Tebigat: Gijeki asman sekiz ýylda 16 göterim ýagtylandy

Umuman, Eartheriň gijeki yşyklandyrylyşy has ýitileşýär, ýöne bu proses deň däl: käbir sebitler çalt yşyklandyrylýar, käbirleri garaňkylyga çümýär. Bu netijäni NASA we NOAA-dan emeli hemra maglumatlaryny seljeren alymlar aldylar Netijeler “Tebigat” inurnalynda çap edildi Gözleg, planetanyň gijeki tarapynyň yzygiderli üýtgäp durýandygyny we ýagtylygyň durnukly ýokarlanmagyny görkezmeýändigini görkezdi. Eartheriň kartasyndaky ýagtylyk peýda bolýar, ýitýär we paýlanýar, ykdysady, sosial we tebigy prosesleri görkezýär 2014–2022-nji ýyllar üçin VIIRS DNB gural maglumatlary, gijeki yşyklandyryşyň tutuş döwürde 16% ýokarlanmagy bilen ýylda 2% töweregi ýokarlanýandygyny görkezýär Gözleg: "Dünýäde umumy ösüş 16% bolsa-da, bu yşyklandyryşyň hemme ýerde has ýagtylandygyny aňlatmaýar. Lightagtylandyrylan sebitlerde global zyňyndylaryň 34% ýokarlandygyny gördük. Bu beýleki sebitlerdäki zyňyndylaryň 18% azalmagy bilen öwezini dolýar" Hytaý we Hindistan ýaly çalt ösýän ýurtlarda şäherleşme, infrastruktura gurluşygy we elektrik toguna elýeterlilik arkaly gijeki yşyklandyryş güýçlendirilýär. Şeýle ýagdaýlarda ýagtylyk ykdysady işjeňligiň we ösüşiň görkezijisi bolup hyzmat edýär Şol bir wagtyň özünde, birnäçe sebitde ters tendensiýa ýüze çykýar. Brightagtylygyň peselmegi, energiýa tygşytlamak düşünjeli syýasaty bilen, mysal üçin käbir Europeanewropa ýurtlarynda we krizisler bilen baglanyşykly bolup biler. Wenesuelada alymlar yşyklandyryşyň peselmegini infrastrukturanyň we elektrik togunyň kesilmegi bilen baglanyşdyrýarlar Alymlar "Aýry-aýry üýtgeşmeler duýdansyz bolup geçýär: uruşlar, tebigy betbagtçylyklar ýa-da gulplamalar bir gijede tutuş şäherleri" söndürip "biler. Gündelik emeli hemra suratlarynyň ulanylmagy bilen gözlegçiler ozal duýulmadyk gysga möhletli üýtgemeleri hem ýazga geçirip bildiler Awtorlar gijeki yşyklandyryşyň möhüm gözegçilik guralyna öwrülýändigini bellediler. Sebitleriň ösüşine, ykdysady çökgünlige we adatdan daşary ýagdaýlaryň netijelerine hakyky wagtda gözegçilik etmäge mümkinçilik berýär