Näme üçin gämiler Hormuz bogazyndan geçmeýär? | T24

ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump Eýran bilen şertnamany yglan edip, 14-nji iýunda ýekşenbe güni Hormuz bogazynyň "açylýandygyny" yglan edeninde, sosial media ýazgysyna "Dünýä gämileri, motorlaryňyzy işlediň. Nebit akyp başlasyn!" Sözleri bilen tamamlady Emma BBC hakykaty barlamak gullugy “MarineTraffic” gämisini yzarlamak maglumatlaryna esaslanýan “Verify” -yň derňewi, şertnama yglan edileli bäri bary-ýogy ýedi gäminiň aýlagda 580 töweregi gäminiň garaşýandygyny görkezýär Tähran 28-nji fewralda ABŞ we Ysraýylyň hüjümlerinden soň dünýädäki nebit we gaz üpjünçiliginiň takmynan bäşden bir bölegi bolan Hormuz bogazyny netijeli ýapdy Hünärmenler ulaglaryň konflikt başlamazdan ozal görlen derejelere gaýdyp gelmeginiň öňüni alýan möhüm päsgelçilikleriň bardygyny aýdýarlar: howpsuzlyk, minalar we tölegler Sişenbe güni “MarineTraffic” maglumatlary Aýlagda 250-den gowrak tankeriň we 330-dan gowrak ýük gämisiniň bardygyny görkezdi. Maglumatlara görä, tankerleriň takmynan 75% -i stasionar Sputnik suratlarynyň köpüsi Saud Arabystanynda, Yrakda we Birleşen Arap Emirliklerinde (BAE) esasy nebit eksport terminallarynyň golaýynda jemlenendigini görkezýär Sebitdäki gämileriň umumy sanynyň has köp bolmagy ähtimal, sebäbi köp gämi öz pozisiýasyny ýaýlyma bermeýär we MarineTraffic maglumatlarynda görünmeýär "Kpler" söwda maglumatlary analitik kompaniýasynyň uly nebit analitigi Nawen Das: "Bogazdan geçýän ulag köpelip başlansoň, ilkinji görjek zadymyz Aýlagyň içinde galan gämileriň akmagydyr" -diýdi "Häzirki ýagdaýy göz öňünde tutup, Hormuz bogazyndan geçmek üçin gaty batyr kapitan gerek" -diýdi Eýran 2026-njy ýylyň fewral aýynyň ahyrynda Hormuz bogazyny netijeli ýapany bäri, rugsatsyz geçmäge synanyşýan gämilere ot açdy ABŞ 13-nji aprelde Eýran portlaryny deňizde gabaw astyna aldy we şondan bäri dokuz gämini maýyp etdi, şol sanda ABŞ-nyň Merkezi serkerdeliginiň habaryna görä, Hellfire raketalaryny käbir gämileriň motor otaglaryna oklamak Trump ýekşenbe güni (14-nji iýunda) ABŞ-nyň deňiz gabawynyň "derrew ýatyrylandygyny" mälim etse-de, soňra Eýran bilen şertnama baglaşylýança güýje girjekdigini aýtdy Sputnik suratlarynda 15-nji iýunda Arap deňziniň girelgesindäki Amerikan gabaw liniýasynyň golaýynda ABŞ-nyň dört harby gämisi görkezilýär Bilermenler şertnamanyň yglan edilmeginden soň gämi kapitanlarynyň, eýeleriniň we ätiýaçlandyryjylarynyň Arap deňzine çykmaga we gämilerini Aýlagda ýerleşdirmäge taýýarlyk görýändiklerini, ýöne gaty az adamyň ilkinji ädim ätmek isleýändigini aýdýarlar "Görýän zatlarymyz henizem garaşmak we garaşmak çemeleşmesi. Hiç kim hakykatdanam birinji bolmak we bu töwekgelçiligi almak islemeýär" -diýdi "Töwekgelçilik etmäge has isleg bildirýän käbir eýeler we kapitanlar, mysal üçin käbir grek kompaniýalary girip üstünlikli çyksa, beýlekilerde ynam döredip biler" -diýdi Windward Deňiz Gözleg gullugynyň uly analitigi Mişel Wiese Bokmanyň pikiriçe, köp kapitan aprel aýynyň başynda bolup geçen wakalary ýada salar Bokman, Eýranyň Daşary işler ministri bogazyň doly açykdygyny yglan edeninden bir gün soň, eýran resmileriniň bogazyň ýapylandygyny we geçiş wagtynda 33-den gowrak gäminiň yza gaýdyp gelmelidigini, käbirleriniň atylandygyny habar berdi Martin Kelli "Näme bolýandygyny görmek üçin birnäçe gün, belki anna [19-njy iýun] çenli garaşmaly bolarys" -diýdi Dawa-jenjeliň başynda Eýran, kenarýakalaryna ýa-da adalaryna hüjüm edilse, Aýlagda "dürli deňiz minalaryny, şol sanda kenardan boşadyp boljak ýüzýän minalary" ýerleşdirmek bilen haýbat atdy; Bu barada Eýranyň ýarym resmi habar gullugy habar berdi Köpmilletli Deňiz Maglumat Merkezi we Oman Deňiz Howpsuzlyk Merkezi şondan soň mina diýlip güman edilýän "ýüzýän" zatlar barada duýduryş berdiler we ABŞ-nyň Döwlet sekretary Marko Rubio Senatyň komitetine Eýranyň "Hormuzyň köp bölegini gazandygyny" aýtdy Halkara deňiz guramasynyň baş sekretary Arsenio Dominguez BBC-ä beren habaryna görä bu minalary arassalamak deňiz gatnawyny uruşdan öňki derejelere gaýtarmak üçin ilkinji ädimdir Hünärmenleriň pikiriçe, magdan bogazyny arassalamak 30 günden alty aýa çenli dowam edip biler Garaşsyz tanker eýeleriniň halkara birleşiginiň agzasy Filip Belçer "Biz hiç haçan bilemzok we bu näbellilik gaty aladalandyryjy" -diýdi Hünärmenler Ummana ýakyn günorta marşrutynyň känlerden arassa görünýändigini we bogazyň esasy ýolunda magdan çykarmak işleriniň alnyp barylýandygyny aýdýarlar. Üns berjekdigini aýdýar Kelli "Suwasty gurşawy öwrenmek üçin gaty haýal tizlikde, belki iki ýa-da üç düwün bilen hereket etmeli" -diýdi Hünärmenler, şondan soň magdan çykaryjylaryň deňiz gatnawynyň bir wagtyň özünde girmegi we çykmagy üçin ýeterlik giň kanal açmalydygyny aýdýarlar Angliýa we Fransiýa Hormuz bogazynda bolup biläýjek minalary arassalamak operasiýasyna taýýarlyk görmek üçin sebite deňiz güýçlerini iberdi Iňlis premýer-ministri Sir Keir Starmer Hormuz bogazyny "gysga wagtda" açmak üçin "doly goşant goşjakdyklaryny" aýtdy Arassalaýjy enjamlar bilen enjamlaşdyrylan Iňlis goldaw gämisi RFA Lyme Bay, 15-nji iýunda Kiprdäki RAF Akrotiri howa bazasyndaky gämi yzarlaýyş maglumatlarynda göründi Eýranyň we Ummanyň territorial suwlaryndan geçýän tebigy suw ýoly hökmünde gämiler Hormuz bogazyndan mugt geçip bildi Amerikanyň Birleşen Ştatlary ýa-da Eýran, Birleşen Milletler Guramasynyň Deňiz Kanuny konwensiýasyna gatnaşmasa-da, ýurtlara territorial suwlaryndan howpsuz geçmegine rugsat bermeli, bilermenler Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň Hormuz bogazyndan erkin geçmegiň adaty halkara hukugynyň bir bölegidigini aýdýarlar Panama we Sues ýaly käbir emeli kanallar käbir hyzmatlar üçin töleg alýar Bu konfliktiň dowamynda Eýran "ygtybarly geçiş rugsatlaryny" dolandyrjak "Pars aýlagy bogazy dolandyryş gullugyny" döretmek arkaly bogazyň üstünden özygtyýarlylygyny görkezmäge synanyşdy Amerikanyň Birleşen Ştatlary we Pars aýlagynyň ýaranlary Eýranyň bogazyň üstünden gözegçilik etmek synanyşygyny birnäçe gezek ret etdiler Trump 14-nji iýunda Eýran bilen şertnamany yglan edende, bogazyň "mugt" açyljakdygyny aýtdy Eýranyň habar gullugy ABŞ bilen täze şertnama laýyklykda bogazyň Oman bilen utgaşdyryljakdygyny we gämileriň geçmegi üçin "hyzmat tölegleriniň" ulanylyp bilinjekdigini habar berdi Şeýle tölegiň haýsy hyzmatlary tölejekdigi entek belli däl Das bogazy ulanmak üçin täze töleg ulgamynyň "täze päsgelçilik goşjakdygyny" we her gün geçip bilýän gämileriň sanyna "maddy-tehniki çäk ýa-da päsgelçilik" girizip biljekdigini aýtdy "Muny kim durmuşa geçirer? Bu nähili amala aşyrylar? Feesygymlar nähili ýygnalýar? Aýlag ýurtlarynyň beýleki ýurtlary bu barada näme diýýärler?" Das aýtdy. -diýdi Bu soraglaryň köpüsine, 19-njy iýunda anna güni şertnama gol çekilenden soň, Eýran bilen ABŞ-nyň arasyndaky gepleşikleriň dowamynda jogap bolup biler; Expertsöne hünärmenler Tähranyň gämileriň Hormuz bogazyndan konfliktden öňki ýaly erkin geçmegine rugsat bermejekdigini aýdýarlar Kpleriň Dimitris Ampatzidis: "Esasy zat, bogazyň syýasy ýa-da howpsuzlyk nukdaýnazaryndan çalt açylmagydyr, ýöne söwda ýük daşama ulgamy kem-kemden kadaly ýagdaýa geler" -diýdi Bu hasabatda Şaýan Sardarizadeh, Pol Braun, Aleks Murreý we Joşua Çitam goşant goşdy Ilkibaşda iňlis dilinde ýazylan bu makalanyň terjimesinde emeli intellekt ulandyk. BBC journalisturnalisti terjime edilmezden ozal barlady. AI-ni nädip ulanýandygymyz hakda has giňişleýin maglumat T24 sanly habarlar we abuna ýazylyş platformasydyr. Google bilen girmek, T24 abuna hasabyňyza girmek we girmek üçin; Google hasabyňyzdan diňe e-poçta salgysy we familiýa maglumatlary alynýar. Jikme-jik maglumat · Abuna ýazylmak · KVKK Kukiler, web sahypasyndan iberilen we ulanyjynyň web brauzeri tarapyndan ulanyjynyň göz aýlaýarka ulanyjynyň kompýuterinde saklanýan ownuk maglumatlar bölekleridir. Brauzeriňiz her habary gutapjyk diýilýän kiçijik faýlda saklaýar. Serwerden başga bir sahypa haýyş edeniňizde, brauzeriňiz gutapjygy serwere iberýär. Gutapjyklar, web sahypalary üçin maglumatlary ýatda saklamak ýa-da ulanyjylaryň brauzer işjeňligini ýazdyrmak üçin ygtybarly mehanizm hökmünde döredildi Bu gutapjyklar web sahypasynyň işlemegi üçin zerurdyr we ulgamlarymyzda öçürilip bilinmez. Bular, adatça, diňe amallaryňyzy gaýtadan işlemek üçin döredilýär. Bu amallar, gizlinlik islegleriňizi düzmek, hasabyňyza girmek ýa-da anketany doldurmak ýaly hyzmat islegleriňizi öz içine alýar. Bu gutapjyklar barada blokirlemek ýa-da duýduryş bermek üçin brauzeriňizi sazlap bilersiňiz, emma şeýle etseňiz sahypanyň käbir bölekleri işlemän biler Bu gutapjyklar, sahypamyzyň işleýşini ölçäp we gowulandyryp biler ýaly, sahypa girýänleriň we traffik çeşmeleriniň sanyny sanamaga mümkinçilik berýär. Haýsy sahypalara iň az girilýändigini we girýänleriň sahypa nädip girýändigini öwrenmäge kömek edýär. Bu gutapjyklar tarapyndan toplanan ähli maglumatlar jemlenendir we şonuň üçin anonim. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, sahypamyza haçan gireniňizi bilmeris Bu gutapjyklar, wideo we göni söhbetdeşlik ýaly ösen işlemegi we şahsylaşdyrmagy hödürlemäge mümkinçilik berýär. Bular biziň ýa-da sahypalarymyzda ulanýan hyzmatlarymyzy üçünji tarap üpjün edijiler tarapyndan kesgitlenip bilner. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, bu funksiýalaryň hemmesi ýa-da käbiri dogry işlemän biler Bu gutapjyklar, mahabat hyzmatdaşlarymyz tarapyndan sahypamyzda goýuldy. Bular, gyzyklanma bildirýän profiliňizi döretmek we beýleki sahypalarda degişli mahabaty görkezmek üçin degişli kompaniýalar tarapyndan ulanylyp bilner. Brauzeriňizi we enjamyňyzy özboluşly kesgitlemek arkaly işleýärler. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, dürli saýtlarda şahsylaşdyrylan mahabat tejribesini hödürläp bilmeris Bellik: Kukiler syýasatyna garamazdan mahabatlar görkezilýär Bu gutapjyklar, mazmunymyzy dostlaryňyz we toruňyz bilen paýlaşmak üçin sahypamyzda ýerleşdirilen dürli sosial media hyzmatlary tarapyndan döredilýär. Beýleki sahypalary ulananyňyzda we gyzyklanma profiliňizi döredeniňizde brauzeriňizi yzarlap bilerler. Bu, girýän beýleki sahypalaryňyzdaky mazmuna we habarlara täsir edip biler. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, bu paýlaşma gurallaryny ulanyp ýa-da görüp bilmersiňiz