Trumpyň NATO-ny ýok etmek üçin 5 ssenariýasy - üstünlik gazanarmy?
Russiýanyň Ukraina garşy söweşi, Eastakyn Gündogardaky dartgynlyk, ABŞ we Ysraýylyň Eýrana garşy hüjümi NATO bilen Waşingtonyň arasyndaky gapma-garşylyklary iň ýokary derejä çykardy. Ak tamyň başlygy Donald Trump, Demirgazyk atlantik bileleşiginiň agzalaryny özüne zerur goldaw bermezlikde aýyplady w

Russiýanyň Ukraina garşy söweşi, Eastakyn Gündogardaky dartgynlyk, ABŞ we Ysraýylyň Eýrana garşy hüjümi NATO bilen Waşingtonyň arasyndaky gapma-garşylyklary iň ýokary derejä çykardy. Ak tamyň başlygy Donald Trump, Demirgazyk atlantik bileleşiginiň agzalaryny özüne zerur goldaw bermezlikde aýyplady we NATO-ny düýpli gowşady we Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň aşa ygtybarly hyzmatdaşy diýip atlandyrdy. Bu ýeterlik däl ýaly, Amerikany NATO-dan çykarmak bilen haýbat atdy. Trump, Ikinji jahan urşundan soň döredilen global howpsuzlyk ulgamynyň esasy faktorlaryndan birini pese gaçyrdy diýip hasaplanýar Trumpyň NATO garşy antipatiýasy Inceri gelende aýtsak, NATO-ny günäkärlemek häzirki Ak tamyň ýolbaşçysynyň köpden bäri dowam edip gelýän endigi. Trump ilkinji wezipesinde işlän döwründe goranyş çykdajylarynyň köpelmegini talap edip, Europeanewropa liderlerine haýbat atdy. Netijede üstünlik gazandy. Trump ilkinji gezek NATO-ny 2017-nji ýylda reforma mätäç "könelişen" gurama hökmünde häsiýetlendirdi. Şol ýyl ilki metbugatda, soň bolsa resmileriň beýanatlarynda onuň bileleşigi ýok etmek üçin işleýändigi barada çaklamalar boldy. Indi Trump şol bir zat barada aç-açan gürledi. Soňky birnäçe günüň dowamynda özi we topary bilen ABŞ-nyň harby blogdan çykmak mümkinçiligine çynlakaý seredilýändigini gaýtaladylar. ABŞ-nyň lideri özüniň hiç haçan NATO-ny goldamak islemeýändigini aýtdy: "NATO-nyň diňe kagyz gaplaňdygyny bilýärdim" Trump häzirki wagtda NATO-nyň Eastakyn Gündogardaky harby operasiýalara goldaw bermezliginden nägile. Ispaniýanyň, Beýik Britaniýanyň we Fransiýanyň hökümetleri ABŞ-nyň Eýrana garşy operasiýa geçirmek üçin harby bazalaryny we howa giňişligini ulanmagyna rugsat bermedi ABŞ-nyň prezidentine çynlakaý garamaýarlar Trumpyň beýany Europeewropada nähili kabul edildi? ForeignB-niň Daşary gatnaşyklar we howpsuzlyk syýasaty boýunça ýokary wekili Kaýa Kallas ABŞ-nyň prezidentiniň abanýan howplaryndan alada bildirdi. NATO-da "hiç kimiň Amerikalylary çalşyp bilmejekdigini" aýtdy. Döwlet ýolbaşçylary ABŞ-nyň prezidentine has seresaplylyk bilen jogap berdiler. Trumpyň hereketlerini köplenç tankytlaýan Finlýandiýanyň prezidenti Aleksandr Stubb ABŞ-nyň liderine jaň edendigini we onuň bilen "konstruktiw söhbetdeşlik" edendigini aýtdy. Fransiýanyň prezidenti Emmanuel Makron ABŞ-nyň NATO-dan çekilmegi barada "gaty köp gürrüňiň" bardygyny aýtdy. Makron: "Bileleşige gireniňizde öz borçlaryňyzy ýerine ýetirýärsiňiz; her gün irden gözden geçirmeýärsiňiz, etjek ýa-da etmejekdigiňizi aýtmaýarsyňyz" -diýdi Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň NATO-dan çykmagy realmy? Theeri gelende aýtsak, harby blogdan çykmak üçin Trump ilki bilen Senatyň üçden iki böleginiň razylygyny almaly. Häzirki wagtda ol munuň golaýynda däl. Mundan başga-da, NATO-dan çykmak pikiri Respublikan partiýanyň Senat bölümi tarapyndan hem çynlakaý garşylyk bilen garşylandy. Mysal üçin, Konnektikut ştatyndan respublikan senator Kris Kons we Kentukki ştatynyň senatory Miç Makkonnell bilelikde beýannama berdiler. Beýanatda Senatyň Goranmak komitetiniň ABŞ-ny NATO-dan çykarmak baradaky islendik ädimine garşy boljakdygy duýduryş berildi NATO-ny ýok etmek üçin 5 ssenariýa ABŞ-nyň prezidentiniň haýsy mümkinçilikleri bar? Birinji ssenariýa görä, Trump NATO-nyň howplaryny we tankytlaryny güýçlendirer. Ikinji ssenariýa, päsgelçilik döretmekdir. Trump, ýörite tagallalar etmezden, NATO ýaranlarynyň ýagdaýyny çylşyrymlaşdyryp biler. Käbir nukdaýnazardan bu eýýäm bolup geçýär. Üçünji ssenariýa, ABŞ goşunlarynyň Europeewropadan çykarylmagy. Häzirki wagtda 67,500-den 85,000 ABŞ-nyň harby işgärleri Köne Dünýädäki 31 hemişelik bazada we 19 harby desgada ýerleşýär. Bu ýerde, Trumpyň manevr otagy çäklidir: 2025-nji ýyldaky kanunlara görä, Europeewropada 76,000 harby işgär saklamaly Korol Unitedunaýted Goranmak gözleg institutynyň baş goranmak hünärmeni we NATO-nyň öňki işgäri Ed Arnoldyň pikiriçe, eger Trump Europeewropada kanun tarapyndan göz öňünde tutulan iň köp 9000 esgeri yzyna alsa, Demirgazyk Atlantik bileleşigine "duýulýan" zyýan ýetirer, ýöne bu heläkçilikli bolmaz. Europeanewropaly ýaranlar ABŞ goşunlaryny çalşyp bilerler. Emma Arnold bu mümkinçiligi ýeterlik däl hasaplaýar. Trump, zerur bolan halatynda çaknyşyk ýüze çykan halatynda tiz ýerleşdirilmegi üçin Europeewropada harby enjamlaryň we işgärleriň barlygyny saklamaga gyzyklanýar Dördünji ssenariýa, Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň NATO-dan “ýumşak” çykmagy. Trump, resmi taýdan yza çekilmek karary bolmazdan, bileleşigi dyzyna getirip biler. Iň soňky, bäşinji ssenariýa, soýuzdan çykmak "kyn". NATO-dan resmi taýdan çykmak çylşyrymly kanuny päsgelçilikleri ýeňip geçmegi talap edýär: tehniki taýdan Trump Senatyň üçden iki böleginiň goldawyna mätäç almaly, şondan soň bileleşigiň esaslandyryjy şertnamasynyň 13-nji maddasynyň ýerine ýetirilmegine geçmeli. Bu proses bir ýyl dowam eder ABŞ-nyň prezidenti halkara şertnamalaryndan birtaraplaýyn tertipde çykyp biler. Kararynyň netijesinde Amerikanyň Birleşen Ştatlary 2020-nji ýylda uçarlara özara gözegçilik etmek baradaky Açyk asman şertnamasyny terk etdi. Resmi taýdan ABŞ-nyň kazyýetleri şeýle kararlary blokirläp biler, ýöne adatça kazyýet ulgamy daşary syýasata goşulmak islemeýär. ("Kaspi" gazet) Türkiýede güýçli ýer titremesi boldy Ukraineewropa Ukraina baradaky ajy hakykaty kabul etdi? - Diseniň tankydy açyşy Erdogan we Makron Günorta Kawkazdaky parahatçylyk prosesini goldamak meselesini ara alyp maslahatlaşdylar ABŞ-Eýran gepleşikleri dowam edýär 183 tussag Ukraina berildi Ereerewan metrosynda içalyçylyk dawasy - Tunelleri kim gurdy? Türkiýede güýçli ýer titremesi boldy Aýhan Abbasowdan aýralyk barada beýannama - Ilkinji gezek Hepdede 500 000 ýewro gazanýar: Gyzynyň döwülen telefony gün tertibinde Bu usullar bilen Parkinson keseliniň öňüni alyp bolýar Bir gojanyň öýünde 250 it tapyldy - Wideo + Surat Şemally şertler üçin sary we mämişi duýduryş berildi Masazirde öldürilen aýallar ýakyn garyndaşlardy - Jikme-jiklikler (Täzelendi) Bakuwyň bu sebitinde süýşme boldy


