilen nahallara idegine gözegçilik etmekdigini we bu işiň ýakyn ýyllarda dowam etdiriljekdigini aýtdy Döwlete degişli däl guramalar bilen yzygiderli ýygnak geçirýändiklerini mälim eden Erhürman, daşky gurşaw pudagynda ýaýradylan maglumatlary bir maglumat bazasynda ýygnamak üçin işe başlandyklaryny mälim etdi Galyndylary gaplamak we gaýtadan işlemek boýunça kadalaşdyryş işleriniň dowam edýändigini mälim eden Erhürman, ähli taraplary ýaraşdyrmak arkaly ekologiýa taýdan täsirli düzgünleri taýýarlamagy maksat edinýändiklerini aýtdy Daşky gurşaw guramalaryna baryp görmek mümkinçiligini ýokarlandyrmaga synanyşýandyklaryny mälim eden Erhürman, daşky gurşaw meselelerini çözmegiň diňe döwlet edaralarynyň we jemgyýetiň ähli gatlaklarynyň bilelikdäki tagallalary bilen mümkin boljakdygyny aýtdy Nilden Bektaş Erhürman çykyşyny "Daşky gurşaw diňe goralyp we halas edilip bilner. Biz bu göreşi diňe bilelikde gazanyp bileris" -diýdi. Ol sözler bilen sözüni jemledi (GHA / ARYL) Surat bilen