Waksina ýa-da bejergi ýok: Öldüriji epidemiýa 130 adamyň ölmegine sebäp boldy

Kongo Demokratik Respublikasy saglyk infrastrukturasyny kynlaşdyrýan epidemiýanyň täze tolkuny bilen ýüzbe-ýüz bolýar. Ebola wirusy ilkinji gezek 1976-njy ýylda ýüze çykaryldy, bu gezek has az ýaýran we has ýokary töwekgelçiligi döredýän "Bundibugyo" warianty bilen lukmançylyk dünýäsinde ýene bir gezek ýüze çykdy Bütindünýä saglygy goraýyş guramasy (BSG) tarapyndan paýlaşylan maglumatlara görä, çarşenbe gününe çenli epidemiýada ölenleriň sany azyndan 139-a ýetdi, güman edilýän hadysalaryň sany bolsa 600 çäkden geçdi. Bu warianty edebiýatda has giňden ýaýran "Zair" görnüşinden tapawutlandyrýan iň möhüm nokat, entek tassyklanan sanjym ýa-da hasaba alnan bejeriş protokolynyň ýoklugydyr. Wirus goňşy Ugandanyň paýtagty Kampala ýaýransoň, Unionewropa Bileleşigi we ABŞ sebitden gelýän ýolagçylar üçin ilkinji syýahat çäklendirmelerini girizdi Epidemiýanyň ýaýramagynyň ýokarlanmagynyň arkasynda ýurduň geografiki gurluşy we dowam edýän sosial-ykdysady şertler bar. Landerleriniň 60 göteriminden gowragy gür tokaýlar bilen örtülen KDC-de oba ilatynyň belok zerurlyklarynyň 80 göterimi garyplyk problemalary sebäpli batga, maýmyn we kirpi ýaly oýun haýwanlary tarapyndan kanagatlandyrylýar Öňki saglyk ministri Eteni Longondo adamlaryň ýaşamak üçin bu haýwanlary awlamakdan başga alajynyň ýokdugyny we bu medeni endigiň ýerasty wiruslaryň adamlara geçmegi üçin iň uly köpri bolandygyny aýtdy. Easternurduň gündogar böleginde ýaragly gozgalaňlar we halkyň ýüzbe-ýüz bolýan ykdysady kynçylyklary bu prosesi gönüden-göni çylşyrymlaşdyrýar. Aslynda, ilkinji ölüm howply wakalar gozgalaňçy toparlaryň gözegçiligi astyndaky strategiki taýdan möhüm Bukavu we Goma şäherlerinde resmi habarlarda öz beýanyny tapdy Saglygy goraýyş toparlarynyň bu ugurda alyp barýan gözegçilik işlerine iň uly päsgelçilik, wirusyň biologiki gurluşyna däl-de, dag şäherlerinde ýaýran dezinformasiýa we yrymlardyr. Sebitdäki ýerli koordinatorlar "görlende derrew öldürýän arwah tabytlary" ýaly yrymlaryň halk arasynda ýaýrandygyny aýdýarlar, şonuň üçin adamlar lukmançylyk kömeginiň ýerine jady we adaty usullara ýüz tutýarlar Mundan başga-da, ölenleriň jesetlerine ýalaňaç eller bilen degmegi talap edýän däp bolan jaýlanyş dessurlary, wirusyň beden suwuklyklary arkaly zynjyryň ýaýramagyna ýol açýar. Hünärmenler epidemiýanyň resmi diagnoz goýulmazyndan birnäçe hepde öň duýdansyz ýaýrandygyny bellediler we kesgitlenen sosial endikler gözegçilik astynda saklanmasa epidemiýa garşy göreşiň birnäçe aý dowam edip biljekdigini bellediler