Trump sebäpli NATO sammitleri ýygy-ýygydan bolar

NATO-nyň çäginde lider derejesindäki sammit ýygnaklarynyň ýygylygyny täzeden düzmek gün tertibinde. Bileleşigiň soňky ýyllarda her tomus geçiriljek sammitleri azaltmagy we ýygy-ýygydan modele geçmegi göz öňünde tutýandygy aýdylýar. Duşuşyklarda, esasanam Donald Trump döwründe ýüze çykan syýasy dartgynlygyň bu çekişmäni çaltlaşdyrandygy aýdylýar SUMMIT KALENDAR JEMLE .JI Roýter habar gullugyna beren alty aýry çeşmäniň habaryna görä, NATO her ýylky sammit däbini gözden geçirýär. Bu ädimiň ýolbaşçylaryň arasynda bolup biljek syýasy dartgynlygy azaltmagy maksat edinýändigi aýdylýar Bileleşigiň 77 ýyllyk taryhynda sammitleriň ýygylygy wagtal-wagtal üýtgese-de, ýolbaşçylar 2021-nji ýyldan bäri her ýyl duşuşýarlar. Bu ýylky ýygnak 7-8-nji iýul aralygynda Ankarada geçirilmegi meýilleşdirilýär "IESS GOWY Duşuşyklar, DÖWRÜN DÖWRÜ" Käbir agza döwletler sammitleriň sanyny azaltmagy we iki ýyldan bir gezek ýygnak geçirmegi teklip edýärler. Diplomatlar munuň diplomatiki dartgynlygy we gysga möhletli syýasy basyşlary azaldar diýýärler Bir çeşme 2027-nji ýylda Albaniýada geçirilmegi meýilleşdirilýän sammitiň güýz aýyna geçirilip bilinjekdigini we 2028-nji ýylda hiç hili sammitiň geçirilmejekdigini aýtdy. 2028-nji ýyl ABŞ-nyň prezident saýlawy ýyly we Trumpyň işiniň soňky ýyly bolar NATO-dan "TERJIME EDIP BOLMAK" ÜÇIN EDEBI NATO resmisi bileleşigiň resmi setirini ýatlatdy we liderleriň ýygnaklarynyň dowam etjekdigini aýtdy: NATO döwlet we hökümet baştutanlarynyň yzygiderli ýygnaklaryny dowam etdirer. Sammitleriň arasynda soýuzdaşlar maslahat beriş, meýilnamalaşdyrmak we karar bermek işlerini dowam etdirerler GYSGAÇA FABRIK DEBAT MERKEZINDE Käbir çeşmeler Trump-a gönüden-göni faktor hökmünde yşarat etseler-de, käbir diplomatlar has gurluşly sebäpleriň hem täsirli bolandygyny nygtaýarlar Öňe çykýan pikir, anyk netijeleri çykarmak üçin edilýän basyş, esasanam sammitlerde uzak möhletleýin meýilnamalaşdyrmagy kynlaşdyrýar Diplomat "Summitokary sammitlerden has az sammit geçirmek has gowudyr" diýse-de, başga bir çeşme möhüm zadyň ýygnaklaryň sany däl-de, eýsem kabul edilen kararlaryň hili bolandygyny aýtdy "GYSGAÇA ERA-DA DÖWRÜN GÖRNÜŞLERI" Atlantik Geňeşiniň hünärmeni Phillis Berri, sammitleriň sanyny azaltmagyň NATO-ny has asuda we has ünsi çekýän gurluşa alyp barjakdygyny ýazdy Sowuk uruş döwründe NATO-nyň has az sammit geçirendigini ýatladýan Berri, Trumpyň ilkinji möhletindäki duşuşyklaryň "goranyş çykdajylary baradaky pikirleriň kölegelenendigini" aýtdy Gorag býudjet krizisi we ahyrky ylalaşyk Geçen ýyl Gaagada geçirilen sammit, şeýle hem Trumpyň goranyş çykdajylaryny artdyrmak baradaky basyşy bilen emele geldi. Agza ýurtlar jemi içerki önümiň 5 göterimine ýetmek maksady bilen kem-kemden artdyrmak meýilnamasy barada ylalaşdylar Sammiti uly krizisiz tamamlamak diplomatik üstünlik hasaplandy Eýran, Grenlandiýa we NATO BILEN TENSIONLAR Bu ýylky sammitiň hem dartgynly bolup biljekdigi çak edilýär. Trump, Eýran syýasaty sebäpli NATO-nyň umumy goranyş çemeleşmesini sorag astyna alandygyny we bu bileleşikden çykmak mümkinçiligini beýan edendigini ýatladýar Mundan başga-da, Trumpyň ozal Daniýanyň bir bölegi bolan Grenlandiýa öňe sürmegi bu ýaranlygyň içinde ünsi çekýän dartgynlyklaryň biridir "SHATYLAN NATO TÖWEKGELÇILIGI" DUNDURYŞ NATO-nyň ozalky Baş sekretary Jens Stoltenberg öz ýatlamalarynda Trumpyň 2018-nji ýyldaky sammitinde aýdan sözlerine salgylanyp, aýrylyşmagyň bileleşigi çynlakaý krizise çekip biljekdigini aýtdy Stoltenberg "Eger hakykatdanam giden bolsa, dargadylan NATO-nyň galyndylaryny almaly bolardyk" -diýdi. Bu sözlemleri ulandy