Ministr: Häzirki wagtda biziň medeniýetimiz ýeňiji Azerbaýjanyň milli şahsyýetine hyzmat edýär - A EXRATYN Söhbetdeşlik

Azerbaýjan Respublikasynyň Medeniýet ministri Adil Karimli AZERTAC-a aýratyn söhbetdeşlik berdi. Söhbetdeşligi hödürleýäris Jenap ministr, şu gün Azerbaýjanyň Medeniýet ministrliginiň öňünde durýan esasy meseleler haýsylar we geljekde ösüş üçin haýsy reformalar meýilleşdirilýär? Häzirki wagtda azerbaýjan medeniýeti ýeňiji Azerbaýjanyň milli şahsyýetine hyzmat edýär we azerbaýjanyň milli we ahlak gymmatlyklarynyň goralmagyny üpjün edýän ulgam döredýär Medeniýet ministrligi bu ugurda köp sanly kärhana we uly işgär bilen işleýär. Döredijilik edaralarymyzyň ikisi - teatrlar, konsert edaralary, muzeýler, kitaphanalar we beýleki guramalar Azerbaýjan döwletine, döwletlilige, Azerbaýjanyň halkyna hyzmat edýär we bu ugurda dolandyryşy emele getirýär. Şonuň üçin Medeniýet ministrligi häzirki wagtda dartgynly ýagdaýda işleýär. .Agny, etmeli köp işimiz bar, meýdançanyň öňünde çynlakaý borçlar we meseleler bar Özgertmeleriň başlangyjy adam kapitalynyň emele gelmegi we baýlaşdyrylmagy, dolandyryş we dolandyryş pudagynda täze mümkinçilikleriň we täze tehnologiki çözgütleriň girizilmegi Jenap Adil, siz azerbaýjan medeniýetiniň ýeňiji azerbaýjan milli aýratynlygyna hyzmat edýändigini aýtdyňyz. Victeňiji döwletimiziň - milli medeniýetimiziň milli aýratynlygyna hyzmat edýän bu ugurda nähili ýük bar? Elbetde, täze kynçylyklar, täze meseleler, täze borçlar bar. Victoryeňiji Supremeokary serkerde, Prezident Ylham Alyýewiň ýolbaşçylygynda batyr Azerbaýjan goşuny topraklarymyzy basyp almakdan azat etdi, territorial bitewiligimiz we özygtyýarlylygymyz doly dikeldildi. 44 gün dowam eden Watançylyk urşunyň netijesinde azerbaýjan halkynyň medeni we ahlak bitewiligi üpjün edildi we ýeňiji milletiň we ýeňiji döwletiň jemgyýetçilik-syýasy hakykaty döredildi. Winnereňiji, tutuş milli özboluşlylyk emele geldi Täze dörän hakykatlar, milli milli liderimiz Haýdar Aliýewiň azerbaýjan ideologiýasyna esaslanýan täze milli ideologiýanyň we täze medeni syýasatyň emele gelmegini kesgitledi. Bu etapda, basyp alyş döwründe ýok edilen we ýok edilen azerbaýjan halkynyň taryhy we medeni mirasynyň gaýtadan dikeldilmegi, şeýle hem azat edilen ýerlere Beýik Yza gaýdyp gelmek strategiýasynyň berilmegi möhüm meseleler. Mundan başga-da, esasy maksatlaryň biri Azerbaýjanyň taryhy geografiýasyna medeni taýdan gaýdyp gelmegini üpjün etmek, birleşdiriji faktor hökmünde azerbaýjan diliniň sebitdäki rolunyň dikeldilmegini gazanmakdyr Elbetde, munuň esasynda döwlet medeni syýasaty täze mazmunyna we görnüşine eýe bolmalydy we täze ugurda medeni model döredilmelidi. Azerbaýjan Respublikasynyň medeni düşünjesi, Prezident Ylham Alyýewiň 2026-njy ýylyň 14-nji ýanwaryndaky karary bilen tassyklanan "Azerbaýjanyň medeniýeti-2040" bu ugurlary kesgitleýär. Bu düşünje täze medeni modeliň emele gelmegini kesgitleýär we bu biziň strategiki ýol kartamyz. Bu resminamanyň esasy aýratynlygy, medeniýet pudagyna indi adaty gumanitar işjeňlik hökmünde däl-de, eýsem milli ösüş üçin strategiki çeşme hökmünde garalmagydyr Siziň aýdýan "Azerbaýjan medeniýeti-2040" düşünjesi, globallaşan dünýäde milli şahsyýeti goramak meselesinde möhüm resminama hökmünde kabul edilip bilner Häzirki wagtda globallaşan gurşawda global kynçylyklar, global howplar bar we ony dolandyrmak, howplaryň öňüni almak we şol bir wagtyň özünde yzygiderli, yzygiderli, bitewi çäreleri göz öňünde tutmak möhüm meseleleriň biridir Milli şahsyýeti goramaga hyzmat edýän täze model döredilmelidir. Milli şahsyýeti goramak Medeniýet ministrliginiň we umuman medeniýet pudagynyň esasy ugry, esasy sütüni we wezipesi bolmaly. Häzirki wagtda milli howpsuzlyk nukdaýnazaryndan medeniýet iň möhüm we öňdebaryjy ugurlardan biridir we bu ugur üçin jogapkär ugurlar we döwlet işleri Häzirki wagtda medeniýet eýýäm strategiki çeşme hasaplanýar. Azerbaýjanyň täze medeni modeli, raýatlaryň medeni durmuşa has giň we döredijilikli gatnaşmagy üçin şert döredýär we döwletiň jemgyýetçilik, syýasy, ykdysady we beýleki ugurlarda kesgitlän strategiki maksatlaryna we wezipelerine has çalt ýetmek üçin mümkinçilikler açýar Aboveokarda agzalanlar häzirki zaman global kynçylyklara laýyk gelýän we şol bir wagtyň özünde milli we ahlak gymmatlyklaryny gorap saklamaga mümkinçilik berýän täze medeniýet modelini döretmegi zerur etdi. "Azerbaýjanyň medeniýeti-2040" Azerbaýjan Respublikasynyň milli medeniýet düşünjesi bu maksat bilen taýýarlandy medeniýete täze strategiki garaýyş şertlendirdi Bu ýerde medeniýete başgaça garaýyş emele gelýär. "Medeniýet - durmuş" pelsepesi düşünjäniň esasy ugry. Strategiki resminamada ilkinji gezek alty ugur - azerbaýjan dili, özüni alyp baryş medeniýeti, bilim medeniýeti, edebiýat, sungat we medeni miras kesgitlenildi Şol bir wagtyň özünde, düşünje kabul edilenden soň, amaly durmuşa geçirilmegini üpjün etjek alty sany esasy döwlet maksatnamasyny taýýarlamak meýilleşdirilýär. Bu maksatnamalar medeniýetiň ähli ugurlaryndaky işleri öz içine alar we düşünjäniň strategiki düzgünlerini anyk durmuşa geçiriş mehanizmlerine öwürer Şeýlelik bilen, "Azerbaýjan medeniýeti-2040" düşünjesi, Azerbaýjanyň täze taryhy döwründe emele gelen jemgyýetçilik, medeni we syýasy zerurlyklaryň logiki netijesi hökmünde ýüze çykdy - territorial bitewiligi dikeltmek, konfliktden soňky gurluşyk we täze geosyýasy hakykatlar. Bu resminama, milli kynçylyklara laýyk gelýän ýurduň milli şahsyýetine esaslanýan häzirki zaman we dowamly medeni model döretmäge hyzmat edýär Landserlerimizi basyp almakdan azat edenimizden soň, Garabagda we Gündogar Zangezurda uly dikeldiş we gurluşyk işleri alnyp barylýar. Milli, dini we taryhy mirasymyzy dikeltmek we goramak bu ugurlarda nähili gurnalan? Prezident Ylham Alyýewiň ýolbaşçylygynda Garabagda we Gündogar Zangezurda uly göwrümli dikeldiş we gurluşyk işleri alnyp barylýar we, elbetde, medeniýet bu ugurda iň möhüm ugurlardan biridir. Şol ýerlerde mirasy dikeltmek diňe bir daş, binany dikeltmek bilen çäklenmän, ýatdan çykan ýadymyzy dikeldýär Bu meseleler - dikeldiş we gorap saklamak işleri Prezident Ylham Alyýewiň we Haýdar Aliýew gaznasynyň prezidenti Mehriban Aliýewanyň görkezmesi we gözegçiligi astynda amala aşyrylýar Bellemek isleýän zatlarymyň biri, Gündogar Zangezuryň Garabagdaky medeni taslamalar. Şuşada geçirilen "Harybulbul" festiwaly, basyp alyşdan soňky döwürde ilkinji gezek dikeldilen medeni çäreleriň we festiwallaryň biridir. Waqif şygyr günleri her ýyl Garabagda yzygiderli geçirilýär Bu gün mugham ýene-de Agdamda ýaňlanýar. Agdam Mugam merkezi, jenap Prezidentiň gatnaşmagynda Agdam şäherinde açyldy. Agdamda halkara mugham festiwallary we ýaryşlary gurnalýar. "Uly gaýdyp gelmek" maksatnamasyna laýyklykda azat edilen ýerlere göçüp, şol ýerde ýaşaýan çagalarymyz üçin aýdym-saz mekdepleriniň sungat, şekillendiriş sungat mekdepleri we umumy çeperçilik mekdepleri boýunça okuw prosesi dikeldildi. Häzirki wagtda Şuşada, Fuzulide, Agdamda, Jabraýilde çeperçilik mekdepleri bar we çagalarymyz ol ýerde bilim alýarlar Karabakda we Gündogar Zangezurda muzeý işi şu gün dikeldilýär. Şuşada Bulbulyň öý muzeýi we Uzeýir Hajyibeýliniň öý muzeýi dikeldildi we işleýär. Dini ýadygärliklerimiz eýýäm dikeldilýär we adamlar tarapyndan ulanylýar. Azerbaýjanyň milli haly muzeýiniň Şuşa bölümi we Döwlet tingiwopis galereýasynyň Şusha bölümi işleýär Mentionedokarda agzalanlaryň arasynda möhüm meseleleriň biri Garabagdaky Izgal we Zafar muzeý toplumlaryny guramakdyr. Izgal we Zafar muzeý toplumlarynyň dizaýn işleri eýýäm doly tamamlandy. Hankendi oryeňiş muzeýini guramak boýunça işler dowam etdirilýär we ýakyn wagtda tamamlanar Prezident Ylham Alyýewiň buýrugyna laýyklykda, Hankendi döwlet drama teatryny dikeltmek boýunça işler alnyp barylýar. Geçen ýyl başlanan dikeldiş işleri soňky tapgyrda Bellemek isleýän taslamalarymyň biri, Agdamdaky Gurluşyk taryhy-binagärlik muzeý toplumynyň dikeldilmegi. Bu toplum eýýäm işleýär. Häzirki wagtda bu, Garabagda medeni mirasymyzyň hödürlenýän ýerlerinden biridir. Şol bir wagtyň özünde, Askeran gala toplumyny dikeltmek ugrunda işler alnyp barylýar. Galanyň özi, şol bir wagtyň özünde, Harby ýarag muzeýini döretmek ýaly toplum bilen baglanyşykly esasy taslamalar durmuşa geçirilýär Harby ýarag muzeýini beýleki muzeýlerden haýsy aýratynlyklar tapawutlandyrar? Bu, Azerbaýjanyň döwletliliginiň taryhynyň, esasanam söweş sungatynyň, söweş ruhunyň we bu taryhy döwürlerde alnan ýaraglar baradaky maglumatlaryň ylmy esasda adamlara ýetirilmegini üpjün eden ilkinji muzeý bolar. Therearag muzeýiniň bolmagy simwoliki many berýär. Şeýlelik bilen, Askeran galasy esasy galkany bolan Garabag hanlygynyň esasy gorag goldawydy. Açyk azerbaýjan arhitekturasy Mysallaryň biri hasaplanýan bu gala, Askaranyň goranyş ulgamy hökmünde Garabag hanlygy dörände Şuşa galasyna edilen hüjümlerden goraýan galkan hökmünde guruldy Jenap ministr, möhüm zatlaryň biri hem sanlaşdyrmak bilen baglanyşykly. Globallaşan dünýäde milli şahsyýetiň goralmagy barada eýýäm gürleşdik. Emeli intellekt dostmy ýa-da garşydaşmy? Elbetde, her kynçylygy howp hökmünde kabul edip bilmeris we onuň bilen açyk söweşe girip bilmeris. Soragyňyza birmeňzeş jogap bermek gaty kyn. Sebäbi emeli intellekt hem howp, hem mümkinçilikdir. Sungat, döredijiliginiň we hyýalynyň önümi hökmünde adam duýgularyny we duýgularyny ýüze çykarýar. Täze ulgam, täze mehanizm muny nädip çalşyp biler? Sorag pikirlenmeli. Bu howpmy? Emeli intellekt häzirki wagtda kompozitoryň eserini çalyşýarmy? Surfaceer ýüzünde emeli intellekt bir eseri aňsatlyk bilen düzýär. Emma şol sazda adamzat, duýgy, jan barmy? Bu soraga birmeňzeş jogap ýok. Emeli akyl adam ruhuny, adam duýgusyny çalşarmy? Ol hudo? Nikiň ýerini tutup bilermi? Sebäbi hudo .nik eser döredeninde duýgularyny, içki dünýäsini, pelsepesini açýar Mysal üçin, emeli intellekt, dubing sungatynda adamlaryň işini çalşyp biljek howp, aslynda bu howp hökmünde kabul edilip bilner. Sebäbi dublyk etmek gaty ussatlyk bilen ýerine ýetirilýär, islendik gysga metra filmly filmi gysga wagtyň içinde dublyasiýa edip, ulanmaga taýýarlaýar. Bu mümkinçiliklerden peýdalanmalymy? Elbetde edilmeli Häzirki wagtda sanlaşdyrmagyň peýdalaryny nireden görýäris? Soňky ýyllarda medeni ulgamy sanlylaşdyrmak ugrunda birnäçe täzelikler edildi we täze hyzmatlar ulanylmaga berildi. Iň esasy zat, birnäçe ýyllap öz içine alýan “Elektron medeniýet” sanly ösüş strategiýasy, Medeniýet ministrliginiň işi bilen baglanyşykly ähli ugurlary diýen ýaly sanlaşdyrmagy göz öňünde tutýar. Bu strategiýanyň ugurlarynyň köpüsi eýýäm üstünlikli durmuşa geçirilýär. Mysal üçin, muzeý gaznalarymyzyň ikisi - Azerbaýjanyň milli sungat muzeýiniň we Döwlet sungat galereýasynyň esasy we goşmaça serişdeleri eýýäm doly sanlaşdyryldy we Bitewi medeni sanawyna girizildi. Mundan başga-da, Milli sungat muzeýiniň 18,000 eseri sanlaşdyryldy, olaryň esasynda bitewi medeni sanawda 50,000-den gowrak maglumat we sanly maglumatlar bar Sanlaşdyrma pudagyndaky başga bir mesele, häzirki wagtda ýurduň islendik sebitindäki maddy we medeni ýadygärlikler ýa-da desgalar barada degişli maglumatlaryň wizual we giňişleýin maglumat bazasy bilen elýeterli Bitewi medeni sanaw (VMR). Sanawda gozgalmaýan we göçürilýän ýadygärlikler, medeni çeşmeler, medeni guramalar we beýleki kategoriýalar üçin kiçi ulgamlar döredilýär 50-den gowrak maglumat çäkleri "MyCulture" platformasyndaky 6 döwlet edarasy bilen birleşdirildi. 2025-nji ýylda ýeke-täk şahsy kabinet "Mikultura" arkaly 7 hyzmat doly sanly görnüşde işe girizildi Ministr belleneniňizden dessine Medeniýet ministrligi tarapyndan birnäçe forum guraldy, sungatyň dürli ugurlarynda gözegçilik geçirildi we beýleki işler edildi. Özgertmeleriň ilkinji oňyn netijeleri barada gürleşip bilerismi? Bu ýerde bir meseläni, medeniýetiň örän duýgur we näzik bir ugurdygyny bellemek isleýäris. Bu diňe adama gönükdirilen meýdan we adam faktory onuň özenidir. Şonuň üçin bu ugurdaky kararlary adaty dolandyryş gurluşlarynda karar bermek prosesi bilen deňeşdirip bolmaz. Köp derňew edilmeli, mowzuk, meýdan duýulmaly Iň möhüm üstünlikleriň biri bu ugurda işgär reformalarynyň başlamagydyr we başlangyç etapda eýýäm netijeliligini we netijeliligini görkezdi Bu işe başlanymyzda, Medeniýet ministrliginiň ulgamyndaky ähli işgärleriň bilim derejesi bilen baglanyşykly derňew geçirildi. Higherokary bilimli adamlaryň umumy sanynyň 15 göterime çenli bolandygy ýüze çykdy. Specialörite ýokary bilimli adamlaryň sany hatda 5 göterime-de ýetmedi. Elbetde, esasy ýük orta kwalifikasiýaly we umumy orta bilimli adamlara düşdi. Bu, bu ugurda çynlakaý kynçylygyň bardygyny, bu ugurda hünär dolandyryşyny we bu ugurdaky hünär işjeňligini üpjün etmek üçin çynlakaý kadr reformasynyň geçirilmelidigini görkezdi Birinji etapda, 2023-nji ýylda Ylym we Bilim ministrliginiň üsti bilen täze hünär açmak üçin Baku döwlet uniwersitetine ýüz tutduk. Medeniýet pudagynda iň ýetmezçilikleriň biri dolandyryjylaryň, ýörite medeni ýolbaşçylaryň bolmazlygydyr. Söhbet meýdan bilen tanyş, ony duýýan we şol bir wagtyň özünde dolandyryş başarnyklary bolan adamlar hakda ADA uniwersiteti bilen bu ugurda eýýäm çynlakaý üstünliklerimiz bar. Birinji etapda olara ýüzlenildi. ADA uniwersitetiniň döwründe medeniýet dolandyryjysy, medeni hukuk, medeni-döredijilik pudaklary we medeni miras ugrunda ýolbaşçylary taýýarlamak üçin ýörite bilim programmalaryny döretmek boýunça iş başlandy. Şol bir wagtyň özünde ADA uniwersitetiniň binagärlik we dizaýn fakulteti açyldy. Bu fakultetiň çäginde dikeldiş hünärmenleri we arhitektorlar medeni mirasy dikeltmek ugrunda tälim aldylar "Medeni we döredijilik pudaklary üçin ýörite stipendiýa maksatnamasynyň" çäginde medeniýet pudagynda dürli hünärleri öz içine alýan jemi 45 okuwçy 20-den gowrak daşary ýurtda bilim aldy. Bu etap şu ýyl hem dowam etdiriler Esasy ugur häzirki wagtda ulgamda ýokary bilimli adamlaryň sanynyň köpelmegidir. Işe kabul edilende ýokary bilimli dalaşgärler saýlanýar we olaryň arasynda ýörite ýokary bilimli adamlar saýlanýar Jenap Adil, häzirki wagtda nusgawy manyda, her birimiziň kabul edýän, duýýan, öwrenişen, öwrenýän we bilim alýan kitap bilen baglanyşykly ýagdaý nähili we bu ugurda näme edilýär? Häzirki wagtda dünýädäki kynçylyklaryň we howplaryň biri, kitabyň elektroniki görnüşe öwrülmegi we sanly gurşawa öwrülmegi. Elbetde, döwlet neşirýatlaryň işini üpjün etmek we kanunlar bilen olara artykmaçlyklar bermek ugrunda ýeterlik ädim ätdi. 2023-nji ýylda neşirýatçylar üçin degişli artykmaçlyklar girizildi. Salgyt kanunçylygynda-da, beýleki kanunçylyk hereketlerinde-de işjeňligini höweslendirmek we höweslendirmek babatynda ýeterlik işler edildi. Häzirki wagtda Medeniýet ministrligi neşirýatçylar üçin dürli ugurlarda çäreler geçirýär. Iň möhüm çäreleriň biri, Medeniýet ministrligi tarapyndan kitaphananyň serişdelerini baýlaşdyrmak üçin her ýyl kitap satyn almakdyr. Soňky üç ýylda döwlet neşirýatlardan 1 million 500 müň manatdan gowrak kitap satyn aldy. Başgaça aýdylanda, ýylda 500-600 müň manatlyk kitap satyn almak üpjün edilýär. Bu görkeziji, soňky 20 ýylda edilen kitap satyn alyşlaryndan has köp Bu hakykatdanam neşirçileri işlerini dowam etdirmäge höweslendirýär we höweslendirýär. Esasy ugurlardan biri, kitaplary gorap saklamak bilen baglanyşykly köp sanly bilim we wagyz işlerini guramakdyr. Bookurduň hemme ýerinde kitap festiwallary, esasanam çagalar bilen baglanyşykly festiwallar gurnalýar. "Okamak güni" atly ýörite format neşirýatçylar birleşigi tarapyndan gurnalýar. Medeniýet ministrligi muny yzygiderli goldaýar Bakuw halkara kitap ýarmarkasy her ýyl biziň ýurdumyzda gurnalýar. Oňa Azerbaýjanyň 120-den gowrak neşirçisi gatnaşar. Her ýyl oktýabr aýynda Bakuw halkara kitap festiwaly geçirilende märekäni görýäris. Şeýlelik bilen, biz indi pessimist däl, has dogrusy, hawa, çagalarymyzyň we ýaşlarymyzyň kitaplara bolan höwesi bar. Bu hyjuwy goramak, tutuş jemgyýet üçin biziň borjumyz, ahlak borjumyzdyr Jenap ministr, kitap okamak bilen baglanyşykly ýagdaýa umytly garaýandygyňyzy aýtdyňyz. Emma kino pudagy barada näme aýdyp bilersiňiz? Filmler we multfilmler surata düşürilýär. Tankytlar we öwgüler bar. Filmlerimiz we multfilmlerimiz bilen ýagdaýa nähili baha berýärsiňiz? Kinonyň iki tarapy bar: bu hem sungat, hem bir pudak. Kinonyň ösmegi üçin sungat hökmünde goramalydyrys. Sungat össe, pudaga täsir eder, mazmuny, aladasy we gymmaty ýokarlanmaga mümkinçilik döreder Häzirki wagtda Medeniýet ministrligi tarapyndan kino pudagyndaky çynlakaý taslamalar durmuşa geçirilýär. Jenap Prezidentiň 2022-nji ýylda gol çeken karary bilen Azerbaýjan Respublikasynyň Kino gullugy döredildi. Kino gullugynyň döredilmegi, hakykatdanam, kino pudagynda döwlet düzgünleşdirmesini has netijeli durmuşa geçirmäge mümkinçilik döretdi Häzirki wagtda Medeniýet ministrliginiň we ministrligiň garamagyndaky Kino gullugynyň esasy syýasaty döwletiň film önümçiligine gatnaşmazlygydyr. Has dogrusy, döwlet kino öndürmeýär. Döwlet bu prosesiň ýerine ýetiriji tarapynda däl, bu prosesi düzgünleşdiriji, bu prosesiň syýasatyny kesgitleýän, şert döredýän we ekosistemany emele getirýän tarap. Sebäbi tersine, ýagny döwlet film önümçiligine goşuldy we bu ugurda hereket edip başlady bu ýagdaýda bäsdeşlik gurşawy bozulýar, kino pudagy diýilýän düşünje emele gelip bilmez. Sebäbi döwletiň özi serişde bölüp, özüni öndürýän bolsa, indi kinonyň durnukly we yzygiderli ösmegi üçin amatly şertleri döretmez Azerbaýjan kinosynyň ajaýyp däpleri bar. Beýik däp boýunça täze işjeňlik döredilýär we üpjün edilýär Häzirki wagtda jemgyýet ekranlarda we kinoteatrlarda azerbaýjan kinosyny, azerbaýjan filmlerini aňsatlyk bilen görüp bilýär. Soňky üç ýylda 71 film önümçilige başlady. Bu bolsa öz gezeginde 2000 töweregi hemişelik we wagtlaýyn iş ýeriniň açylmagyna sebäp boldy. Bu biziň üçin möhüm we buýsançly görkeziji. Mentionedokarda agzalan filmleriň arasynda 20 sany doly metra featurely film bar. Şol filmleriň köpüsiniň önümçiligi tamamlandy, azerbaýjan filmleri eýýäm kinoteatrlara çykarylýar we tomaşaçylarymyz şol filmleri kinoteatrlarda görmek üçin nobata durýarlar Şeýle hem animasiýa filmleri bilen üstünlik bar. Alty animasiýa filmi surata düşürildi, olaryň birnäçesi tamamlandy Senagaty ösdürmek üçin höweslendiriji mehanizmler ulanylýar. Kino pudagynda ulanylýan "nagt ýeňillik" mehanizmi bu ugurda möhüm guraldyr. Düzgüne görä, prodýuseriň filmi öndürmek üçin Azerbaýjan Respublikasynda harytlary, eserleri we hyzmatlary satyn almak üçin eden çykdajylarynyň 25 göterimi yzyna gaýtarylýar. Mundan başga-da, medeniýetimizi ösdürmek üçin kesgitlenen kriteriýalaryň azyndan üçüsi ýerine ýetirilse, goşmaça çykdajylaryň 15 göterimi öndürijä gaýtarylýar. Bu mehanizm diňe bir film önümçiligini höweslendirmek bilen çäklenmän, daşary ýurtly prodýuserleri hem ýurda çekýär. Soňky 3 ýylda daşary ýurtly prodýuserler Azerbaýjanda film önümçiligine 12 million ABŞ dollaryny sarp etdiler Kino, şeýle hem Azerbaýjanyň medeni diplomatiýasynyň esasy ugurlaryndan we gurallaryndan biridir. Şonuň üçin kino we film önümlerini ýurtdan we dünýä bazaryna çykarmak üçin köp işler edilýär Kino barada aýdylanda, täze kinoteatrlar gurulýarmy? Elbetde, medeni infrastrukturanyň özi täsirli bolmaly. Häzirki wagtda kinoteatrlar barada aýdýan bolsak, "kinoteatrlar gurulmaýar" diýmek birneme ýalňyş bolar. Sebäbi kinoteatrlar tor ýaly bir binadan ybarat bolmaly däldir. Käbir binanyň, käbir beýleki güýmenje merkeziniň içindäki kinoteatrlar ýaly emele gelip biler Klassiki manyda kino toruny döretmek däbi indi öňki ýaly däl. Mysal üçin, häzirki wagtda iň köp kino zynjyry bolan ýurtlaryň biri hasaplanýan Angliýa pandemiýadan soňky döwürde bu ugurda düýpli pese gaçdy. Klassiki manyda kinonyň paýlanyşyny guramak üçin eýýäm täze, düýbünden başga platformalar, täze çemeleşmeler bar. Şonuň üçin kinoteatrlaryň nusgawy manyda ösüş meýilleri, hususy pudaga bolan gyzyklanma azalýar Häzirki wagtda esasan iki hususy kino zynjyry we Azerbaýjanda döwlet kinosy zynjyry bar. Nizami kinoteatrlarynyň zynjyry. Nizami kinoteatrlarynyň ulgamyny giňeltmek niýetimiz bar. Hususy maýa goýumlarynyň, telekeçileriň ünsüni çekmek üçin çagyrýarys we bu ugurda maýa goýmagy höweslendirýäris Jenap Adil, Medeniýet ministrliginiň garamagyndaky edaralarda işleýän işgärleriň tassyklamasy nämäni görkezdi? Häzirki wagtda Azerbaýjan aýdym-sazynyň öz orny, agramy, dünýä aýdym-sazynda mazmun we täsir döretmek funksiýasy bar we biz buýsanýarys. Sebäbi azerbaýjan medeniýetinde, azerbaýjan sungatynda aýdym-saz aýratyn agramly ugurdyr. Bu, milletimiziň genetiki kodlaryna ornaşdyrylan döredijiligiň görnüşidir, hatda häzirki wagtda hünär ussatlygy bar we dowam edýär we eserler onuň esasynda döredilýär Häzirki wagtda sungat mekdeplerinde alnyp barylýan bilim biziň üçin möhümdir, bu Azerbaýjan döwletiniň bu ugurdaky aladasynyň aýdyň beýanydyr. Döwlet bu ugurda her ýyl köp mukdarda maliýe serişdelerini harçlaýar. Şol pul nirä gidýär we haýsy peýdany üpjün edýär? Bu prosesi ölçemeli we baha bermeli bolduk, etdik Sanlara seretsek, häzirki wagtda Azerbaýjanda 240 aýdym-saz, sungat we surat mekdebi bar we bu okuw jaýlarynda müňlerçe okuwçy okaýar Döwrebaplaşdyrmagyň möhüm ugry mugallymlaryň hilini ýokarlandyrmakdyr. Soňky ýyllarda mugallymlaryň bilimlerine we başarnyklaryna baha bermek üçin çynlakaý ädimler ädildi. Şu wagta çenli 10,000-den gowrak mugallym, ýagny umumy mugallymlaryň 80 göterimi sertifikasiýa işine gatnaşdy. etdi. Syýasatymyzyň maksady kimdir birini otlamak, birini aýyrmak däl. Maksat bilimlere baha bermek we alnan netijelere görä, hünär endiklerini we bilimlerini ösdürmek ugrundaky okuwlara çekmekdir. Saz tagamynyň emele gelmegi, aýdym-saz duýgusynyň emele gelmegi, hünär sungatyna bolan garaýyş we gymmatlyklara bolan garaýyş şol sungat mekdeplerinden başlaýar. Bu amal zyýanly amala aşyrylsa, bu ýagdaýda onuň jemgyýetdäki netijelerini göreris we göreris Indiki möhüm ädim bilimiň mazmunyny täzelemekdir. Specialhli hünär programmalary täzelendi. Pianino hünäri üçin ilkinji gezek täze okuw kitaby taýýarlandy. Bu ugurdaky iň soňky okuw kitabynyň geçen asyryň 50-nji ýyllarynda neşir edilendigini bellemelidiris Başga bir ugur, baha bermegiň we netijelere gönükdirilen dolandyryş mehanizmleriniň ulanylmagydyr. Ilkinji gezek aýdym-saz we sungat mekdeplerini gutaranlar üçin gutardyş synaglarynyň merkezleşdirilen görnüşde geçirilmegi meýilleşdirilýär Bu ugurda dolandyryşy sanlaşdyrmak iň möhüm ädimlerden biridir. Müdir, mugallym we okuwçylary kabul etmek eýýäm doly elektron görnüşinde boldy. Bilim edaralarynyň sanly dolandyryş ulgamy döredildi. Bu aýdyňlygy ýokarlandyrýar, administratiw amallary ýönekeýleşdirýär we has takyk maglumatlara esaslanyp karar bermäge mümkinçilik berýär. Şu ýyldan başlap, uçurymlara "elektron şahadatnama" bermek bu sanly üýtgeşmäniň möhüm bölegi Ylym we bilim ministrligindäki kärdeşlerimiz bilen bilelikde Çagalar sungat olimpiadasynyň geçirilişini ara alyp maslahatlaşýarys. Bu zehinli çagalary has irki döwürde ýüze çykarmak, höweslendirmek we geljekdäki hünär ösüşini goldamak nukdaýnazaryndan möhümdir Bir ýarym ýyl ozal Medeniýet we döredijilik pudagyny ösdürmek merkezi işe başlady. Medeni we döredijilik pudaklarynyň işine nähili baha berýärsiňiz? Elbetde, häzirki wagtda medeniýete täzeçe garaýyş bar. Bu täze çemeleşmeleriň arasynda iň möhüm ugur medeni we döredijilik pudaklarydyr. Medeni we döredijilik pudaklary medeni gymmatlyklary döredýän medeni önümleri we hyzmatlary medeni pudaga täjirleşdirmegiň bir bölegidir. Häzirki wagtda medeni döredijilik pudaklarynyň dünýä ykdysadyýetinde, dünýä jemi içerki önüminde we dünýä işinde paýy artýar. Azerbaýjanyň medeni we döredijilik pudaklaryna çynlakaý üns berilýär "Azerbaýjan Medeniýet-2040" Azerbaýjan Respublikasynyň Medeniýet konsepsiýasy, Medeniýet we döredijilik pudaklaryny (CCI) ösdürmek bilen baglanyşykly döwlet maksatnamalarynyň durmuşa geçirilmegini göz öňünde tutýar. Döwlet maksatnamasyny taýýarlamak ugrunda işewürlik temalary bilen duşuşyklar geçirýäris. MYurtda MYS pudagyndaky telekeçilik dersleriniň sany yzygiderli ösüşi görkezdi we häzirki wagtda 25 müňe golaý mowzuk bar. Economyurduň ykdysadyýetinde pudagyň agramy hem ýokarlanýar. 2025-nji ýylda MYS meýdançasynyň jemi içerki önümdäki paýy 1 göterime ýetdi. Bu ugurdaky hyzmatlaryň eksporty hem ýokarlandy. 2025-nji ýylda MYS hyzmat eksporty 265 million 487 müň ABŞ dollary boldy, bu bolsa 2024-nji ýyldakydan 23,3 göterim köpdür. Bularyň hemmesi täze iş ýerlerini we döredijilikli iş orunlarynyň köpelmegini aňladýar Häzirki wagtda medeni we döredijilik pudaklary, täze medeniýet modelinde medeniýetiň işleýşini ýokarlandyrmaga hyzmat edýän iň möhüm, esasy guraldyr. Medeniýet ministrliginiň bu ugurdaky iň görnükli üstünliklerinden biri, Medeniýet we döredijilik pudaklaryny ösdürmek merkeziniň döredilmegi boldy. Bu merkez 2024-nji ýylyň dekabrynda işe başlady Merkeziň işiniň çäginde 9 inkubasiýa programmasy amala aşyryldy, 52 başlangyç döredildi. Bu başlangyçlardan 5-si KOBIA-dan "Başlangyç şahadatnamasy", 2-si bolsa grant aldy. 100-den gowrak ýaşaýjy dürli maksatnamalaryň çäginde bilim maksatnamalaryndan peýdalandy. Şahadatnama okuwyna 700-den gowrak ýaş gatnaşdy Merkezde gaty gysga wagtyň içinde giň potensial emele geldi, ýagny ýaş döredijilik adamlaryny birleşdirmek we döredijilik mümkinçiliklerini telekeçilige öwürmek ugrunda çynlakaý işler edildi. Peopleaşlar döredijilik merkezine ýygnanyp, öz işini döretdiler. Hatda birnäçe kärhananyň adyny aýdyp bilerin. Mysal üçin, "Kinobox" atly taslama häzirki wagtda işjeňdir. Bu film akym torunyň bir görnüşi, sanly akym ulgamy. Bu önüm Döredijilik merkezinde emele gelýär, eýýäm maddy gymmatlyk döredýän bir görnüşi bar Mundan başga-da, ýaşlar azerbaýjan medeniýeti, sungaty barada öwrenip bilerler, milli aşhanany aýratyn görnüşde hödürlemekden ybarat elektron çeşmesini emele getirdi. Bu eýýäm girdeji bilen işleýän kompaniýa görnüşini aldy. .Agny, başdan başlap, başlangyç döretdiler, soň bolsa telekeçilik guramasy hökmünde guralan LLC döretdiler we häzirki wagtda gymmaty 700 müň dollardan gowrak bolan bir gurama hökmünde işleýär. Hatda hyzmatlaryny daşary ýurtlara satýar Bulardan başga-da, KendaGet başlangyjy grant aldy we Casting.az we Biyer başlangyçlary eýýäm girdejili telekeçilik guramalaryna öwrüldi Jenap ministr, Medeniýet ministrliginiň soňky ýyllarda esasy üstünligi näme diýip pikir edýärsiňiz? Söhbetdeşligiň başynda belläp geçen Azerbaýjan Respublikasynyň Medeniýet düşünjesiniň "Azerbaýjan -2040" düşünjesiniň kabul edilmegi, Medeniýet ministrligi üçin soňky döwrüň iň uly üstünligi we üstünlikli wakasy hasaplanýar. Sebäbi, medeniýet pudagynda yzygiderli we yzygiderli işleriň durmuşa geçirilmegi bilen baglanyşykly 2040-njy ýyla çenli ýol kartasyny kesgitleýär. Munuň bilen prezident Ylham Alyýewiň ýolbaşçylygynda durmuşa geçirilýän düýbünden täze bir garaýyş we medeni syýasatyň täze görnüşi kesgitlenildi Medeniýet düşünjesi ony her birimiziň durmuş ýolumyzyň, her birimiziň durmuş ýolumyzyň aýrylmaz bölegi hökmünde kesgitleýär. Bu başgaça pikir. Şundan ugur alyp, milli-ahlak gymmatlyklaryny goramaga hyzmat edýän we birnäçe ugurda medeniýetiň işjeňligini we işlemegini üpjün etmeli milli-ahlak gymmatlyklarynyň goralmagyny kepillendirýän täze medeni modeliň emele gelendigini açýar Döwlet derejesinde jemgyýetçilik, syýasy, ykdysady meseleleriň ýerine ýetirilmegini, "ýumşak güýç" elementiniň täsirini we ony güýçlendirmek ýaly iň möhüm işi üpjün edýän täze model kesgitlenildi Şeýle hem, Haýdar Aliýew gaznasynyň wise-prezidenti Leýla Aliýewanyň başlangyjy bilen başlanan Çagalar sungat festiwalyny üstünlikli taslama hökmünde bellemek isleýärin. Taslama 2023-nji ýylda başlandy we üç ýylda iki sany Çaga sungat festiwaly geçirildi Festiwallara 25 000-den gowrak çaga gatnaşdy we ahyrynda 512 ýeňiji yglan edildi. Birnäçe täze zehin tapdyk Üstünlikleriň biri, Uzeýir Hajybeýliniň 140 ýyllygynyň çäginde Uzeýir Hajibeýliniň 140 ýyllygy mynasybetli ilkinji gezek nemes dilinde "Arşin mal alan" operasynyň, Azerbaýjanyň medeni mazmunyny daşary ýurtlara eksport etmegi we Azerbaýjanyň medeni mazmunyny daşary ýurtlara eksport etmegi. Bu oýun olaryň repertuaryna goşuldy. Bu, elbetde, medeni diplomatiýamyzda bellenjek üstünlikleriň biridir. Elbetde, bu ugurda entek edilmeli köp işimiz bar, ýöne esasanam aýratyn bellemek isleýärin Jenap Adil, Prezident Ylham Alyýewiň azerbaýjan dilini goramak baradaky çagyryşyny ýatladasym gelýär. Bu mesele "Azerbaýjan medeniýeti-2040" düşünjesine girizildi. Dilimizi goramak üçin ministrlik haýsy işleri edýär? Azerbaýjan dili milli şahsyýetimiziň esasy aýratynlygydyr. Jenap Prezidentiň çagyryşy we jemgyýet üçin goýan bu möhüm wezipeleri şu gün üçin gaty möhüm we möhüm ähmiýete eýe diýip pikir edýärin. Şonuň üçin azerbaýjan dili Prezident Ylham Alyýew tarapyndan tassyklanan medeniýet düşünjesinde garaşsyz medeniýet ugry hökmünde kesgitlenildi. Aslynda, garaşsyz medeniýet ugry hökmünde ilkinji gezek hödürlenýär, Medeniýet ministrliginiň öňünde bu ugurda giň gerimli çäreleriň durmuşa geçirilmegini kesgitleýär Elbetde, azerbaýjan dili biziň her birimiz üçin mähriban, ol ene, milli şahsyýetimiziň esasy aýratynlygy. Biz ony goramalydyrys. Goramak bilen ösmeli. Azerbaýjanyň her bir raýatynyň, esasanam bu ugurdan jogapkär Medeniýet ministrliginiň bu ýerde borjy we borjy bar Azerbaýjan diliniň ýurduň içinde we sebitde esasy aragatnaşyk serişdesi hökmünde täsirini ýokarlandyrmak, halkara dilleriň arasynda özboluşly ornuny kesgitlemek we ösüşini üpjün etmek biziň esasy wezipelerimiziň biridir. Işimizi bu ugurda gurýarys we azerbaýjan dili we onuň ösüş ugurlary boýunça iş topary döredildi. Sebäbi "Azerbaýjan Medeniýet-2040" düşünjesinde ministrlik azerbaýjan dilini we azerbaýjan edebiýatyny ösdürmek bilen baglanyşykly döwlet maksatnamasyny kabul etmeli. Bu ugurda eýýäm işläp başladyk. Edilmeli anyk iş hut şol döwlet maksatnamasydyr diýip pikir edýärin bilen bilelikde jemgyýetimize hödürlener. Dilimiz we ony gorap saklamak elmydama her birimiz üçin mukaddes borjydyr 2026 © AZERTAC. Awtorlyk hukugy goralandyr. Maglumatyň ulanylyşy giperlink bilen görkezilmelidir